Balakən Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(019)-127/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Balakən Rayonu İş № e-2(019)-127/2024 16.02.2024 BALAKƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tahirov Zamin Cəbrayıl oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Qədirov İbadullah Şamil oğlunun katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə1 və cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 nümayəndəsi-vəkili Nümayəndə2 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı cavabdehlərin adına X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və onun əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların ləğv edilməsi tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı iddia ərizəsi ilə Balakən Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdehlərin adına X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və onun əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı 24 fevral 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək, mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən mirasın 1/3 hissəsinin verilməsi ilə bağlı müraciət edərək 24 fevral 2022-ci il tarixli 2V-145 nömrəli və 2V-146 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 3/9 hissə, İddiaçı adına 4/9 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 2/9 hissəsinə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. Cavabdehlər X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək, X1 və X4 miras qalmış 0.1801 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kv.m olan fərdi yaşayış evindən ibarət miras əmlaka vəsələlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilməsini xahiş etmiş və xx.xx.2023-cü il tarixdə 2V-790, 2V-792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr verilmişdir. Bundan sonra cavabdehlərə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə cavabdehlərin adına **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış almışlar. X7 adına 3/9 hissəyə və Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 2/9 hissəyə cavabdehlərə qanun üzrə vərəsəlik işi açılan və onlara qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilən zaman iddiaçıya vərəsə kimi məlumat verilməmiş və onun hüquqları nəzərə alınmamışdır. Bu səbəbdən də cavabdehlərə qarşı “qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələrin və çıxarışların ləğv edilməsi tələbi”nə dair iddia irəli sürülür. Aşağıdakı hüquq normalarına əsasən və iddia ərizəsində göstərilən işin faktiki hallarına əsasən hesab edir ki, cavabdehlərin adına verilmiş “qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və çıxarışların ləğv edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməlidir. Birincisi, iddiaçı mərhumlar Musayev Şıxamir Bayram oğlunun və X7 vərəsəsidir. Bu səbəbdən mirası qəbul edərək müvafiq şəhadətnamə və çıxarışlar almışdır. İkincisi, digər tərəfdən cavabdehlərin adına qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilən zaman digər vərəsələrə məlumat verilməmiş və qanunla müəyyən olunmuş buraxılmış müddət bərpa olunmamışdır. Göründüyü kimi, mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddət keçmiş və bu müddətin üzrlü sayılması barədə məhkəmə qətnaməsi mövcud olmadığı təqdirdə cavabdehlərə “qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə” hansı əsaslarla verilmişdir bəlli deyil. Üçüncüsü, qanunvericiliyin tələbi baxımından iddiaçı mirasın bir hissəsini qəbul etməklə mirası tamamilə qəbul etmişdir. Belə ki, hər hansı şərtlə və ya hər hansı müddətə mirası qismən qəbul etməyə və ya ondan qismən imtina etməyə yol verilmir. Qeyd olunanlar ona dəlalət edir ki, iddiaçı mirasın bir hissəsini qəbul etməklə mirası tamamilə qəbul etmişdir. Cavabdehlər isə qanunla müəyyən olunmuş müddət ərzində mirası qəbul etmədiklərinə görə susmuş vərəsə hesab edilirlər, bu isə mirasdan imtina kimi qəbul olunur. Məhkəmə iclasında İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə1 iddianı müdafiə edərək, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat vermiş və iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh3 nümayəndəsi-vəkili Nümayəndə2 iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli, 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsinə əsasən iddiaçı Cavabdeh2 və müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 irsi transmissiya üzrə mirasın qəbulu müddətinin uzadılması tələbinə dair iddialarının təmin edilməməsi, cavabdeh İddiaçı tərəfindən, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən İddiaçı, X8 və Musayev Şıxamir Bayram oğlunun ümumi birgə mülkiyyətində olan 1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum anası X9 və mərhum atası Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissə üzrə mirasın qəbulu faktının müəyyən edilməsi, miras əmlakın (1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum X9 və mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissəsi) 1/3 hissəsinə İddiaçı vərəsəlik hüququnun tanınması, qarşılıqlı iddia ərizəsinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən apellyasiya şikayəti verilmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 24 iyun 2021-ci il tarixli 2(107)-1215/2021 saylı qətnaməsi ilə cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini almışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)- 143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra cavabdeh İddiaçı 24 fevral 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən mirasın 1/3 hissəsinin verilməsi ilə bağlı müraciət edərək 24 fevral 2022-ci il tarixli 2V-145 nömrəli və 2V-146 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 3/9 hissə, İddiaçı adına 4/9 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 2/9 hissəsinə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. Cavabdeh2 və qeyriləri isə 23 avqust 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 2/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə, X4 miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 3/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə 2V-650 nömrəli və 2V-651 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 9/54 hissə, İddiaçı adına 24/54 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 6/54 hissə, Cavabdeh3 Zübahir qızına 5/54 hissə, Cavabdeh1 5/54 hissə, Cavabdeh2 5/54 hissə üzrə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. 