Balakən Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(019)-831/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Balakən Rayonu İş № e-2(019)-831/2024 03.09.2024 BALAKƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Səlimov Hümbət Qamuna oğlu, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddialara dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq m ü ə y y ə n e t d i m: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair iddia ərizəsi ilə Balakən Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TABA8 markalı planşet üçün 792.06 (yeddi yüz doxsan iki manat altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 79.94 (yetmiş doqquz manat doxsan dörd qəpik) manat cərimə pulu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatı 370.04 (üç yüz yetmiş manat dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 37.96 (otuz yeddi manat doxsan altı qəpik) manat cərimə pulu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLASS üçün 65.21 (altmış beş manat iyirmi bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6.83 (altı manat səksən üç) manat cərimə pulu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, PAKET XL üçün 35.96 (otuz beş manat doxsan altı qəpik) manat ümumilikdə 1388 manat borc və 33.88 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə, "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-ci il tarixlərindəki müqavilələrə əsasən, İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TABA8 markalı planşet, SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatı,SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLA,SPSAKET XL almış və nəticədə 1388 (min üç yüz səksən səkkiz) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 840.06 (səkkiz yüz qırx manat altı qəpik) manat (18 ay x 46.67 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TAB A8 markalı planşet üçün 872 (səkkiz yüz yetmiş iki) manat olmaqla ondan, 792.06 (yeddi yüz doxsan iki manat altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 79.94 (yetmiş doqquz manat doxsan dörd qəpik) manat cərimə pulu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 392.04 (üç yüz doxsan iki manat dörd qəpik) manat (18 ay x 21.78 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatı 408 (dörd yüz səkkiz) manat olmaqla ondan, 370.04 (üç yüz yetmiş manat dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 37.96 (otuz yeddi manat doxsan altı qəpik) manat cərimə pulu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqısatqı qiyməti 79.98 (yetmiş doqquz manat doxsan səkkiz qəpik) manat (6 ay x 13.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLASS üçün 72.04 (yetmiş iki manat dörd qəpik) manat olmaqla ondan 65.21 (altmış beş manat iyirmi bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 6.83 (altı manat səksən üç) manat cərimə pulu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 79.92 (yetmiş doqquz manat doxsan iki qəpik) manat (24 ay x 3.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan PAKET XL üçün 35.96 (otuz beş manat doxsan altı qəpik) manat olmaqla ondan 35.96 (otuz beş manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 128.73 manat təşkil edir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2022-ci il tarixli Müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Tələbin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: tərəflər arasında bağlanılmış Müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi 07 avqust 2024-cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və 08 avqust 2024-cü il tarixdə Cavabdeh iddia ərizəsi və mülki prosessual hüquq və vəzifələri barədə bildiriş rəsmi qaydada göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. İş materiallarında olan “Poçt göndərişinin verilməsi haqqında” xəbərnamədən görünür ki, Cavabdeh 14 avqust 2024-cü il tarixində məhkəmə bildirişini qəbul etmiş, lakin həmin tarixdən 10 (on) iş günü müddət keçməsinə baxmayaraq iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə, Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid tələb olduğunu, qarşılıqlı iddia verilməməsini, üçüncü şəxsin işə daxil olması barədə vəsatəti olmamasını, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etməsini, iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən sübutların yerində müayinəsi, tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti olmamasını nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməsinə zərurət yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki,Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti alqı-satqı qiyməti 840.06 manat olan İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TABA8 markalı planşeti 18 ay müddətinə kreditlə-nisyə satmışdır. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əlavə-ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 10785277 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək hər ay 46.67 AZN ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikdirmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki,Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti alqı-satqı qiyməti 392.04 manat olan SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatını 18 ay müddətinə kreditlə-nisyə satmışdır. