Astara Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(018)-1771/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Astara rayonu İş № e-2(018)-1771/2025 02.12.2025 ASTARA RAYON MƏHKƏMƏSİ Astara Rayon Məhkəməsinin hakimi Meybullayeva Şəfiqə Eldar qızının sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» tələbi barədə kiçik iddiaya dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında Astara Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» barədə iddia verərək, Cavabdeh ümumilikdə 1109,36 (min yüz doqquz manat, otuz altı qəpik) manat məbləğində borcun və 31,10 (otuz bir manat, on qəpik) manat dövlət rüsumunun alınıb "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsindən görünür ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2025-ci il və xx.xx.2025-ci il tarixlərindəki müqavilələrə əsasən, cavabdeh İMEİ Kod **********89102 SAMSUNG GALAXY A25, SAMSUNG CHARGER, PAKET L xidməti, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 2 İL xidməti, 2 ədəd MİKRODALĞALİ SOBA TOSHİBA, 2 ədəd QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, FEN-DARAQ PANASONİC, PALTARQURUDAN MAGNA almış və nəticədə 1109,36 (min yüz doqquz manat, otuz altı qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 731,34 (yeddi yüz otuz bir manat, otuz dörd qəpik) manat olmaqla 18 ay müddətinə, aylıq ödəniş 40,63 manat, ilkin ödəniş 0 manat olan İMEİ Kod **********89102 SAMSUNG GALAXY A25, SAMSUNG CHARGER, PAKET L xidməti, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 2 İL xidməti üçün ümumilikdə, 689,50 (altı yüz səksən doqquz manat, əlli qəpik) manat olmaqla ondan, 626,82 (altı yüz iyirmi altı manat, səksən iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 62,68 (altmış iki manat, altmış səkkiz qəpik) manat cərimə pulu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 330,96 (üç yüz otuz manat, doxsan altı qəpik) manat olan, 12 ay müddətinə, aylıq ödəniş 27,58 manat olmaqla, ilkin ödəniş 0 manat olan 2 ədəd MİKRODALĞALİ SOBA TOSHİBA, 2 ədəd QİZİL ZƏMANƏT ULTRA3 İL xidməti üçün 258,92 (iki yüz əlli səkkiz manat, doxsan iki qəpik) manat olmaqla ondan, 235,38 (iki yüz otuz beş manat, otuz səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 23,54 (iyirmi üç manat, əlli dörd qəpik) manat cərimə pulu; xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 97,92 (doxsan yeddi manat, doxsan iki qəpik) manat olan, 18 ay müddətinə, aylıq 5,44 manat olmaqla, ilkin ödəniş 0 manat olan FEN-DARAQ PANASONİC üçün 97,36 (doxsan yeddi manat, otuz altı qəpik) manat olmaqla ondan 88,51 (səksən səkkiz manat, əlli bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 8,85 (səkkiz manat səksən beş qəpik) manat cərimə pulu və xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 65,2 (altmış beş manat, iyirmi qəpik) manat olmaqla, 18 ay müddətinə, aylıq 3,4 manat olmaqla, ilkin ödəniş 4 manat olan PALTARQURUDAN MAGNA üçün 63,58 (altmış üç manat, əlli səkkiz qəpik) manat olmaqla ondan 57,8 (əlli yeddi manat, səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 5,78 (beş manat yetmiş səkkiz qəpik) manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 216,91 manat təşkil edir. Edilən xəbərdarlıqlara baxmayaraq, cavabdeh üzərinə düşən öhdəliyi icra etməmiş, nəticədə iddiaçıya borcu yaranmışdır. İddiaçı qeyd olunanların nəzərə alınmasını və iddianın təmin olunmasına dair qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının ərizəsinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini, işdə olan sənədləri tədqiq edib, toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək, belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, ********** nömrəli müqavilə və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədən görünür ki, Cavabdeh alqı-satqı qiyməti 731,31 manat olmaqla 18 ay müddətinə, aylıq ödəniş 40,63 manat, ilkin ödəniş 0 manat olan İMEİ Kod **********89102 SAMSUNG GALAXY A25, SAMSUNG CHARGER, PAKET L xidməti, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 2 İL xidməti almışdır. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli ********** nömrəli müqavilə və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədən görünür ki, Cavabdeh alqı-satqı qiyməti 330,99 manat olan, 12 ay müddətinə, aylıq ödəniş 27,58 manat olmaqla, ilkin ödəniş 0 manat olan 2 ədəd MİKRODALĞALİ SOBA TOSHİBA, 2 ədəd QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti almışdır. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli ********* nömrəli müqavilə və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədən görünür ki, Cavabdeh alqı-satqı qiyməti 97,92 manat olan, 18 ay müddətinə, aylıq 5,44 manat olmaqla, ilkin ödəniş 0 manat olan FEN-DARAQ PANASONİC almışdır. