Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(027)-844/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № e-2(027)-844/2024 13.04.2024 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babayev Aydın Vahid oğlu İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında yazılı sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı MMC kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2022-ci il tarixli, 02972564 saylı müqaviləyə əsasən Asus kompüter üçün 479 (dörd yüz yetmiş doqquz) manat 88 (səksən səkkiz) qəpik ödənilməmiş hissə, 47 (qırx yeddi) manat 12 (on iki) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 03235129 saylı müqaviləyə əsasən İmei kodu **********97820 olan Honor X9A markalı telefon üçün 964 (doqquz yüz altmış dörd) manat 56 (əlli altı) qəpik ödənilməmiş hissə, 96 (doxsan altı) manat 44 (qırx dörd) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073683 saylı müqaviləyə əsasən, 2 ədəd Huawei Freebuds SE qulaqlıq üçün 195 (yüz doxsan beş) manat 92 (doxsan iki) qəpik ödənilməmiş hissə, 19 (on doqquz) manat 08 (səkkiz) qəpikk cərimə, ümumilikdə 440 (dörd yüz qırx) manat borcun və 38 (otuz səkkiz) manat 03 (üç) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumunun, Cavabdeh alınaraq "ABC-Telecom” MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrə əsasən cavabdeh Asus kompüter, İmei kodu **********97820 olan Honor X9A markalı telefon və 2 ədəd Huawei Freebuds SE qulaqlıq almışdır. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtini pozmuş, üzərinə düşən öhdəliyi icra etməmişdir. İddiaçı MMC məhkəməyə ərizə ilə müraciət etmək qərarına gələrək, ümumilikdə 440 (dörd yüz qırx) manat borcun və 38 (otuz səkkiz) manat 03 (üç) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "ABC-Telecom” MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, cavabdehə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini, habelə dəlillərini təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması hüququnun izah edilməsi barədə bildiriş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinə təqdim edilmiş sənədlər əsasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci tarixli, 02972564 saylı müqavilənin surətindən göründüyü kimi, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən dəyərini hissə-hissə ödəmək şərtilə Asus kompüter almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli, 03235129 saylı müqavilənin surətindən göründüyü kimi, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən dəyərini hissə-hissə ödəmək şərtilə İmei kodu **********97820 olan Honor X9A markalı telefon almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073683 saylı müqavilənin surətindən göründüyü kimi, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən dəyərini hissə-hissə ödəmək şərtilə 2 ədəd Huawei Freebuds SE qulaqlıq almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə xx.xx.2022-ci il tarixli, 02972564 saylı müqaviləyə əsasən 479 (dörd yüz yetmiş doqquz) manat 88 (səksən səkkiz) qəpik ödənilməmiş hissə, 47 (qırx yeddi) manat 12 (on iki) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 03235129 saylı müqaviləyə əsasən 964 (doqquz yüz altmış dörd) manat 56 (əlli altı) qəpik ödənilməmiş hissə, 96 (doxsan altı) manat 44 (qırx dörd) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073683 saylı müqaviləyə əsasən, 195 (yüz doxsan beş) manat 92 (doxsan iki) qəpik ödənilməmiş hissə, 19 (on doqquz) manat 08 (səkkiz) qəpikk cərimə, ümumilikdə 440 (dörd yüz qırx) manat məbləğində borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunun surətindən göründüyü kimi, Cavabdeh borcu ödənilmədiyi təqdirdə barəsində müvafiq tədbirlər görüləcəyi barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli, **********28 nömrəli mədaxil qəbzindən göründüyü kimi, iddia qaldırılması üçün 38 (otuz səkkiz) manat 03 (üç) qəpik məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər Məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlar əsasında müəyyən olunmuşdur ki, tərəflər arasında alqı-satqı müqaviləsi bağlanmış, iddiaçı cavabdehə malları satmağı, cavabdeh isə həmin malları almağı və onun dəyərini ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı tərəflər arasında bağlanılmış müqavilənin predmetini cavabdehə təhvil vermiş, cavabdeh isə həmin malın dəyərini müqavilə ilə şərtləşdirilmiş müddətdə və qaydada hissə-hissə ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilə üzrə ödənişləri vaxtlı-vaxtında və tam həcmdə yerinə yetirməyərək, öz üzərinə götürdüyü öhdəlikləri icra etməmiş, nəticədə müqavilə üzrə iddiaçı qarşısında borc öhdəliyinə görə onun mülki hüquqi məsuliyyəti yaranmışdır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə əsaslı olmaqla, təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Qeyd olunan halları nəzərə alaraq, məhkəmə iddianın xx.xx.2022-ci il tarixli, 02972564 saylı müqavilə üzrə əsas borca hesablanmış 47 (qırx yeddi) manat 12 (on iki) qəpik cərimə hissəsi ilə bağlı belə qənaətə gəlir ki, hesablanmış cərimə məbləği əsas borc məbləğinə mütənasib olmadığından azaldılmalı və 1 (bir) manat 12 (on iki) qəpik məbləğində müəyyən edilməli, xx.xx.2023-cü il tarixli, 03235129 saylı müqavilə üzrə əsas borca hesablanmış 96 (doxsan altı) manat 44 (qırx dörd) qəpik cərimə hissəsi ilə bağlı belə qənaətə gəlir ki, hesablanmış cərimə məbləği əsas borc məbləğinə mütənasib olmadığından azaldılmalı və 2 (iki) manat 44 (qırx dörd) qəpik məbləğində müəyyən edilməli, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073683 saylı müqavilə üzrə əsas borca hesablanmış 19 (on doqquz) manat 08 (səkkiz) qəpik cərimə hissəsi ilə bağlı belə qənaətə gəlir ki, hesablanmış cərimə məbləği əsas borc məbləğinə mütənasib olmadığından azaldılmalı və 0,48 (qırx səkkiz) qəpik məbləğində müəyyən edilməli, həmin məbləğ cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, beləliklə də iddia tələbi cərimə borcunun tutulması hissəsində qismən təmin edilməlidir. Həmçinin, hesab edirəm ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğində münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən, iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə köçürülmüş 38 (otuz səkkiz) manat 03 (üç) qəpik dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu və 284-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia qismən təmin olunsun. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli 02972564 saylı müqavilə üzrə 479 (dörd yüz yetmiş doqquz) manat 88 (səksən səkkiz) qəpik ödənilməmiş hissə, 1 (bir) manat 12 (on iki) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 03235129 saylı müqavilə üzrə 964 (doqquz yüz altmış dörd) manat 56 (əlli altı) qəpik ödənilməmiş hissə, 2 (iki) manat 44 (qırx dörd) qəpik cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073683 saylı müqavilə üzrə 195 (yüz doxsan beş) manat 92 (doxsan iki) qəpik ödənilməmiş hissə, 0,48 (qırx səkkiz) qəpik cərimə, ümumilikdə 1644 (min altı yüz qırx dörd) manat 40 (qırx) qəpik borc və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 38 (otuz səkkiz) manat 03 (üç) qəpik tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia tələbləri qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə (elektron kabinet vasitəsilə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Aydın Babayev