1.05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlak İddiaçı və digər vərəsələr arasında məhkəmə qaydasında bölüşdürülmüşdür. Daha sonra cavabdeh İddiaçı Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(107)-1215/2023 saylı mülki iş üzrə 28 fevral 2023-cü il tarixli qərardadından şikayət edərək kassasiya şikayəti verilməsi üçün prosessual müddətin bərpa edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2023-cü il tarixli 2(102)-1920/2023 saylı qərarı ilə İddiaçı kassasiya şikayəti təmin edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2023-cü il tarixli 2(102)-1920/2023 saylı qərarından İddiaçı əlavə kassasiya qaydasında şikayət vermiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 13(102)-281/2023 saylı qərardadı ilə İddiaçı verdiyi əlavə kassasiya şikayətinin Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumuna göndərilməsindən imtina edilmişdir. Bundan sonra iddiaçılar X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və X4 miras qalmış 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evindən ibarət miras əmlaka 07.07.223-cü il tarixdə 2V-790, 2V-792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr verilmişdir. Daha sonra Cavabdeh3 Zübahir qızı, Cavabdeh1, Cavabdeh2 həmin şəhadətnamələr əsasında xx.xx.2023-cü il tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi idarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 12/36 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə iddiaçıların adına **********28-10301 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış almışlar. Hazırda iddiaçı ilə cavabdehlər arasında mübahisə olduğuna görə cavabdehlər daşınmaz əmlakın özlərinəə məxsus olan hissələrinin naturada ayrılmasını və ona sahib olmasını istəyərək bu barədə iddia ilə Balakən Rayon Məhkəməsində iddia qaldırmışlar. Lakin İddiaçı həmin iddianın məhkəmədə baxılmasına süni manelər yaratmaqla hazırki iddia ilə məhkəməyə müraciət etməklə qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələri və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışları mübahisələndirir. Eyni zamanda bildirir ki, Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və X4 miras qalmış 1.05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən onlara məxsus olmuş miras payları Balakən Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 saylı qətnaməsi ilə mirası qəbul etmiş vərəsələr arasında bölüşdürülmüşdür. Belə ki, sözügedən qətnamə ilə Şıxamir Musayevin vərəsələrindən Bayram Musayev, Zübahir Musayev və İddiaçı miras əmlakı faktiki qəbul etdikləri, Ayşə Musayevanın isə vərəsələrindən Bayram Musayev, Zübahir Musayevin mirası faktiki qəbul etdiklərindən miras əmlaklar Notariat orqanında məhkəmə qətnaməsi əsasında bölüşdürülmüş, İddiaçı həmin qətnamə əsasında öz payına uyğun qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlar almışdır. Miras əmlakın bir hissəsi məhkəmə qətnaməsi ilə bölüşdürüldüyündən, digər hissəsinin isə Notariat orqanında eyni qaydada bölüşdürülməsi qanuni və əsaslıdır. X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və onun əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların ləğv edilməsi üçün əsaslar yoxdur. İddia əsassız olduğundan iddianın təmin olunmamasını xahiş edir. Cavabdeh X5, üçüncü şəxslər X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisinin nümayəndəsi, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə onların iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə işə baxmağa haqlıdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Balakən rayon Sarıbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi tərəfindən 01 fevral 2012-ci il tarixdə verilmiş AZ-İ seriyalı 470575 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki,Musayev Şıxamir Bayram oğlu xx.xx.2012-ci ildə ölmüşdür. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli, 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsindən görünür ki, iddiaçı Cavabdeh2 və müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 irsi transmissiya üzrə mirasın qəbulu müddətinin uzadılması tələbinə dair iddialarının təmin edilməməsi, cavabdeh İddiaçı tərəfindən, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən İddiaçı, X8 və Musayev Şıxamir Bayram oğlunun ümumi birgə mülkiyyətində olan 1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum anası X9 və mərhum atası Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissə üzrə mirasın qəbulu faktının müəyyən edilməsi, miras əmlakın (1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissəsi) 1/3 hissəsinə İddiaçı vərəsəlik hüququnun tanınması, qarşılıqlı iddia ərizəsinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Həmin qətnamə ilə müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı Cavabdeh2 atası, mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 əri mərhum Zübahir Musayevin anası Ayşa Musayeva öldükdən sonra, habelə atası Şıxamir Musayev öldükdən sonra qanunla müəyyən edilmiş müddətdə onlardan miras qalan əmlakın bir hissəsi olan 35 ədəd fındıq tomasının yerləşdiyi torpaq sahəsindən istifadə etməsini və həmin hissəyə faktik sahiblik etməsini,bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirməsini, belə olan halda iddiaçı Cavabdeh2 və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 tərəfindən irsi transmissiya qaydasında mərhumlar Ayşa Musayeva və Şıxamir Musayevdən qalan mirasın qəbulu müddətinin uzadılmasına zərurət olmamasını, maddi hüquq normalarının tələblərini nəzərə alaraq hesab edir ki, ilk iddia və müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxsin iddiası təmin edilməməlidir. Qarşılıqlı iddia ilə bağlı qeyd edilməlidir ki, iş materiallarından görünür ki, İddiaçı miras qoyanlardan Şıxamir Musayev tərəfindən övladlığa götürülsə də digər miras qoyan Ayşa Musayeva tərəfindən övladlığa götürülməmişdir. Belə olan halda isə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1159.1.2-ci maddəsinə əsasən İddiaçı yalnız onu övladlığa götürən Şıxamir Musayevin vərəsəsidir, o, mərhum Ayşa Musayevanın vərəsəsi sayılmır və ondan qalan mirasdan pay ala bilməz. İddiaçı mərhum Şıxamir Musayevdən qalan mirası faktiki qəbul etdiyindən bu fakt müəyyən olunmalı, Şıxamir Musayevin vərəsələrindən Bayram Musayev, Zübahir Musayev və İddiaçı miras əmlakı faktiki qəbul etdiklərindən Şıxamir Musayevdən miras qalan əmlakın o, cümlədən 1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissəsinin 1/3 hissəsinə onun vərəsəlik hüququ tanınmalıdır. Qarşılıqlı iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət Reyestri tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdə verilmiş Çıxarışdan görünür ki,Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində 1.1804 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 219.70 kv.m olan fərdi yaşayış evi Musayev Şıxamir Bayram oğlunun xüsusi mülkiyyətində olmaqla daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 30 nömrəli kitabının 29 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Balakən rayonu Sarıbulaq kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən 03 oktyabr 2006-cı il tarixdə verilmiş AZ-İ seriyalı 192818 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X10 01 oktyabr 2006-cı il tarixdə ölmüşdür. