Astara Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(018)-696/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Astara rayonu İş № e-2(018)-696/2025 30.04.2025 ASTARA RAYON MƏHKƏMƏSİ Astara Rayon Məhkəməsinin hakimi Meybullayeva Şəfiqə Eldar qızının sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» tələbi barədə kiçik iddiaya dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında Astara Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» barədə iddia verərək, Cavabdeh ümumilikdə 3680.7 (üç min altı yüz səksən manat, 70 qəpik) manat borc və 56.81 (əlli altı manat, 81 qəpik) manat dövlət rüsumunun alınıb "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsindən görünür ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-cü il tarixli müqavilələrə əsasən VELOSİPED BLACK ONE, 2 ƏDƏD AİWA QULAQLİQ, OVERBOARD KOOWHEEL, SAMSUNG GALAXY BUDS PRO QULAQLİQ, VELOSİPED STARK, HOVERBOARD ZİGZAG, Soyuducuya üçün təmizlik vasitəsi, SOYUDUCU üçün QOXUHEBSEDİCİ MAGİC, PALTARYUYAN maşın üçün ERP ELEYHİNE VASİTE, PALTARYUYAN maşının ilk işə salınması üçün vasitə MAGİC POWER, PALTARYUYAN TOSHİBA, TOZSORAN SAMSUNG, ÜTÜ PHİLİPS, HAVA TƏRAVƏTLƏNDİRİCİ BEURER, HAVA NƏMLƏNDİRİCİ DEERMA, PLİTƏ HOFFMAN almış və nəticədə 3680.7 (üç min altı yüz səksən manat, 70 qəpik)manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2674.8 (iki min altı yüz yetmiş dörd manat,80 qəpik) manat olan 8 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 334.35 manat ödəmək şərti ilə VELOSİPED BLACK ONE, 2 ədəd AİWA qulaqlıq, HOVERBOARD KOOWHEEL, SAMSUNG GALAXY BUDS PRO qulaqlıq, VELOSİPED STARK, HOVERBOARD ZİGZAG üçün ümumilikdə, 2011.2 (iki min on bir manat, 20 qəpik) manat olmaqla ondan, 1340.8 (bir min üç yüz qırx manat, 80 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 670.40 (altı yüz yetmiş manat, 40 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2022-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2597.06 (iki min beş yüz doxsan yeddi manat, 6 qəpik) manat olan 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 119 manat olmaqla, hər ay 137.67 manat ödəmək şərti ilə Soyuducu üçün təmizlik üçün vasitə, SOYUDUCU üçün QOXUHEBSEDİCİ MAGİC, PALTARYUYAN maşın üçün ERP ELEYHİNE VASİTE, PALTARYUYAN maşının ilk işə salınması üçün vasitə MAGİC POWER, PALTARYUYAN TOSHİBA, TOZSORAN SAMSUNG, ÜTÜ PHİLİPS, HAVA TƏRAVƏTLƏNDİRİCİ BEURER, HAVA NƏMLƏNDİRİCİ DEERMA, PLİTƏ HOFFMANN üçün ümumilikdə, 1669.5 (bir min altı yüz altmış doqquz manat, 50 qəpik) manat olmaqla ondan, 1113 (bir min yüz on üç) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 556.5 (beş yüz əlli altı manat, 50 qəpik) cərimə məbləğində borc yaranmışdır. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2024-cü il tarixində VELOSİPED BLACK ONE və VELOSİPED STARK-dan imtina etmiş və məhsul 400 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavabdehin xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 934 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiymət 400 manat, digər müqavilə üzrə ödədiyi məbləğ 1484.06 manat təşkil edir. Edilən xəbərdarlıqlara baxmayaraq, cavabdeh üzərinə düşən öhdəliyi icra etməmiş, nəticədə iddiaçıya borcu yaranmışdır. İddiaçı qeyd olunanların nəzərə alınmasını və iddianın təmin olunmasına dair qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının ərizəsinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini, işdə olan sənədləri tədqiq edib, toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək, belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh 8 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 334.35 manat ödəmək şərti ilə alqı-satqı qiyməti 2674.8 (iki min altı yüz yetmiş dörd manat, 80 qəpik) manat olan VELOSİPED BLACK ONE, 2 ədəd AİWA qulaqlıq, HOVERBOARD KOOWHEEL, SAMSUNG GALAXY BUDS PRO qulaqlıq, VELOSİPED STARK, HOVERBOARD ZİGZAG almışdır. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 119 manat olmaqla, hər ay 137.67 manat ödəmək şərti ilə alqı-satqı qiyməti 2597 (iki min beş yüz doxsan yeddi manat) manat olan Soyuducu üçün təmizlik vasitəsi, SOYUDUCU üçün QOXUHEBSEDİCİ MAGİC, PALTARYUYAN çaşın üçün ERP ELEYHİNE VASİTE, PALTARYUYAN maşının ilk işə salınması üçün VASİTƏ MAGİC POWER, PALTARYUYAN TOSHİBA, TOZSORAN SAMSUNG, ÜTÜ PHİLİPS, HAVA TƏRAVƏTLƏNDİRİCİ BEURER, HAVA NƏMLƏNDİRİCİ DEERMA, PLİTƏ HOFFMANN almışdır. İş materiallarında olan, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş 17 fevral 2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh ümumilikdə 3680.7 (üç min altı yüz səksən manat, 70 qəpik) manat borcu vardır. İş materiallarında olan, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il və 08 fevral 2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktublarının məzmunundan görünür ki, Cavabdeh borcun qaytarılması üçün lazımi qaydada xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan, Ödəniş tapşırığından görünür ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti məhkəməyə müraciət etməsi üçün dövlət büdcəsinə 56.81 (əlli altı manat,81 qəpik)manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427- ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə, satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək müəyyən etdiki, cavabdeh xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-cü il tarixli müqavilələrə əsasən VELOSİPED BLACK ONE, 2 ƏDƏD AİWA QULAQLİQ, OVERBOARD KOOWHEEL, SAMSUNG GALAXY BUDS PRO QULAQLİQ, VELOSİPED STARK, HOVERBOARD ZİGZAG, Soyuducuya üçün təmizlik vasitəsi, SOYUDUCU üçün QOXUHEBSEDİCİ MAGİC, PALTARYUYAN maşın üçün ERP ELEYHİNE VASİTE, PALTARYUYAN maşının ilk işə salınması üçün vasitə MAGİC POWER, PALTARYUYAN TOSHİBA, TOZSORAN SAMSUNG, ÜTÜ PHİLİPS, HAVA TƏRAVƏTLƏNDİRİCİ BEURER, HAVA NƏMLƏNDİRİCİ DEERMA, PLİTƏ HOFFMAN almışdır. xx.xx.2024-cü il tarixində VELOSİPED BLACK ONE və VELOSİPED STARK-dan imtina etmiş və məhsul 400 manat qiymətləndirilmiş, borcundan silinmişdir. Nəticədə 3680.7 (üç min altı yüz səksən manat, 70 qəpik) manat borcu yaranmışdır. İş üzrə iddiaçı "xxxx" MMC qeyd olunan müqaviləyə əsasən üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirmiş, lakin cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilənin və mülki qanunvericiliyin şərtlərini pozmuşdur. Sadalanan qanunvericilik aktı normalarına və xüsusatlara əsasən, məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin hərəkətləri nisyə alqı-satqı müqaviləsinin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, cavabdeh nisyə alqı-satqı müqaviləsi əsasında iddiaçıdan əşya almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda, həmin müqavilə əsasında aldığı müqavilə üzrə müəyyən olunan malların dəyərini iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Cavabdeh iddiaçıdan müqavilələr üzrə müəyyən olunan mallar almasına dair hüququndan istifadə etmiş, lakin həmin malların dəyərini ödəməli olmasına dair vəzifəsini icra etməyərək, pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Odur ki, iddiaçı borcun qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır.İddianın qismən təmin edilməsinə münasibətdə isə məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının iddia etdiyi 670.40 (altı yüz yetmiş manat, 40 qəpik) və 556.5 (beş yüz əlli altı manat, 50 qəpik) manat məbləğində cərimə silinərək müvafiq olaraq 60 manat və 50 manat həddində müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər.Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil oluduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edildiyindən iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etməsi üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 56.81 manat dövlət rüsumundan iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq 40 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1, 284-5 və 284-6-cı maddələrini rəhbər tuturaq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 2 ƏDƏD AİWA QULAQLİQ, OVERBOARD KOOWHEEL, SAMSUNG GALAXY BUDS PRO QULAQLİQ, HOVERBOARD ZİGZAG üçün, 1340.8 (bir min üç yüz qırx manat, 80 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 60 (altmış) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-cü il tarixli müqaviləyə əsasən soyuducu üçün təmizlik vasitəsi, soyuducu üçün qoxuhəbsedici MAGİC, paltaryuyan maşın üçün ERP ELEYHİNE VASİTE, paltaryuyan maşının ilk işə salınması üçün vasitə MAGİC POWER, PALTARYUYAN TOSHİBA, TOZSORAN SAMSUNG, ÜTÜ PHİLİPS, HAVA TƏRAVƏTLƏNDİRİCİ BEURER, HAVA NƏMLƏNDİRİCİ DEERMA, PLİTƏ HOFFMANN üçün 1113 (bir min yüz on üç) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 50 (əlli) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2563,80 (iki min beş yüz altımış üç manat, səksən qəpik) manat məbləğində borc və 40 (qırx) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin olunmasın. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə Astara Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra icra edilir. Hakim: Şəfiqə Meybullayeva