Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bərdə rayonu İş № e-2(021)-2105/2025 23.05.2025 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Ziya Yaşar oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, Xıaomı Poco M6 Pro markalı telefon 498.6 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 manat rüsum, 49.86 (qırx doqquz manat, 86 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, Samsung Galaxy A15 markalı telefon, PAKET L xidməti üçün, 345.4 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 manat rüsum, 34.54 manat cərimə, ümumilikdə 975manat alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrə əsasən Xıaomı Poco M6 Pro markalı telefon, Samsung Galaxy A15 markalı telefon, PAKET L xidməti almış və nəticədə 975.60 (doqquz yüz yetmiş beş manat, 60 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 802.08 (səkkiz yüz iki manat, 08 qəpik) manat (18 ay x 44.56 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Xıaomı Poco M6 Pro markalı telefon üçün ümumilikdə, 572.06 (beş yüz yetmiş iki manat, 06 qəpik) manat olmaqla ondan, 498.6 (dörd yüz doxsan səkkiz manat, 60 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, güzəşt olunaraq 49.86 (qırx doqquz manat, 86 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqısatqı qiyməti 459.9 (dörd yüz əlli doqquz manat, 90 qəpik) manat (18 ay x 25.55 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Samsung Galaxy A15 markalı telefon, Paket L xidməti üçün ümumilikdə, 403.54 (dörd yüz üç manat, 54 qəpik) manat olmaqla ondan, 345.4 (üç yüz qırx beş manat, 40 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, güzəşt olunaraq 34.54 (otuz dörd manat, 54 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 417.98 manat təşkil edir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin dəlillərini iş üzrə toplanmış sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdırıb, tədqiq edərək yoxlayıb və iddia tələbinə müfəssəl hüquqi qiymət verib belə qənaətə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Mülki işə əlavə edilmiş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, Müqavilədən görünür ki, 459.9 manat məbləğində Samsung Galaxy A15, paket L Xidməti 18 ay müddətinə hissə-hissə hər ay 25.55 manat ödənilməsi şərti ilə Cavabdeh satılmışdır. Mülki işə əlavə edilmiş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, Müqavilədən görünür ki, 802.08 manat məbləğində Xiaomi Poco M6 Pro markalı telefon 18 ay müddətinə hissə-hissə hər ay 44.56 manat ödənilməsi şərti ilə Cavabdeh satılmışdır. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 manat rüsum olmaqla, 498.6 manat ödənilməmiş hissə, 23.6 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23.6 manat rüsum olmaqla, 345.4 manat ödənilməmiş hissə, 34.54 manat cərimə borcu yaranmışdır. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Beləliklə, məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuşdur ki, xx.xx.2024-cü il tarixli Müqavilə üzrə 802.08 manat məbləğində Xiaomi Poco M6 Pro markalı telefon almış, 18 ay müddətinə hissə-hissə hər ay 44.56 manat ödənilməsi şərti ilə Cavabdeh` oğluna satılmış, xx.xx.2024-cü il tarixli Müqavilə üzrə 459.9 manat məbləğində Samsung Galaxy A15, paket L Xidməti 18 ay müddətinə hissə-hissə hər ay 25.55 manat ödənilməsi şərti ilə Cavabdeh satılmış, lakin Cavabdeh öhdəliklərini yerinə yetirməmiş, nəticədə xx.xx.2024cü il tarixli müqaviləyə əsasən 498.6 manat ödənilməmiş hissə, 49.86 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 345.4 manat ödənilməmiş hissə, 34.54 manat cərimə borcu yaranmışdır. Məhkəmə qeyd edir, hər hansı iddia tələbi üzrə hüquqi dəyərləndirmə prosesi ilk addım kimi iddiaçının tələbinə uyğun gələn iddia tələbinin qanuni əsasının tapılmasından və məhkəməyə bildirdiyi faktiki halların həmin iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya şərtlərinə uyğun olmasının yoxlanılmasından ibarətdir. Buna görə, əgər irəli sürülmüş iddia tələbinin qanuni əsası tapılmırsa və ya faktiki hallar tapılan iddia tələbinin qanuni əsasının şərtləri ilə uzlaşmırsa, hüquqi dəyərləndirmə məhkəmə üçün artıq başa çatmalıdır. Əlavə olaraq irəli sürülən dəlillərin araşdırılmasının əhəmiyyəti yoxdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-ci maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki qanunvericiliyin normaları baxımından Cavabdeh hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, cavabdeh kredit müqaviləsi ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməyərək, bununla da müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Mülki Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəmə iddiaçı «ABC TELECOM MMC-nin iddiasının hər iki müqavilə üzrə cərimənin tutulması hissəsinə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, cərimə təyin edilərkən tənasüblük qorunmadığından yüksək hesablanmış dəbbə pulu azaldılmalı və cavabdehlərdən dəbbə pulu olaraq xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 4.9 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 3.4 manat məbləğində pulun tutulması ədalətlidir. İnnovativ Layihələr mərkəzinə hər iki müqavilə üzrə ödənilmiş cəmi 47.2 manat məbləğinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, bu halın cavabdeh tərəfindən öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi nəticəsində onun üzərinə qoyulması qanunvericiliklə müəyyən olunmadığından təmin edilə bilməz. Məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 498.6 manat ödənilməmiş hissə, 4.9 manat cərimə, cəmi 503.50 (beş yüz üç manat 50 qəpik) manat , xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 345.4 manat ödənilməmiş hissə, 3.4 manat cərimə, cəmi 348.80 (üç yüz qırx səkkiz manat 80 qəpik ) Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Şərh olunanlara əsasən və MPM-in 214, 216-220, 233, 284-1-284-6, 357 –Cİ maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ:
1. İddia qismən təmin edilsin.
2. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 498.6 manat ödənilməmiş hissə, 4.9 manat cərimə, cəmi 503.50 (beş yüz üç manat 50 qəpik ) manat tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin.
3. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 345.4 manat ödənilməmiş hissə, 3.4 manat cərimə, cəmi 348.80 (üç yüz qırx səkkiz manat 80 qəpik ) manat tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin.
4. Cavabdeh 30 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin.
5. Qətnamədən tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində Bərdə Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə (Elektron məhkəmə sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə elektron qaydada) apellyasiya şikayəti verilə bilər.
6. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1(bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.
Hakim: Ziya Abdullayev