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş JN-602 KOD-40112018 nömrəli Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktından görünür ki, Balakən rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 18 may 1999-cu il tarixli, 05 nömrəli qərarı ilə X18 ğlu, X11, İddiaçı Şxəmir oğlunun ümumi birgə mülkiyyətinə Balakən rayonu Sarıbulaq kəndi ərazisindən 1.05 ha kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün torpaq sahəsi verilmişdir. İşə əlavə edilən və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı Haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən reyestr nömrəsi **********28-10301 olan, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarışdan görünür ki, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi və 0.1804 ha yaşayış məntəqələrinin torpaqları 30 №li reyestr kitabının 29 №li vərəqində xx.xx.2023-cü il tarixdə fərdi yaşayış evinin 24/36 və torpaq sahəsinin 12/54 hissəsi Musayev Şıxamir Bayram oğlunun, torpaq sahəsinin 9/54 hissəsi X7, torpaq sahəsinin 18/54 hissəsi İddiaçı, fərdi yaşayış evinin 4/36 və torpaq sahəsinin 5/54 hissəsi Cavabdeh1, fərdi yaşayış evinin 4/36 və torpaq sahəsinin 5/54 hissəsi Cavabdeh3 və fərdi yaşayış evinin 4/36 və torpaq sahəsinin 5/54 hissəsi Cavabdeh2 adına mülkiyyət hüququ üzrə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. İşə əlavə edilən və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı Haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən reyestr nömrəsi **********35 olan, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarışdan görünür ki, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlar 115 №li reyestr kitabının 77 №li vərəqində xx.xx.2022-ci il tarixdə 9/54 hissə X7, 24/54 hissə İddiaçı, 6/54 hissə Musayev Şıxamir Bayram oğlunun, 5/54 hissə Cavabdeh3, 5/54 hissə Cavabdeh1, 5/54 hissə Cavabdeh2 adına mülkiyyət hüququ üzrə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. İşə əlavə edilən və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşinmaz Əmlakin X21 Reyestri Publik Hüquqi Şəxsi Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən reyestr nömrəsi **********28-10301 olan, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarışdan görünür ki, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən 0.1804 ha yaşayış məntəqələrinin torpaqları 30 №li reyestr kitabının 29 №li vərəqində xx.xx.2020-ci il tarixdə torpaq sahəsi ümumi birqə mülkiyyət hüququ üzrə X7 və İddiaçı, fərdi yaşayış evi tam, torpaq sahəsi ümumi birqə mülkiyyət hüququ üzrə Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının xx.xx.2023-cü il 2(102)-1920/2023 nömrəli qərarından görünür ki, cavabdeh İddiaçı Şıxəmir oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(107)-1215/2023 nömrəli mülki iş üzrə 28 fevral 2023-cü il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 23 avqust 2022-ci il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2012-ci il tarixdə vəfat etmiş-X15 OĞLUNUN vərəsəsi: MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN, TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ (AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən, FİN:1 U0Y231, d/t:xx.xx.1982)BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA*******, xx.xx.2019 - BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t: xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq /1/2 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -ƏMDK-nin yanında DƏDRXnin 18 Saylı Zaqatala Ərazi idarəsi tərəfindən xx.xx.2022 tarixdə X15 OĞLUNA verilmiş **********35 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən BALAKƏN RAYONU, SARİBULAQ KƏNDİ ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.3986 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq 2/9 hissəsindən ibarətdir. - Real vaxt rejimində daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən əldə edilmiş xx.xx.2022 tarixli qeydiyyat nömrəsi **********YY34402 olan arayışa əsasən vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilənədək BALAKƏN RAYONU, SARİBULAQ KƏNDİ ünvanında yerləşən torpaq sahəsi ipoteka ilə yüklü edilməmiş, həbs altında deyil və özgəninkiləşdirilməsinə qadağan qoyulmamışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 23 avqust 2022-ci il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2012-ci il tarixdə vəfat etmiş-MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNİN vərəsəsi: MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin onun, xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN, TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ (AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1982) BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA*******, xx.xx.2019 - BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t: xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq 1/2 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -ƏMDK-nin yanında DƏDRXnin 18 Saylı Zaqatala Ərazi idarəsi tərəfindən xx.xx.2022 tarixdə MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNA verilmiş **********35 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən BALAKƏN RAYONU, SARİBULAQ KƏNDİ ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.3986 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq 3/9 hissəsindən ibarətdir. - Real vaxt rejimində daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən əldə edilmiş