Ağdam Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(013)-2857/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdam rayonu İş № e-2(013)-2857/2024 18.12.2024 AĞDAM RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Niftəliyev Mahir Şamil oğlunun sədrliyi, Əliyev Anar İsmayıl oğlunun katibliyi, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə mülki işə 18 dekabr 2024-cü ildə Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı MMC-nin direktoru R.S.Mehdiyev rayon məhkəməsinə ünvanladığı iddia ərizəsində göstərmişdir ki, İddiaçı MMC ilə X4 arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı daxili lizinq müqaviləsinə əsasən «Khazar LD” markalı **-YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlıavtomobili onun müvəqqəti sahiblik və istifadəsinə vermişdir. Ödəniş cədvəlinə əsasən o illik 18 faiz hesablanmaqla 48 ay müddətinə hər ay sabit pul məbləğində 465,14 manat ümumilikdə isə 25327 manat lizinq şirkətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Ödənməli olan ümumilikdə 25327 manatın 19120 manatı əsas məbləğ təşkil edir. xx.xx.2024-cü ildə X5, X6 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, X7 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.Fətullayev öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X7, X1 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X1, X2 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri B.Şahbazov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X2, X6 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, Cavabdeh və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri Cavabdeh öz üzərinə götürmüşdür. Cavabdeh müvəqqəti istifadəsinə verilmiş İddiaçı MMC-nin mülkiyyətində olan «Khazar LD” markalı **-YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili xx.xx.2024-cü il tarixdə baş vermiş yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yararsız hala düşmüşdür. Servis tərəfindən verilmiş zərərin qiymətləndirilməsi barədə akta əsasən lizinq obyekti olan avtomobil təmir üçün tam yararsız vəziyyətə düşmüşdür. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixə borcu 15152,62 manat əsas, 212,55 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 15365,17 manat təşkil etdiyini qeyd etməklə Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı daxili lizinq müqaviləsinə əsasən lizinq obyektinin məhv olduğu xx.xx.2024-cü il tarixə 15152,62 manat əsas, 212,55 manat mükafat – cəmi 15365,17 manat və ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzində 136,1 manat tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı MMC-nin direktoru R.S.Mehdiyev məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq işə iştirakı olmadan baxılıb iddianın təmin olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasını Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185-ci maddəsinə əsasən işə iddiçı İddiaçı MMC-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh qismində məhkəmədə izahat verən Cavabdeh iddianı etiraf etməyərk göstərmişdir ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə İddiaçı MMC-dən “Khazar Lada” markalı avtomobil almış, ilkin ödəniş olaraq 5000 manat ödəmişdir. Avtomobili alan zaman ona avtomobilin kasko sğortası olduğunu bildirmişlər. 2024-cü ilin iyun ayında nəqliyyat hadisəsi törətmiş, avtomobili lizinq şirkətinin servis mərkəzinə aparmışdır. Nəqliyyat hadisəsi törədənədək hər ay vaxtı vaxtında 466 manat olmaqla ödəniş etmişdir. Hazırda Şirkətlə əlaqə saxlayaraq avtomobilin düzəldilib qaytarılmasını tələb etsədə ona heç bir məlumat verilmədiyini, avtomobilində hazırda onun istifadəsində olmadığını, bu səbəbdən qalan məbləği ödəmədiyini bildirmişdir. Məhkəmədə elan olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı daxili lizinq müqaviləsinin surətindən görünür ki, İddiaçı MMC ilə X4 arasında bağlanmış xx.xx.2024cü il tarixli AZL-1913 saylı daxili lizinq müqaviləsinə əsasən «Khazar LD” markalı **-YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlıavtomobili onun müvəqqəti sahiblik və istifadəsinə vermişdir. Ödəniş cədvəlinə əsasən o illik 18 faiz hesablanmaqla 48 ay müddətinə hər ay sabit pul məbləğində 465,14 manat ümumilikdə isə 25327 manat lizinq şirkətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X5, X6 və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin surətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL- 1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, X7 və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin surətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL- 1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.Ə.Fətullayev öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X7, X1 və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin surətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL- 1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.M.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X1, X2 və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin suyrətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL- 1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri B.N.