Qəbələ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(025)-1010/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qəbələ şəhəri İş № e-2(025)-1010/2025 11.07.2025 QƏBƏLƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair mülki iş üzrə (Açar sözlər: alqı-satqı müqaviləsi üzrə mübahisələr) Qəbələ Rayon Məhkəməsinin hakimi X2, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2 və Cavabdeh1 qarşı pul tələbi barədə iddia qaldıraraq xeyrinə 192 manat əsas borc, 35 manat cərimə, 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 257 manat tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh1 25 sentyabr 2023-cü il tarixdə ona məxsus, hansıki Qəbələ şəhəri H.Əliyev pospektində yerləşən “P.A.R Elektoniks” mağazasına yaxınlaşaraq 914.4 manat dəyərində 01 ədəd Samsung A34 (6/128) markalı mobil telefonu almaq istədiyini bildirmişdir. Lakin həmin tarixdə onun yetəri qədər maddi imkanı olmadığı üçün mobil telefonun dəyərini hissə-hissə ödəməklə almağa razılaşmışdılar. Bundan sonra Cavabdeh1a komissiya haqqı 41 manat olmaqla hissəhissə 18 ay (hər ay 50.8 manat olmaq) ödəmək şərti ilə mobil telefonu satmışdır. Borclu ilə bağlanmış 25 sentyabr 2023-cü il tarixli, 2783 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə borclunun öhdəliklərinin təminatı kimi X1 ilə aramızda 25 sentyabr 2023-cü il tarixli, 2783 saylı Zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Aralarında bağlanmış 25 sentyabr 2023-cü il tarixli, 2783 saylı Zaminlik müqaviləsinə əsasən müqavilə üzrə borcalanın öhdəliyini icra etməməsi halında Zamin duran şəxs məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Cavabdeh1 tərəfindən bu günə kimi cəmi 497.4 manat ödəniş edilmiş, hazırda qalan borcunu ödəməkdən boyun qaçırır. Hər dəfə şifahi və yazılı xəbərdarlıq etməyimə baxmayaraq məsuliyyətdən qəsdən yayınır. Hal-hazırda Cavabdeh1 əsas borcu 417 manat və gecikmiş günlərə cərimə borcu 75 manat təşkil edir. İşdə olan 25 sentyabr 2023-cü il tarixli 2783 nömrəli Müqavilənin surətinə əsasən əsasən Cavabdeh1 həmin tarixdə İddiaçı 914.4 manat dəyərində 1 ədəd Samsung A34 markalı mobil telefonu nisyə almışdır. İşdə olan 25 sentyabr 2023-cü il tarixli 2783 nömrəli Zaminlik Müqaviləsinin surətinə əsasən əsasən Cavabdeh2 ilə aralarında 25 sentyabr 2023-cü il tarixli, 2783 saylı Zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 3.1-ci bəndinə əsasən Ödəniş “Satıcı”nın razılığı əsasında nəğd və ya nəğdsiz formada həyata keçirilə blər. Ödəniş manatla aparılır. Müqavilənin 3.3-cü bəndinə əsasən “Alıcı” ödənişin gecikdirdiyi hər gün üçün məcmun borcun 1% həcmində “Satıcı”nın xeyrinə cərimə ödəyir. İşdə olan 11 iyun 2025-ci il tarixli maliyyə arayışının surətinə əsasən, Cavabdeh1 25 sentyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə qalıq borcu 417 manat əsas, 75 manat dəbbə pulu təşkil edir. İşdə olan məlumat vərəqəsinin surətinə əsasən 25 sentyabr 2023-cü il tarixli 2783 nömrəli Müqavilə üzrə alınmış malın dəyəri xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq hər ay 50.8 manat ödənilməklə xx.xx.2025-ci il tarixədək ödənilməlidir. İşdən görünür ki, Cavabdeh1 25 sentyabr 2023-cü il tarixli 2783 nömrəli Müqavilə üzrə aldığı əşyaların dəyərini qismən ödəyərək 417 manat borclu qalmış və 75 manat cərimə hesablanmışdır. AR Mülki Məcəlləsinin 472.1 və 472.2-ci maddələrinə görə borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni dərəcədə məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə,..... həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə, və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 462.3-cü maddəsinə əsasən müqavilənin tərəfləri dəbbə pulunun miqdarını sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər və bu mümkün zərərdən çox ola bilər. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, İddiaçı xeyrinə Cavabdeh1 və Cavabdeh2 417 manat əsas borc, dövlət rüsumuna görə 30 manat tutulmalı və cərimə məbləği əsas borca mütənasib olaraq birrəqəmli həddə endirilməlidir. Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216, 220, 227,233,357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq QƏTETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 417 manat əsas borc, 4 manat cərimə və dövlət rüsumuna görə 30 manat pul alınıb İddiaçı hesabına keçirilsin. Qətnamədən 1 (bir) ay müddətində Qəbələ rayon məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Şəki Apellyasiya məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ülvi Qənbərov.