xx.xx.2022 tarixli qeydiyyat nömrəsi **********YY34402 olan arayışa əsasən vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilənədək BALAKƏN RAYONU, SARİBULAQ KƏNDİ ünvanında yerləşən torpaq sahəsi ipoteka ilə yüklü edilməmiş, həbs altında deyil və özgəninkiləşdirilməsinə qadağan qoyulmamışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 07 iyul 2023-cü il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2012-ci il tarixdə vəfat etmiş-X15 OĞLUNUN vərəsəsi: OĞLU MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN, TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ(AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən,FİN:xxxxxxx ,d/t:xx.xx.1982)BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA*******, xx.xx.2019 - BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq 1/3 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -Balakən rayon DTXK tərəfindən xx.xx.2000 tarixdə X15 OĞLUNA verilmiş seriya nömrəsi JN:602F, KOD: 40112018 olan dövlət aktına əsasən ünvan 5i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.6514 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq hissəsindən ibarətdir. - DƏDRX-dən əldə edilmiş xx.xx.2022 tarixli qeydiyyat nömrəsi 463 olan arayışa əsasən vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilənədək ünvan 5i ünvanında yerləşən torpaq sahəsi ipoteka ilə yüklü edilməmiş, həbs altında deyil və özgəninkiləşdirilməsinə qadağan qoyulmamışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 07 iyul 2023-cü il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2006-ci il tarixdə vəfat etmiş-MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNİN vərəsəsi: MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin onun, xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN. TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ (AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1982) BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA*******, xx.xx.2019 - BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t: xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq 1/2 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -Balakən rayonu DTXK tərəfindən xx.xx.2000 tarixdə MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNA verilmiş seriya nömrəsi JN:602F, KOD: 40112018 olan dövlət aktına əsasən ünvan 5i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.6514 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq hissəsindən ibarətdir. - DƏDRX-dən əldə edilmiş xx.xx.2022 tarixli qeydiyyat nömrəsi 463 olan arayışa əsasən vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilənədək ünvan 5i ünvanında yerləşən torpaq sahəsi ipoteka ilə yüklü edilməmiş, həbs altında deyil və özgəninkiləşdirilməsinə qadağan qoyulmamışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 07 iyul 2023-cü il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2006-ci il tarixdə vəfat etmiş-MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNİN vərəsəsi: MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin onun, xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN, TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ (AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1982)BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA 0238803, xx.xx.2019 - BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq 1/2 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2020 tarixdə MUSAYEVA AYŞƏ SADİQ QİZİNA verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən ünvan 5i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0.1804 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq hissəsindən ibarətdir. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş 07 iyul 2023-cü il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamədən görünür ki, xx.xx.2012-ci il tarixdə vəfat etmiş-X15 OĞLUNUN vərəsəsi: OĞLU MUSAYEV ZÜBAHİR ŞİXAMİR OĞLU idi, lakin xx.xx.2012-ci ildə vəfat etməsi ilə əlaqədar miras onun BALAKƏN, TÜLÜ KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan ARVADİ Cavabdeh1 QİZİ(AZE0*******, xx.xx.2011 - Balakən, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1958)BALAKƏN, QULLAR KƏNDİ, ünvanında qeydiyyatda olan QİZİ Cavabdeh3 QİZİ (AZE********, xx.xx.2017 - Balakən,FİN: xxxxxxx ,d/t:xx.xx.1982)BALAKƏN RAYONU, TÜLÜ ƏRAZİ DAİRƏSİ, TÜLÜ KƏNDİ ünvanında qeydiyyatda olan OĞLU Cavabdeh2 (AA*******, xx.xx.2019 BALAKƏN RPŞ QvŞV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t: xx.xx.1981) keçir və onların hər biri X3 çatacaq 1/3 hissədən bərabər hissələrdə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak -ƏMDK-nin yanında DƏDRXnin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2020 tarixdə X15 OĞLUNA verilmiş **********28- 10301 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən ünvan 5i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kv/m olan fərdi yaşayış evi tam, ümumi sahəsi 0.1804 ha olan torpaq sahəsinin mərhuma çatacaq hissəsindən ibarətdir. İş materiallarından həmçinin görünür ki, iddiaçı tərəfindən hazırki iddianın qaldırılması üçün 100 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsi-vəkilinin, cavabdehin nümayəndəsi-vəkilinin izahatını dinləyib, işdə olan sənədlərə, notariat işi ilə birlikdə hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, iddia əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Belə ki, məhkəmə iclasında sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında müəyyən edildi ki, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli, 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsinə əsasən iddiaçı Cavabdeh2 və müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 irsi transmissiya üzrə mirasın qəbulu müddətinin uzadılması tələbinə dair iddialarının təmin edilməməsi, cavabdeh İddiaçı tərəfindən, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən İddiaçı, X8 və Musayev Şıxamir Bayram oğlunun ümumi birgə mülkiyyətində olan 1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum anası X9 və mərhum atası Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissə üzrə mirasın qəbulu faktının müəyyən edilməsi, miras əmlakın (1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum X9 və mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissəsi) 1/3 hissəsinə İddiaçı vərəsəlik hüququnun tanınması, qarşılıqlı