Şahbazov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X2, X6 və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin surətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL- 1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, Cavabdeh və "xxxx" MMC arasında bağlanmış AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsinin surətindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri Cavabdeh öz üzərinə götürmüşdür. İddiaçı tərəfin cavabdehə ünvanladığı məktubun surətindən görünür ki, öhdəliklərin icra edilməsi üçün məhkəməyə müraciət olunacağı barədə ona xəbərdarlıq edilmişdir. Servis mərkəzinin xx.xx.2024-cü il tarixli qüsur aktından görünür ki, Cavabdeh müvəqqəti istifadəsinə verilmiş İddiaçı MMC mülkiyyətində olan «Khazar LD” markalı **- YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil tam yararsız hala düşmüşdür. İddiaçı MMC-nin təqdim etdiyi arayışdan görünür ki, Cavabdeh şirkətə olan borcu 15152,62 manat əsas, 212,55 manat mükafat – cəmi 15365,17 manat təşkil edir. Məhkəmə araşdırılmış sübutlara obyektiv qiymət verərək belə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin olunmalıdır. Belə ki, İddiaçı MMC ilə X4 arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı daxili lizinq müqaviləsinə əsasən «Khazar LD” markalı **-YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlıa vtomobili onun müvəqqəti sahiblik və istifadəsinə vermişdir. Ödəniş cədvəlinə əsasən o illik 18 faiz hesablanmaqla 48 ay müddətinə hər ay sabit pul məbləğində 465,14 manat ümumilikdə isə 25327 manat lizinq şirkətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X5, X6 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, X7 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.Fətullayev öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X7, X1 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri M.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X1, X2 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri B.Şahbazov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X2, X6 və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri N.Hüseynov öz üzərinə götürmüşdür. xx.xx.2024-cü ildə X6, Cavabdeh və "xxxx" MMC arasında AZL-1913 saylı “öhtəliklərin ötürülməsi” müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixli AZL-1913 saylı “Daxili Lizinq” müqaviləsi üzrə bütün öhtəlikləri Cavabdeh öz üzərinə götürmüşdür. Cavabdeh müvəqqəti istifadəsinə verilmiş İddiaçı MMC-nin mülkiyyətində olan «Khazar LD” markalı **-YJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili xx.xx.2024-cü il tarixdə baş vermiş yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində yararsız hala düşmüşdür. Servis tərəfindən verilmiş zərərin qiymətləndirilməsi barədə akta əsasən lizinq obyekti olan avtomobil təmir üçün tam yararsız vəziyyətə düşmüşdür. Cavabdeh üzərinə öhdəlik götürməsinə baxmayaraq lazımınca yerinə yetirməmiş və nəticədə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 427.3-cü maddəsinin tələblərini pozmuşdur. Həmin maddədə qeyd olunmuşdur ki, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə,öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 748-1.12.4-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, lizinq alan lizinq obyektindən istifadə üçün haqqı müqavilə ilə nəzərdə tutulan ödəniş müddətləri üzrə ardıcıl olaraq iki dəfədən artıq ödəmirsə lizinq verənin pul məbləğlərini və lizinq obyektini mübahisəsiz geri almaq və bununla da lizinq müqaviləsini vaxtından əvvəl ləğv etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 748-2.5-ci maddəsinə əsasən maliyyə lizinqi zamanı lizinq obyektinə mülkiyyət hüququ, əgər maliyyə lizinqi müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, bütün lizinq ödənişlərinin verilməsi şərti ilə müqavilə müddəti başa çatmazdan əvvəl lizinq alana keçir. Həmin Məcəllənin 748-7.1-ci maddəsinə əsasən lizinq obyekti olan əmlakın zərərin bütün növlərindən qorunması, həmçinin onun məhv edilməsi, itirilməsi, korlanması, talanması, vaxtından əvvəl sıradan çıxması, quraşdırılması və ya istifadəsi zamanı buraxılan səhvlərdən və istismarı zamanı yol verilən risklərdən qorunması ilə bağlı məsuliyyəti, lizinq müqaviləsi ilə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, lizinq obyektinin faktiki qəbulu anından lizinq alan daşıyır. Həmin Məcəllənin 748-10.1-ci maddəsinə əsasən lizinq müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində həmin müqavilə üzrə ödənişlərin ümumi məbləği lizinq ödənişləri hesab edilir. Lizinq ödənişləri lizinq müqaviləsi üzrə lizinq alana verilmiş lizinq obyektindən istifadəyə görə onun tərəfindən lizinq verənin xeyrinə həyata keçirilən ödənişlərdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcələnin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 748-10.4-cü maddəsinə əsasən lizinq alanın lizinq ödənişlərinin verilməsi ilə bağlı öhdəlikləri, lizinq müqaviləsi ilə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, lizinq alanın lizinq obyektindən istifadəyə başladığı vaxtdan qüvvəyə minir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zədə), habelə pozulmasaydı həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 1096-cı maddəsində göstərilmişdir ki, mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli,hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Həmin Məcəllənin 1097.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsində qeyd edilmişdir ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsində qeyd edilmişdir ki, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 124-cü maddəsinə əsasən iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Yuxarıdakılara əsasən Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220,227,233 və 357-ci maddələrini rəhbər tutub, məhkəmə qətetdi: İddia əsaslı oldğundan təmin edilsin. Cavabdeh 15152,62 manat əsas, 212,55 manat mükafat və ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzində 136,1 manat – cəmi 15501 (on beş min beş yüz bir) manat 27 (iyirmi yeddi) qəpik tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Ağdam Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamə müşavirə otağında kompüterdə hazırlanmışdır. Sədrlik edən Mahir Niftəliyev