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki,Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti alqı-satqı qiyməti 79.98 manat olan SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLASS 6 ay müddətinə kreditlə-nisyə satmışdır. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əlavə-ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 10793822 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək hər ay 13.33 AZN ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikdirmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İşdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilədən görünür ki,Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti alqı-satqı qiyməti 79.92 manat olan PAKET XL 24 ay müddətinə kreditlə-nisyə satmışdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli 10785277,10793822,14931842 nömrəli müqavilələrə və xx.xx.2022-ci il tarixli razılaşmaya əsasən, İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TABA8 markalı planşet, SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatı, SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLA,SPSAKET XL almışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqısatqı qiyməti 840.06 (səkkiz yüz qırx manat altı qəpik) manat (18 ay x 46.67 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TAB A8 markalı planşet üçün 792.06 (yeddi yüz doxsan iki manat altı qəpik) manatı ödəməmiş, ona 79.94 (yetmiş doqquz manat doxsan dörd qəpik) manat cərimə pulu hesablanmışdır. Bundan başqa o, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 392.04 (üç yüz doxsan iki manat dörd qəpik) manat (18 ay x 21.78 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatının dəyərinin 370.04 (üç yüz yetmiş manat dörd qəpik) manatını ödəməmiş, ona 37.96 (otuz yeddi manat doxsan altı qəpik) manat cərimə hesablanmışdır.Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 79.98 (yetmiş doqquz manat doxsan səkkiz qəpik) manat (6 ay x 13.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLASS üçün 65.21 (altmış beş manat iyirmi bir qəpik) manatı ödənilməmiş, ona 6.83 (altı manat səksən üç) manat cərimə hesablanmışdır. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 79.92 (yetmiş doqquz manat doxsan iki qəpik) manat (24 ay x 3.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan PAKET XL üçün 35.96 (otuz beş manat doxsan altı qəpik) manatı ödənilməmiş, bu müqavilə üzrə ona cərimə hesablanmamışdır. Borc ödənilmədiyindən iddiaçı hazırkı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Borc müqaviləsi üzrə hüquq münasibətlərini tənzimləyən Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Mülki Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər.Əgər kreditorun lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi hüququ varsa, kreditor onun ödənilməsini tələb edə bilər. Əgər kreditor icranı qəbul etmişsə, cərimənin tutulmasını yalnız icranı qəbul edərkən bu hüququ özündə saxlamış olduğu halda tələb edə bilər. Sadalanan hüquq normalarının tələblərini, işin hallarını nəzərə alan məhkəmə bu nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi əsas borca aid hissədə əsaslıdır. Bununla yanaşı məhkəmə bu nəticəyə gəlir ki, penya borcu yüksək göstərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək penya pulunu azalda bilər. Məhkəmə kreditorun həm əmlak mənafelərini, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alaraq hesab edir ki, penyanın miqdarı tənasübsüz dərəcədə yüksək hesablandığından azaldılaraq İmei kod **********01204 SAMSUNG GALAXY TAB A8 markalı planşet üçün 07 manat, SAMSUNG TAB A8 BOOK COVER, KİESLECT CALLİNG WATCH KR PRO qol saatı üçün 03 manat, SBS ULTRAFAST CHARGER, HD GLASS üçün 01 manat həcmində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia qismən təmin edildiyindən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. Məhkəmə, bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, mümkün və mötəbər sübutlara tam, hərtərəfli, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 792.06 manat əsas borc, 07 manat cərimə borcu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 370.04 manat əsas borc,03 manat cərimə borcu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 65.21 manat əsas borc, 01 manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 35.96 manat əsas borc olmaqla,cəmi 1274,27 manat borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 33.88 manatın 31,17 manatı alınıb iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin xeyrinə ödənməli, iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 792.06 manat əsas borc, 07 manat cərimə borcu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 370.04 manat əsas borc,03 manat cərimə borcu, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 65.21 manat əsas borc, 01 manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 35.96 manat əsas borc olmaqla,cəmi 1274,27 manat borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 33.88 manatın 31,17 manatı alınıb iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin xeyrinə ödənsin.İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Balakən Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Hümbət Səlimov