iddia ərizəsinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən apellyasiya şikayəti verilmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 24 iyun 2021-ci il tarixli 2(107)-1215/2021 saylı qətnaməsi ilə cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini almışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra cavabdeh İddiaçı 24 fevral 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən mirasın 1/3 hissəsinin verilməsi ilə bağlı müraciət edərək 24 fevral 2022-ci il tarixli 2V-145 nömrəli və 2V-146 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 3/9 hissə, İddiaçı adına 4/9 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 2/9 hissəsinə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. Cavabdeh2 və qeyriləri isə 23 avqust 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 2/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə, X4 miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 3/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə 2V-650 nömrəli və 2V-651 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 9/54 hissə, İddiaçı adına 24/54 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 6/54 hissə, Cavabdeh3 Zübahir qızına 5/54 hissə, Cavabdeh1 5/54 hissə, Cavabdeh2 5/54 hissə üzrə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. 1.05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlak İddiaçı və digər vərəsələr arasında məhkəmə qaydasında bölüşdürülmüşdür. Daha sonra cavabdeh İddiaçı Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(107)-1215/2023 saylı mülki iş üzrə 28 fevral 2023-cü il tarixli qərardadından şikayət edərək kassasiya şikayəti verilməsi üçün prosessual müddətin bərpa edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2023-cü il tarixli 2(102)- 1920/2023 saylı qərarı ilə İddiaçı kassasiya şikayəti təmin edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2023-cü il tarixli 2(102)- 1920/2023 saylı qərarından İddiaçı əlavə kassasiya qaydasında şikayət vermiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 13(102)-281/2023 saylı qərardadı ilə İddiaçı verdiyi əlavə kassasiya şikayətinin Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumuna göndərilməsindən imtina edilmişdir. Bundan sonra iddiaçılar X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və X4 miras qalmış 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evindən ibarət miras əmlaka 07.07.223-cü il tarixdə 2V-790, 2V-792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr verilmişdir. Eyni zamanda Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və X4 miras qalmış 1.05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən onlara məxsus olmuş miras payları Balakən Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 saylı qətnaməsi ilə mirası qəbul etmiş vərəsələr arasında bölüşdürülmüşdür. Belə ki, sözügedən qətnamə ilə Şıxamir Musayevin vərəsələrindən Bayram Musayev, Zübahir Musayev və İddiaçı miras əmlakı faktiki qəbul etdikləri, Ayşə Musayevanın isə vərəsələrindən Bayram Musayev, Zübahir Musayevin mirası faktiki qəbul etdiklərindən miras əmlaklar Notariat orqanında məhkəmə qətnaməsi əsasında bölüşdürülmüş, İddiaçı həmin qətnamə əsasında öz payına uyğun qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışlar almışdır. Miras əmlakın bir hissəsi məhkəmə qətnaməsi ilə bölüşdürüldüyündən, digər hissəsinin isə Notariat orqanında eyni qaydada bölüşdürülməsi qanuni və əsaslıdır. X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və onun əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların ləğv edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Lakin iddiaçı mərhumlardan miras qalmış əmlakları özü qəbul etdiyini, digər vərəsələrin mirası qəbul etmədiklərini, belə olan halda onların susmuş vərəsələr kateqoriyasına aid olduqlarını iddia edərək hazırki iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Sözügedən hüquq normalarının tələbinə görə İddiaçı mərhumlardan miras qalmış əmlakları özü qəbul etdiyini, digər vərəsələrin mirası qəbul etmədiklərini, belə olan halda onların susmuş vərəsələr kateqoriyasına aid olduqlarını sübut etməlidir. İddiaçı isə yuxarıda sadalanan halları sübut edən heç bir mötəbər sübutu məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Belə ki, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli, 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsinə əsasən iddiaçı Cavabdeh2 və müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs Cavabdeh1 irsi transmissiya üzrə mirasın qəbulu müddətinin uzadılması tələbinə dair iddialarının təmin edilməməsi, cavabdeh İddiaçı tərəfindən, Balakən rayonu Sarıbulaq kəndində yerləşən İddiaçı, X8 və Musayev Şıxamir Bayram oğlunun ümumi birgə mülkiyyətində olan 1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum anası X9 və mərhum atası Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissə üzrə mirasın qəbulu faktının müəyyən edilməsi, miras əmlakın (1,05 ha kənd təsərrüfatı torpaq sahəsindən mərhum X9 və mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğluna aid hissəsi) 1/3 hissəsinə İddiaçı vərəsəlik hüququnun tanınması, qarşılıqlı iddia ərizəsinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən apellyasiya şikayəti verilmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 24 iyun 2021-ci il tarixli 2(107)-1215/2021 saylı qətnaməsi ilə cavabdeh İddiaçı və onun vəkili Nümayəndə1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini almışdır. Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra cavabdeh İddiaçı 24 fevral 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən mirasın 1/3 hissəsinin verilməsi ilə bağlı müraciət edərək 24 fevral 2022-ci il tarixli 2V-145 nömrəli və 2V-146 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 3/9 hissə, İddiaçı adına 4/9 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 2/9 hissəsinə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. Cavabdeh2 və qeyriləri isə 23 avqust 2022-ci il tarixdə X17 xidmət mərkəzində Notariat Ofisinə müraciət edərək mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 2/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə, X4 miras qalmış 0.6514 ha və 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ona düşən 3/9 hissə mirasın 1/2 hissəsinə 2V-650 nömrəli və 2V-651 nömrəli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr almış, xx.xx.2022-ci il tarixdə isə 0.3986 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə X7 adına 9/54 hissə, İddiaçı adına 24/54 hissə, Musayev Şıxamir Bayram oğlunun adına 6/54 hissə, Cavabdeh3 Zübahir qızına 5/54 hissə, Cavabdeh1 5/54 hissə, Cavabdeh2 5/54 hissə üzrə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış alınmışdır. 