Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(012)-4717/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № e-2(012)-4717/2023 17.10.2023 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abbasova Məlahət Aslan qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı müqavilə üzrə yaranmış borcun qaytarılması barədə iddia tələbinə dair mülki işə Xırdalan şəhərində məhkəmənin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı müqavilə üzrə yaranmış borcun qaytarılması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh İddiaçı MMC-nin xeyrinə xx.xx.2023-cü il tarixinə yaranmış xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı müqavilə üzrə 530 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı müqavilə üzrə 210 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı müqavilə üzrə 150 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilə üzrə 270 manat əsas borc olmaqla, ümumilikdə 1160 manat borcun və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı və xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilələrlə MMC tərəfindən ona 650 manatlıq xalça, 350 manatlıq qranit qazan dəsti, 250 manatlıq blender və 290 manatlıq qaz sobası satılmış və malların dəyərini 9 ay müddətinə hissəhissə ödənilməsi öhdəliyi götürülmüşdür. Birinci müqavilə üzrə 50 manat ilkin ödəniş olmaqla aylıq 65 manat, ikinci müqavilə üzrə 20 manat ilkin ödəniş olmaqla aylıq 35 manat, üçüncü müqavilə üzrə 10 manat ilkin ödəniş olmaqla aylıq 25 manat, sonuncu müqavilə üzrə isə 20 manat ilkin ödəniş olmaqla aylıq 30 manat vəsait ödənilməli idi. Alıcı tərəfindən müqavilə üzrə öhdəliklər lazımi qaydada icra edilməmiş və nəticədə onun xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı müqavilə üzrə 530 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı müqavilə üzrə 210 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı müqavilə üzrə 150 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilə üzrə 270 manat əsas borcu olmaqla, ümumilikdə 1160 manat borcu yaranmışdır. Belə olan halda, məhkəməyə müraciət etmək zərurəti yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi xx.xx.2023-cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, ərizəyə əlavə edilmiş sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyindən sadələşdirilmiş icraat qaydasında qətnamə qəbul edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Mülki işin materiallarında olan İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı və xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilələrdən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh 650 manatlıq xalça, 350 manatlıq qranit qazan dəsti, 250 manatlıq blender və 290 manatlıq qaz sobası satılmış və malların dəyərini 9 ay müddətinə hissə-hissə ödənilməsi öhdəliyi götürülmüşdür. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından müəyyən edilir ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı müqavilə üzrə 530 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı müqavilə üzrə 210 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı müqavilə üzrə 150 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilə üzrə 270 manat əsas borcu olmaqla, ümumilikdə 1160 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə görə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında alqı-satqı müqavilələrinin bağlanmasına baxmayaraq, Cavabdeh həmin müqavilələrlə üzərinə düşən öhdəliyi vaxtında yerinə yetirmədiyindən və bununla da onun əmlak vəziyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməsi müəyyən edildiyindən, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı müqavilə üzrə 530 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256155 saylı müqavilə üzrə 210 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı müqavilə üzrə 150 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilə üzrə 270 manat əsas borc olmaqla, ümumilikdə 1160 manat pul alınaraq İddiaçı MMC-yə verilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, 256651 saylı müqavilə üzrə 530 manat, xx.xx.2021ci il tarixli, 256155 saylı müqavilə üzrə 210 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 256154 saylı müqavilə üzrə 150 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 261618 saylı müqavilə üzrə 270 manat əsas borc olmaqla, ümumilikdə 1160 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumu üçün 30 manat pul tutulub İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Məlahət Abbasova