Biləsuvar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(022)-495/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(022)-495/2025 11.03.2025 BİLƏSUVAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri Əliyev Rəfayil Əfraddin oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (iclas katibi) X1 oğlunun katibliyi ilə, «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 256 manat və cərimə qismində 76 manat 80 qəpik və 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 236 manat 90 qəpik, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş vəsaitin əvəzi qismində 23 manat 60 qəpik və cərimə qismində 71 manat 07 qəpik, cəmi 664 manat 37 qəpik, habelə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə yazılı icraat qaydasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: 10 fevral 2025-ci il tarixdə «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti Cavabdeh qarşı 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 256 manat və cərimə qismində 76 manat 80 qəpik və 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 236 manat 90 qəpik və cərimə qismində 71 manat 07 qəpik, cəmi 664 manat 37 qəpik, habelə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraati qaydasında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Cavabdehin ünvanına göndərilmiş 10 fevral 2025-ci il tarixli bildirişlə, iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazları olduğu halda 10 iş gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etmək hüquqlarının mövcudluğu cavabdehə izah edilmiş, lakin iddia tələbinə cavabdehlər tərəfindən verilmiş etiraz məhkəməyə daxil olmamış və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ mübahisələndirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, «Elektron imza və elektron sənəd haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 285-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət edir və iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatlarının alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yoxdur, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan əşyanın alqı-satqısına dair 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilənin və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinin surətlərindən görünür ki, Cavabdeh «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti ilə bağladığı həmin müqaviləyə əsasən, «Oppo A17 4/64GB - Black» markalı telefonu, «X2 Oppo A77S Black» markalı telefon qabını və «Paket M»i 18 ay müddətinə, hər ay 28 manat 78 qəpik ödəmək şərti ilə, cəmi 517 manat 97 qəpiyə almışdır. İşdə olan 26 iyun 2023-cü il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktının surətindən görünür ki, 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqaviləyə əsasən 2 ədəd «Samsung UE43CU7100UXRU» markalı televizorlar 26 iyun 2023-cü il tarixdə «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti tərəfindən «Oppo A17 4/64GB - Black» markalı telefon, «X2 Oppo A77S Black» markalı telefon qabı və «Paket M» Cavabdeh təhvil verilmişdir. Mülki işdə olan əşyanın alqı-satqısına dair 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilənin və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, Cavabdeh «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti ilə bağladığı həmin müqaviləya əsasən, «Xiaomi Redmi 12C NFC 4/128GB – Graphite Gray» markalı telefonu və «Paket L»i 18 ay müddətinə, hər ay 23 manat 39 qəpik ödəmək şərti ilə, cəmi 421 manat 07 qəpiyə almışdır. İşdə olan 06 oktyabr 2023-cü il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktının surətindən görünür ki, 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqaviləyə əsasən «Xiaomi Redmi 12C NFC 4/128GB – Graphite Gray» markalı telefon və «Paket L» 06 oktyabr 2023-cü il tarixdə «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh təhvil verilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin Cavabdeh borcu barədə maliyyə və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, Cavabdehun 30 yanvar 2025-ci il tarixə iddiaçıya olan borcu 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 256 manat, cərimə qismində 76 manat 80 qəpik, cəmi 332 manat 80 qəpik və 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 236 manat 90 qəpik, və müqavilə predmeti olan cihazın İMEİ kodunun deaktiv edilməsi ilə bağlı İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş ödənilmiş vəsait formasında çəkilmiş əlavə xərclər qismində 23 manat 60 qəpik və cərimə qismində 71 manat 07 qəpik, cəmi 331 manat 57 qəpik, ümumilikdə 664 manat 37 qəpik məbləğində təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir və həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq, tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə işin hallarını, o cümlədən kreditorun həm əmlak mənafelərini, həm də bütün əsaslı mənafelərini nəzərə alaraq, hesab edir ki, 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə 76 manat 80 qəpik, 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə 71 manat 07 qəpik təşkil edən cərimə məbləğləri tənasübsüz surətdə yüksək məbləğ təşkil edir və cərimə məbləğlərinin 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə 25 manata, 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə isə 20 manata qədər azaldılması məqsədəmüvafiqdir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə 30 yanvar 2025-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc qismində 256 manat, cərimə qismində 25 manat və 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə 08 yanvar 2025-ci il tarixə ödənilməmiş əsas borc qismində 236 manat 90 qəpik, və müqavilə predmeti olan cihazın İMEİ kodunun deaktiv edilməsi ilə bağlı İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş ödənilmiş vəsait formasında çəkilmiş əlavə xərclər qismində 23 manat 60 qəpik və cərimə qismində 20 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tam təmin edildiyinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edildiyinə görə məhkəməyə iddia ərizəsi verilərkən dövlət rüsumunun ödənilməsinə xərclənmiş pul vəsaitinin 1 manat məbləğində hissəsi iddiaçıya aid edilməli, ödənilmiş dövlət rüsumunun qalan hissəsinin əvəzi qismində 29 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 10-1, 216- 220, 227, 284-5, 284-6, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin xeyrinə 30 yanvar 2025-ci il tarixə 26 iyun 2023-cü il tarixli, 04064290 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 256 (iki yüz əlli altı) manat, cərimə qismində 25 (iyirmi beş) manat və 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 03485683 saylı müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc qismində 236 (iki yüz otuz altı) manat 90 (doxsan) qəpik, müqavilə predmeti olan cihazın İMEİ kodunun deaktiv edilməsi ilə bağlı çəkilmiş əlavə xərclər qismində 23 (iyirmi üç) manat 60 (altmış) qəpik və cərimə qismində 20 (iyirmi) manat, habelə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 29 (iyirmi doqquz) manat, cəmi 590 (beş yüz doxsan) manat 50 (əlli) qəpik məbləğində pul vəsaiti tutulsun. «ABC Telecom» məhdud məsuliyyətli cəmiyyətinin iddiası qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamə təqdim olunan (alınan) gündən 1 (bir) ay müddətində, ondan Biləsuvar rayon Məhkəməsi vasitəsilə və “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetində yerləşdirməklə, Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya qaydasında şikayət verilmədikdə qətnamə həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri R.Ə.Əliyev