1.05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlak İddiaçı, X16 və X2 irsi transmissiya üzrə vərəsələri olan cavabdehlər arasında məhkəmə qaydasında bölüşdürülmüşdür. Yəni Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)- 143/2021 nömrəli qətnaməsinə əsasən mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və mərhum X4 qalmış miras əmlaklardan mirası qəbul etmiş vərəsələrin- İddiaçı, X16 və X2 irsi transmissiya üzrə vərəsələri olan cavabdehlər Cavabdeh3 Zübahir qızının, Cavabdeh1 və Cavabdeh2 payları müəyyən edilmişdir. Qətnamə qanuni qüvvəsini almış və icraya yönəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1243.3.-cü maddəsinə əsasən vərəsə mirasın bir hissəsinə sahiblik etməyə faktik başladıqda hesab edilir ki, mirasın nədə ifadə edilməsindən və harada olmasından asılı olmayaraq, o, mirası tamamilə qəbul etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 82.3.-cü maddəsinə əsasən bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir. Mərhum Musayev Şıxamir Bayram oğlundan və mərhum X4 qalmış miras əmlakların bir hissəsi qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə bölüşdürüldüyündən miras əmlakların digər hissələrinin bölüşdürülməsində Balakən Rayon Məhkəməsinin 17 mart 2021-ci il tarixli 2(019)-143/2021 nömrəli qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş hallar preyudisial xarakter daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1134, 1146 və 1252-ci maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair 24 fevral 2020-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenum Qərarında göstərilmişdir ki, Mülki Məcəllənin 1134, 1145 və 1146-cı maddələrinə uyğun olaraq miras fiziki şəxsin öldüyü və ya ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qərarının qüvvəyə mindiyi gün onun ölümü və ya məhkəmə tərəfindən ölmüş elan edilməsi ilə açılır və miras qoyanın öldüyü anda sağ olmuş şəxslər vərəsə ola bilərlər; - Eyni gündə ölən və biri digərindən sonra vərəsə olmaq hüququna malik şəxslərlə bağlı irsi transmissiyanın tətbiqi üçün miras qoyanın dəqiq ölüm anı müəyyən edilərək daha sonra ölən şəxs ondan əvvəl ölən şəxsə vərəsə hesab edilir. Bu anı müəyyənləşdirmək mümkün olmadığı təqdirdə eyni gündə ölən şəxslər hüquqi varislik baxımından eyni anda ölmüş şəxslər hesab edilərək hər biri üçün ayrılıqda miras açılır və irsi transmissiyanın tətbiqi istisna edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1243.1 və 1243.2-ci maddələrinə əsasən mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir; vərəsə mirasın açıldığı yer üzrə notariat ofisinə mirası qəbul etdiyi barədə ərizə verdikdə və ya əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktik başladıqda və bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirdikdə miras vərəsə tərəfindən qəbul edilmiş sayılır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın 13-cü maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Mülkiyyət dövlət mülkiyyəti, xüsusi mülkiyyət və bələdiyyə mülkiyyəti növündə ola bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinə əsasən hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyətin heç bir növünə üstünlük verilmir. Hər kəsin mülkiyyətində daşınar və daşınmaz əmlak ola bilər. Mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Dövlət vərəsəlik hüququna təminat verir. Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin tərkib hissəsi olan İnsan Hüquqlarının və X6 Haqqında Konvensiyanın (Avropa Konvensiyası) 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsinə görə hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə etmək hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 18-ci maddəsinin tələbinə görə hər bir kəs təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq hüququna malikdir. Heç kim öz əmlakından özbaşına məhrum edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ və daşınmaz əmlaka digər hüquqlar, bu hüquqların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, başqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. Mülkiyyət hüququ, istifadə hüququ, ipoteka, servitutlar, habelə daşınmaz əmlaka digər hüquqlar bu Məcəllədə və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda qeydə alınmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139.3-cü maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada tərtib edilən və aparılan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində həyata keçirilir. Daşınmaz əmlakın dövlət reyesri haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 4.1ci maddəsinə əsasən 2006-cı il iyulun 6-dək daşınmaz əmlaka hüquqların ayrı-ayrı qeydiyyat orqanları tərəfindən aparılmış dövlət qeydiyyatı öz hüquqi qüvvəsini saxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 140-cı maddəsinə əsasən reyestrin məzmununun qeyri-dəqiqliyi sübuta yetirilməyincə, həmin məzmunun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası qüvvədədir. Əqd əsasında özgəninkiləşdirənin adına qeydiyyata alınmış hər hansı bir hüququ əldə edən şəxsin xeyrinə reyestrdəki qeyd, bu qeydə dair etirazın reyestrə daxil edildiyi və ya əldə edən şəxsin qeydin qeyri-dəqiq olmasını bildiyi hallar istisna olmaqla, həqiqi hesab edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 146.1-146.2-ci maddələrinə görə daşınmaz əmlaka sahiblik və istifadə hüququ onun barəsində əqdin notariat qaydasında təsdiq edildiyi andan əmələ gəlir (məhkəmə qərarı və ya digər qanuni qüvvəyə malik olan və barəsində şikayət verilə bilməyən qərar əsasında yaranan hüquq istisna olmaqla); daşınmaz əmlak üzərində sərəncam vermək hüququ həmin əmlakın daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində ərazilər üzrə qeydiyyatı tarixindən əmələ gəlir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1133.1-ci maddəsinə əsasən ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1151.1-ci maddəsinə əsasən mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1157-1.1-ci maddəsinə əsasən miras şərikləri mirasın bölüşdürülməsinə qədər onu birgə idarə edirlər. İdarəçiliklə bağlı qərarlar vərəsələr tərəfindən onların miras paylarına mütənasib surətdə sadə səs çoxluğu ilə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1157-1.2-ci maddəsinə əsasən mirasın mühafizəsi (qorunması) ilə bağlı tədbirləri hər bir vərəsə digər miras şəriklərinin razılığı olmadan da həyata keçirə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1159.