Biləsuvar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(022)-1105/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(022)-1105/2025 01.07.2025 BİLƏSUVAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri Əliyev Rəfayil Əfraddin oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (məhkəmə iclas katibi) X1 oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 120 manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 150 manat, hər iki müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində ümumilikdə 270 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat, cəmi 300 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə yazılı icraat qaydasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: 30 may 2025-ci il tarixdə İddiaçı Cavabdeh qarşı 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 120 manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 150 manat, hər iki müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində ümumilikdə 270 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat, cəmi 300 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraati qaydasında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Cavabdehin ünvanına göndərilmiş 30 may 2025-ci il tarixli bildirişlə, iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda 10 iş gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etmək hüquqlarının mövcudluğu cavabdehə izah edilmiş, lakin iddia tələbinə cavabdeh tərəfindən verilmiş etiraz məhkəməyə daxil olmamış və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ mübahisələndirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 285-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət edir və iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatlarının alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yoxdur, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı borc müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı arasında bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh məişət avadanlığını ilkin olaraq 88 manat ödəniş etməklə, 12 ay müddətinə, hər ay 60 manat ödəmək şərti ilə, cəmi 808 manata İddiaçındən almışdır. İşdə olan 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı arasında bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh məişət avadanlığını ilkin olaraq 969 manat ödəniş etməklə, 10 ay müddətinə, hər ay 51 manat ödəmək şərti ilə, cəmi 1.479 manata İddiaçındən almışdır. Mülki iş materiallarına əlavə edilmiş 15 sentyabr 2020-ci il tarixli təhvil-təslim aktının surətindən görünür ki, 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqaviləsinə əsasən İddiaçı tərəfindən «TV LED LG 55UN72506» markalı televizoru 15 sentyabr 2020ci il tarixdə Cavabdeh təhvil verilmişdir. İşdə olan 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqavilələri üzrə 15 yanvar 2025-ci il tarixli maliyyə arayışının surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçınə borcu 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 120 manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 150 manat təşkil edir. Beləliklə, işdə olan sübutlarla Cavabdeh İddiaçı ilə bağlanmış 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqavilələri üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi və nəticədə cavabdehin iddiaçıya 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 120 manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 150 manat məbləğində borcunun olduğu təsdiq olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 340.2-ci maddəsinə əsasən yalan əqd başqa əqdi pərdələmək məqsədi ilə bağlanan əqddir. Yalan əqd əhəmiyyətsizdir. Yalan əqdə onun mahiyyəti nəzərə alınmaqla, tərəflərin həmin əqdi bağlayarkən əslində nəzərdə tutduqları əqdə aid olan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir və həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə isə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 120 manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 150 manat məbləğində pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tam təmin edildiyinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 10-1, 216- 220, 227, 284-5, 284-6, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiaçı iddiası təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı xeyrinə 01 dekabr 2019-cu il tarixli, BLK5630492 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 120 (bir yüz iyirmi) manat və 15 sentyabr 2020-ci il tarixli, BLK5815331 saylı borc müqaviləsi üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində 150 (bir yüz əlli) manat, hər iki müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borcun əvəzi qismində ümumilikdə 270 (iki yüz yetmiş) manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 (otuz) manat, cəmi 300 (üç yüz) manat məbləğində pul vəsaiti tutulsun. Qətnamə təqdim olunan (alınan) gündən 1 (bir) ay müddətində, ondan Biləsuvar rayon Məhkəməsi vasitəsilə və “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetində yerləşdirməklə, Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya qaydasında şikayət verilmədikdə qətnamə həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri R.Ə.Əliyev