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli ********* nömrəli müqavilə və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədən görünür ki, Cavabdeh alqı-satqı qiyməti 65,2 manat olmaqla, 18 ay müddətinə, aylıq 3,4 manat olmaqla, ilkin ödəniş 4 manat olan PALTARQURUDAN MAGNA almışdır. İş materiallarında olan, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş xx.xx.2025ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh ümumilikdə 1109,36 (min yüz doqquz manat, otuz altı qəpik) manat borcludur. İş materiallarında olan, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş xəbərdarlıq məktubunun məzmunundan görünür ki, Cavabdeh borcun qaytarılması üçün lazımi qaydada xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan, ödəniş tapşırığından görünür ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti məhkəməyə müraciət etməsi üçün dövlət büdcəsinə 31,10 (otuz bir manat, on qəpik) manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə, satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 601.1-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. 601.2-ci maddəsinə əsasən, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək müəyyən etdiki, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2025-ci il və xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilələr bağlanmış və nəticədə cavabdehin almış olduğu əşyalara görə 1109,36 (min yüz doqquz manat, otuz altı qəpik) manat borcu yaranmışdır. İş üzrə iddiaçı "xxxx" MMC qeyd olunan müqaviləyə əsasən üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirmiş, lakin cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilənin və mülki qanunvericiliyin şərtlərini pozmuşdur. Sadalanan qanunvericilik aktı normalarına və xüsusatlara əsasən, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin hərəkətləri nisyə alqı-satqı müqaviləsinin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, cavabdeh nisyə alqı-satqı müqaviləsi əsasında iddiaçıdan əşya almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda, həmin müqavilə əsasında aldığı müqavilə üzrə müəyyən olunan malların dəyərini iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Cavabdeh iddiaçıdan müqavilə üzrə müəyyən olunan mallar almasına dair hüququndan istifadə etmiş, lakin həmin malların dəyərini ödəməli olmasına dair vəzifəsini icra etməyərək, pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Odur ki, iddiaçı borcun qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. İddianın qismən təmin edilməsinə münasibətdə isə məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının iddia etdiyi 62,68 (altmış iki manat, altmış səkkiz qəpik) manat, 23,54 (iyirmi üç manat, əlli dörd qəpik) manat, 8,85 (səkkiz manat, səksən beş qəpik) manat və 5,78 (beş manat, yetmiş səkkiz qəpik) manat məbləğində cərimə borcları silinərək müvafiq olaraq 10 manat, 5 manat, 3 manat və 2 manat həddində müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər.Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil oluduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən və ya rədd haqqında qətnamə qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etməsi üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 31,10 manat məbləğində dövlət rüsumundan iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq 30 manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1, 284-5 və 284-6-cı maddələrini rəhbər tuturaq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 626,82 (altı yüz iyirmi altı manat, səksən iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 10 (on) manat cərimə borcu, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 235,38 (iki yüz otuz beş manat, otuz səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat cərimə borcu, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 88,51 (səksən səkkiz manat, əlli bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 3 (üç) manat cərimə borcu və xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 57,8 (əlli yeddi manat, səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 2 (iki) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1028,51 (min dörd yüz otuz doqquz manat, yetmiş altı qəpik) manat məbləğində borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin olunmasın. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə Astara Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra icra edilir. Hakim: Şəfiqə Meybullayeva