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar: 1159.1.1. Birinci növbədə - ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər); 1159.1.2. Övladlığa götürülən və onun övladları övladlığa götürənin vərəsələri və ya qohumları kimi övladlığa götürənin uşaqlarına və onların övladlarına bərabər tutulurlar; 1159.1.3. Bu sonuncuların nəvələri, nəticələri və uşaqları o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsələri olacaq valideynləri sağ olmasın. Onlar qanun üzrə vərəsəlik zamanı onların ölmüş valideyninə çatası paydan bərabər miras alırlar; 1159.1.4. Sonuncuların nəvələri, nəticələri və uşaqları, əgər onların valideynləri mirasın qəbulundan imtina etmişlərsə, vərəsə ola bilməzlər; 1159.1.5. Övladlığa götürən və onun qohumları övladlığa götürülənin və onun övladlarının vərəsələri kimi övladlığa götürülənin valideynlərinə və digər qan qohumlarına bərabər tutulurlar. Övladlığa götürülən və ya onun övladları öldükdən sonra övladlığa götürülənin valideynlərinə, onun yüksələn xətt üzrə digər qan qohumlarına, bacı və qardaşlarına qanun üzrə vərəsəlik hüququ daha mənsub olmur; 1159.1.2. İkinci növbədə - ölənin bacıları və qardaşları. Miras qoyanın bacısı uşaqları və qardaşı uşaqları və onların uşaqları o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsəsi olacaq valideynləri sağ olmasın. Onlar qanun üzrə vərəsəlik zamanı onların ölmüş valideyninə çatası miras payını bərabər olaraq miras alırlar… Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1255-ci maddəsinə görə qəbul edilmiş miras onun açıldığı gündən vərəsənin mülkiyyəti sayılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1256-cı maddəsinə əsasən vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən üç ay ərzində mirasın qəbulundan imtina edə bilər. Üzrlü səbəb olduqda məhkəmə bu müddəti iki aydan çox olmayaraq uzada bilər. Mirasın qəbulundan imtina notariat orqanında rəsmiləşdirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1261-ci maddəsinə əsasən vərəsə mirası qəbul etməkdən qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə vərəsələr sırasından başqa şəxslərin xeyrinə imtina edə bilər. Ləyaqətsiz vərəsə sayılmış və ya vəsiyyətnamənin birbaşa göstərişi ilə vərəsəlik hüququndan məhrum edilmiş şəxsin xeyrinə mirasdan imtina yolverilməzdir. Bu cür imtina barəsində digər vərəsələr məhkəməyə şikayət verə bilərlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1268.1-ci maddəsinə əsasən vərəsə mirası qəbul etməkdən imtina etdiyi barədə ərizəni geri götürə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1269-cu maddəsinə əsasən mirasa sahiblik etməyə və ya onu idarə etməyə faktik başlamış vərəsə mirasın qəbulu üçün müəyyənləşdirilmiş vaxt ərzində mirasın qəbulundan imtina edə bilər. Bu barədə ərizə ilə o, notariat orqanına müraciət etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1272-ci maddəsinə əsasən mirasın qəbul edilməsi və ya qəbulundan imtina edilməsi barəsində mübahisə maraqlı şəxsin bundan ötrü müvafiq əsas olduğunu bildiyi gündən iki ay ərzində açıla bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1274-cü maddəsinə əsasən miras onu qəbul edən vərəsələrin razılaşması üzrə onlardan hər birinə qanun və ya vəsiyyətnamə üzrə düşən paya uyğun bölüşdürülür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1276-cı maddəsinə əsasən hər bir vərəsə həm daşınar, həm də daşınmaz əmlakdan öz payının naturada ayrılmasını tələb edə bilər, bir şərtlə ki, bu şəkildə ayırma mümkün olsun və ya qanunla qadağan edilməsin. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1291-ci maddəsinə əsasən miras şərikləri arasında mirasın bölüşdürülməsi haqqında ixtilaflar olduqda, mübahisəyə məhkəmə baxır. Əmlakın bölüşdürülməsi zamanı məhkəmə bölüşdürülməli əmlakın xarakterini, miras şəriklərindən hər birinin fəaliyyətini və digər konkret halları nəzərə almalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1321.1-ci maddəsinə əsasən vərəsəliyə çağrılmış şəxslər mirasın açıldığı yerdəki notariat orqanından vərəsəlik şəhadətnaməsi tələb edə bilərlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1321.2-ci maddəsinə əsasən qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda vərəsəlik şəhadətnaməsinin alınması məcburidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1322-ci maddəsinə əsasən vərəsəlik şəhadətnaməsi vərəsələrə mirasın açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra istənilən vaxt verilir. Əgər notariat orqanında şəhadətnamə tələb edən şəxslərdən savayı, başqa vərəsələrin olmadığı barədə məlumat vardırsa, vərəsəlik şəhadətnaməsi altı aydan da tez verilir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1159-cu maddəsinin bəzi müddəalarının həmin Məcəllənin 1165-ci maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair» 28 iyul 2022-ci il tarixli qərarında göstərilir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1159-cu maddəsinin mənasına görə, yalnız qanunla müəyyən edilmiş vərəsəliyin növbəliyinə daxil olan və miras qoyana münasibətdə müvafiq qohumluq dərəcəsi üzrə şəxslər vərəsə qismində çıxış edə bilər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2000-ci il 11 sentyabr tarixli, 167 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında notariat hərəkətlərinin aparılması qaydaları haqqında Təlimat”ın 95-ci bəndinə əsasən mirasın açıldığı yerin notariusu vərəsələrin ərizəsinə əsasən vərəsəlik qaydasında keçən əmlaka dair mirası qəbul etmiş fiziki və hüquqi şəxslərə, habelə dövlətə vərəsəlik şəhadətnaməsi verir. «Azərbaycan Respublikasında notariat hərəkətlərinin aparılması qaydaları haqqında Təlimat»ın 96-ci bəndinə əsasən vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə vərəsələrə mirasın açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra verilir. Əgər notariusda şəhadətnamə tələb edən şəxslərdən savayı, başqa vərəsələrin olmadığı barədə məlumat