Ağdam Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(013)-301/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdam rayonu İş № e-2(013)-301/2025 03.04.2025 AĞDAM RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağdam Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Rafiq Rəşid oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Süleymanzadə Elman Seymur oğlunun katibliyi ilə İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən LG TV üçün 4949.7 manat ödənilməmiş hissə, 1484.91 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan LG, Soyuducu LG üçün 2975.04 manat ödənilməmiş hissə, 892.51 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən AUX kondisioner üçün 1189.98 manat ödənilməmiş hissə, 356.99 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan Beko üçün 460.08 manat ödənilməmiş hissə, 138.02 manat dəbbə olmaqla, ümumilikdə 12447.24 manat borc və dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 127.35 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 6474.7 manat olan LG TV almış və nəticədə 12447.24 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən LG TV üçün 4949.7 manat ödənilməmiş hissə, 1484.91 manat dəbbə borcu yaranmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 4250.04 manat olan Paltaryuyan LG, Soyuducu LG almış və nəticədə 3867.55 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan LG, Soyuducu LG üçün 2975.04 manat ödənilməmiş hissə, 891.51 manat dəbbə borcu yaranmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1699.98 manat olan AUX kondisioner almış və nəticədə 1546.97 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən AUX kondisioner üçün 1189.98 manat ödənilməmiş hissə, 356.99 manat dəbbə borcu yaranmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 660.08 manat olan Paltaryuyan Beko almış və nəticədə 598.1 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan Beko üçün 460.08 manat ödənilməmiş hissə, 138.02 manat dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 3510 manat təşkil etmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1% həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İddia ərizəsi icraata qəbul edilərək, qanuna müvafiq prosessual hərəkətlər edilmiş, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri müəyyən edilmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC-nin Problemli kreditlər departamentinin rəhbəri Nümayəndə məhkəməyə ərizə daxil olmuş və həmin ərizədə xx.xx.2025-ci il tarixə, saat 10:00-a təyin edilmiş məhkəmə baxışı iclasında üzrlü səbəbdən iştirak edə bilməyəcəklərini, iddia tələbini müdafiə etdiklərini bildirmiş və mülki işə onların iştirakı olmadan baxılmasını və müvafiq qətnamənin çıxarılmasını xahiş etmişdir. Belə olan halda məhkəmə işə iddiaçı təşkilatın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Cavabdehin məhkəmə iclasına gəlməməsinin səbəbi haqqında məlumat olmadığına görə məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra- Azərbaycan Respublikası MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iş materiallarını və təqdim edilmiş sübutları araşdırıb hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, 11234483 saylı müqaviləyə əsasən LG TV, xx.xx.2024-cü il tarixli, 18867112 saylı müqaviləyə əsasən Paltaryuyan LG, Soyuducu LG, xx.xx.2024-cü il tarixli, 11681995 saylı müqaviləyə əsasən AUX kondisioner, xx.xx.2024-cü il tarixli, 02008322 saylı müqaviləyə əsasən Paltaryuyan Beko müştəriyə müqavilədə göstərilən şərtlərlə verməsi qeyd edilmişdir. İş materiallarında olan "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş maliyyə arayışından görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixinə əsasən Cavabdeh borcu xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 4949.7 manat ödənilməmiş hissə, 1484.91 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 2975.04 manat ödənilməmiş hissə, 892.51 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1189.98 manat ödənilməmiş hissə, 356.99 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 460.08 manat ödənilməmiş hissə, 138.02 manat dəbbə olmaqla, ümumilikdə 12447.24 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra- Mülki Məcəllə) 385.1-ci maddəsindən aydın olur ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımca icra etmədiyinə görə 1484.91 manat cərimə (dəbbə) pulu hesablanmışdır. Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə,penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi. O cümlədən icaranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmunu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə hesab edir ki müqavilə üzrə üzrə tətbiq olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 1484.91 manat məbləğində cərimənin 1000 manat hissəsində cavabdehdən tutulması barədə tələbin hüquqi əsası olmadığından iddia həmin hissədə rədd edilməli, qalan 484.91 manat hissəsində isə təmin edilməlidir. xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 892.51 manat məbləğində cərimənin 800 manat hissəsində cavabdehdən tutulması barədə tələbin hüquqi əsası olmadığından iddia həmin hissədə rədd edilməli, qalan 92.51 manat hissəsində isə təmin edilməlidir. xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 356.99 manat məbləğində cərimənin 300 manat hissəsində cavabdehdən tutulması barədə tələbin hüquqi əsası olmadığından iddia həmin hissədə rədd edilməli, qalan 56.99 manat hissəsində isə təmin edilməlidir. xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 138.02 manat məbləğində cərimənin 100 manat hissəsində, cavabdehdən tutulması barədə tələbin hüquqi əsası olmadığından iddia həmin hissədə rədd edilməli, qalan 38.02 manat hissəsində isə təmin edilməlidir. Mülki Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Mülki Məcəllənin 568.1-ci maddəsinə əsasən, satıcı alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Mülki Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə belə bir nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən LG TV üçün 4949.7 manat ödənilməmiş hissə, 52.67 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan LG, Soyuducu LG üçün 2975.04 manat ödənilməmiş hissə, 92.51 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən AUX kondisioner üçün 1189.98 manat ödənilməmiş hissə, 56.99 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən Paltaryuyan Beko üçün 460.08 manat ödənilməmiş hissə, 38.02 manat dəbbə olmaqla, ümumilikdə 10247.23 manat borc tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. İddianın qalan hissəsi təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nnin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İş materiallarına əlavə edilmiş mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən 127.35 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Belə olan halda iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 127.35 manat dövlət rüsumu iddia qismən təmin edildiyindən cavabdehə aid edilməlidir. Odur ki, şərh edilənlərə və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227 və 360-cı maddələrinə əsaslanaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 4949.7 manat ödənilməmiş hissə, 484.91 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 2975.04 manat ödənilməmiş hissə, 92.51 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 1189.98 manat ödənilməmiş hissə, 56.99 manat dəbbə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 460.08 manat ödənilməmiş hissə, 38.02 manat dəbbə olmaqla, ümumilikdə 10247.23 (on min iki yüz qırx yeddi manat iyirmi üç qəpik) manat borc və dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 127.35 (bir yüz iyirmi yeddi manat otuz beş qəpik) manat pul vəsaiti tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissələrdə təmin edilməsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada tərəflərə verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ağdam Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Rafiq Məmmədov