vardırsa, vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə altı aydan tez də verilə bilər. «Azərbaycan Respublikasında notariat hərəkətlərinin aparılması qaydaları haqqında Təlimat»ın 99-cu bəndinə əsasən vərəsə mirasın açıldığı gündən altı ay ərzində mirasın açıldığı yer üzrə notariusa mirası qəbul etdiyi barədə yazılı formada notariat qaydasında təsdiq edilmiş ərizə verdikdə və ya əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktiki başladıqda və bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirdikdə miras vərəsə tərəfindən qəbul edilmiş sayılır; vərəsə mirasın bir hissəsinə sahiblik etməyə faktiki başladıqda hesab edilir ki, mirasın nədə ifadə edilməsindən və harada olmasından asılı olmayaraq, o, mirası tamamilə qəbul etmişdir; əgər vərəsələrdən biri miras payını qəbul etməkdən başqa vərəsənin xeyrinə imtina edərsə, belə hərəkət mirasın qəbul olunmaması sayılır; əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktiki başlamağa sübut aşağıdakılar ola bilər: vərəsənin miras açıldıqdan sonra mirasın qəbulu üçün müəyyən edilmiş müddətdə mirasın tərkibinə daxil olan yaşayış sahəsində yaşaması (qeydiyyatda olması, yaxud faktiki yaşaması) barədə müvafiq sənəd; mirasın tərkibinə daxil olan hər hansı əmlaka sahiblik etməsinə dair, eləcə də miras açıldıqdan sonra daşınmaz əmlak üçün vergilərin və ya kommunal xidmətlər üçün haqların vərəsə tərəfindən ödənildiyi barədə müvafiq sənəd; mirasın qəbulu üçün müəyyən edilmiş müddətdə miras əmlakın icarə və kirayə verilməsi üzrə haqların alınmasını təsdiq edən sənəd; mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən olunması haqqında məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsinin surəti; miras qoyanın əmlakını vərəsənin idarə etməyə başlaması faktını təsdiq edən digər sənədlər; yotariusda mirası qəbul etmək üçün əmanət kitabçasının qanunla müəyyən olunmuş müddətdə alınmasını təsdiq edən məlumat olduqda, əmanət kitabçasının olması da miras əmlakı idarə etməyə başlanılmasına sübut ola bilər (miras qoyanın ölümündən sonra miras əmlakı siyahıya almış idarənin, müəssisənin sənədi, əmanət kitabçasının vərəsəyə verilməsi haqqında miras əmlakın qorunması üçün tədbirlər görmüş notariusun sənədi, miras qoyanın dəfnini təşkil edən komissiyanın aktı (əmanət kitabçasının vərəsəyə təqdim olunduğu vaxt bu sənədlərdən görünür), vərəsənin bankdan pul alması haqqında əmanət kitabçasında qeydlər və ya bankın məlumatı, miras qoyanın ölümündən sonra qalan əmanət kitabçasının müəyyən vaxtda vərəsəyə təqdim edildiyi barədə mənzil-istismar idarəsinin arayışı, bu kitabçanın poçtla göndərilməsi haqqında sənəd və sair). «Azərbaycan Respublikasında notariat hərəkətlərinin aparılması qaydaları haqqında Təlimat»ın 102-ci bəndinə əsasən notarius qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verərkən sübutlar tələb etmək yolu ilə, habelə bu Təlimatın 13-cü hissəsinin altıncı abzasına uyğun miras qoyanın ölümü faktını, mirasın açıldığı vaxtı və yeri, şəhadətnamə verilməsi haqqında ərizə vermiş şəxslərin miras qoyanla qohumluq münasibətlərini, barəsində şəhadətnamə verilən miras əmlakın tərkibini və olduğu yeri müvafiq sübutlar tələb etmək yolu ilə yoxlayır. Ölüm faktı vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqanların şəhadətnaməsi, mirasın açıldığı vaxt isə həmçinin şəxsin ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi ilə təsdiq edilir.Mirasın açıldığı yer aşağıdakı sənədlərlə təsdiq olunur: miras qoyanın yaşayış yeri haqqında müvafiq informasiya sistemləri ilə qarşılıqlı inteqrasiya vasitəsilə avtomatlaşdırılmış rejimdə əldə edilən məlumat, ölənin yaşayış yeri məlum olmadıqda isə miras əmlakın və ya onun əsas hissəsinin olduğu yer haqqında sənəd. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 140-cı, eləcə də “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Qanunun 16.6-cı maddəsində dövlət reyestrinin açıqlığı prinsipindən irəli gələrək daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin məzmununun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası öz əksini tapmışdır. Belə ki, həmin qanun normalarına görə reyestrin məzmununun qeyri-dəqiqliyi sübuta yetirilməyincə, həmin məzmunun həqiqiliyi və tamamlığı pezumpsiyası qüvvədədir. Əqd əsasında özgəninkiləşdirənin adına qeydiyyata alınmış hər hansı bir hüququ əldə edən şəxsin xeyrinə reyestrdəki qeyd, bu qeydə dair etirazın reyestrə daxil edildiyi və ya əldə edən şəxsin qeydin qeyri-dəqiq olmasını bildiyi hallar istisna olmaqla, həqiqi hesab edilir. Dövlət reyestrinin məzmununun həqiqiliyi və tamamlığı prezumpsiyası dövlət orqanının həyata keçirdiyi reyestrə ictimai inam və hüquqi etimadın təmin edilməsi məqsədi daşıyır. Eyni zamanda məhkəmə onu da qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, iddia tələbinin xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın ləğvi X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr əsasında verildiyindən və X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələrin ləğvi üçün əsaslar müəyyən edilmədiyindən iddia tələbi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın ləğvinə dair hissədə də əsassızdır. Məhkəmə iş üzrə müəyyən olunmuş hallara tətbiq edilməli olan qanun normalarına əsasən hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı X17 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə verilmiş 2V-790, 2V792 saylı qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələr və onun əsasında xx.xx.2023-cü tarixdə ƏMDX Daşınmaz Əmlakın Kadastrı və Reyestri PHŞ-nin 18 Saylı Zaqatala Ərazi İdarəsi tərəfindən 0.1804 ha həyətyanı torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən ümumi sahəsi 219.7 kvm-dən ibarət fərdi yaşayış evinə dair fərdi yaşayış evinin 1/3 hissəsinə, torpaq sahəsinin 15/54 hissəsinə verilmiş **********28-10301 reyestr nömrəli ********** qeydiyyat nömrəli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın ləğv edilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilməməli, hazırki iddianın qaldırılması üçün ödənilmiş 100 manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı aid edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilməsin; hazırki iddianın qaldırılması üçün ödənilmiş 100 manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Balakən Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Zamin Tahirov