Qubadlı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(028)-216/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(028)-216/2022 04.05.2022 QUBADLI RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 Ruvinovun sədrliyi İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbinə” dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 13.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon üçün 2364 manat ödənilməmiş hissə, 236 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat üçün 889 manat ödənilməmiş hissə, 88 manat cərimə, 26.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya üçün 501 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat üçün 413 manat ödənilməmiş hissə, 41 manat cərimə və 29.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********51650 olan X3 8 markalı telefon, Power Bank üçün 178,6 manat ödənilməmiş hissə, 17,4 manat cərimə pulu olmaqla ümumilikdə 4778 manat borc və 67,78 manat dövlət rüsumunun xeyrlərinə tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 13.06.2020-ci il, 19.08.2020-ci il, 26.11.2019-cu il,19.08.2020-ci il və 29.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən HOFFMANN kondisioner, Philips Timmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon, İMEİ kou **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat, Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya, İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat, İMEİ kodu **********51650 olan X3 8 markalı telefon, Power Bank almış və nəticədə 4778 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 13.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 2668 manat (18 ay x 148 manat +4 manat ilkin ödəniş) olan HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon üçün ümumilikdə 2600 manat olmaqla ondan 2364 manat ödənilməmiş hissə, 236 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 930,6 manat (18 ay x 51.7 + 0 manat) olan İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat üçün ümumilikdə 977 manat olmaqla ondan 889 manat ödənilməmiş hissə, 88 manat cərimə, 26.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 1128 manat (24 ay x 47 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya üçün ümumilikdə 551 manat olmaqla ondan 501 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 442,8 manat (12 ay x 36,9 + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat üçün ümumilikdə 454 manat olmaqla ondan 413 manat ödənilməmiş hissə, 41 manat cərimə və 29.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 700,6 manat (16 ay x 42,6 manat + 19 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********51650 olan X3 8 markalı telefon, Power Bank üçün ümumilikdə 196 manat olmaqla ondan 178,6 manat ödənilməmiş hissə, 17,4 manat cərimə pulu borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1524,4 manat təşkil edir. Cavabdehlə bağlanılmış 13.06.2020-ci il, 19.08.2020-ci il, 26.11.2019-cu il, 19.08.2020-ci il və 29.12.2019-cu il tarixli müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır.Digər tərəfdən cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri 20.01.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq peniya ödəməlidir. Göstərilənlərə əsasən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında”Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Cavabdeh ünvanlanmış məhkəmə bildirişi cavabdehin ünvanı tam olmadığına görə məhkəməyə geri qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İş materiallarında olan 26.11.2019-cu il tarixli, 01077098 saylı, 29.12.2019-cu il tarixli, 01169872 saylı, 13.06.2020-ci il tarixli, 20349478 saylı, 19.08.2020-ci il tarixli, 21091190 saylı və 19.08.2020-ci il tarixli, 21091062 saylı Müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya, X3 8 markalı telefon, Power Bank, HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon, İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat, İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saata dair müqavilələr imzalamışdır. Müqavilənin 1.1-ci bəndinə görə "xxxx" MMC özünəməxsus olan həmin əşyaları müştəriyə verir, müştəri isə əşyaları müqavilə şərtlərinə əsasən qəbul edir. 26.11.2019-cu il tarixli, 29.12.2019-cu il tarixli, 13.06.2020-ci il tarixli, 19.08.2020-ci il tarixli və 19.08.2020-ci il tarixli Əlavələrdən (Ödəniş Cədvəllərindən) görünür ki, müştəri ödənişləri Ödəniş Cədvəlinə uyğun olaraq hər ay (24 ay) 47 manat, hər ay (16 ay) 42,6 manat, hər ay (18 ay) 148 manat, hər ay (18 ay) 51,7 manat və hər ay (12 ay) 36,9 manat olmaq şərti ilə ödəməlidir. 26.11.2019-cu il tarixli, 29.12.2019-cu il tarixli, 13.06.2020-ci il tarixli, 19.08.2020-ci il tarixli və 19.08.2020-ci il tarixli Bildiriş və Əşyaların Təhvil-təslim Aktlarından görünür ki, Cavabdeh Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya, X3 8 markalı telefon, Power Bank, HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon, İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat, İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat adlı məhsulları tam qüsursuz halda təhvil almışdır. 30.03.2022-ci il tarixli Maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 13.06.2020ci il tarixli müqaviləsinə əsasən HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon üçün 2364 manat ödənilməmiş hissə, 236 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat üçün 889 manat ödənilməmiş hissə, 88 manat cərimə, 26.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən Milan- Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya üçün 501 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat üçün 413 manat ödənilməmiş hissə, 41 manat cərimə və 29.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********51650 olan X3 8 markalı telefon, Power Bank üçün 178,6 manat ödənilməmiş hissə, 17,4 manat cərimə pulu olmaqla ümumilikdə 4778 manat borcu vardır. "xxxx" MMC tərəfindən cavabdehə ünvanlanmış 20.01.2022-ci il tarixli xəbərdarlıqda göstərilir ki, Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini kobud surətdə pozaraq, müqavilələrə əməl etməmişdir. O, borcunu ödəməsə, müvafiq dövlət orqanlarına müraciət olunacaq. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir.Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər arasında alqısatqı müqaviləsindən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri yaranmış, iddiaçı üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirmiş, yəni müqavilədə nəzərdə tutulan avadanlığı cavabdehə vermiş, lakin cavabdeh avadanlığın dəyərini hər ay ödəniş cədvəlinə uyğun olaraq ödəməli olduğu halda vaxtında ödəniş etməmiş, bununla da müqavilədə nəzərdə tutulmuş öhdəliklərini lazımi qaydada və vaxtında yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin iddiaçı qarşısında icra edilməmiş pul öhdəliyi yaranmışdır. Məhkəmə işin hallarına Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin yuxarıda göstərilən maddələrinə istinadən qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçının tələbi əsaslıdır, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün iddiaçı qarşısında cavabdehdir və mülki məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası MM-in 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən hesablanmış borc kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafelərini təmin edir. Bunu nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki,dəbbə pulunun məbləği – 432,4 manat tənasübsüz surətdə yüksəkdir və müvafiq olaraq 120 manat məbləğində dəbbə pulunu ağlabatan və ədalətli məbləğ kimi müəyyən edir. Məhkəmə qeyd edir ki, dəbbə pulu gəlir vasitəsi kimi çıxış edə bilməz. Dəbbə pulu (cərimə) öhdəliklərin icrasının təmin edilməsi üsuludur. Öhdəliklərin icra olunmaması halında nəzərdə tutulan maliyyə sanksiyasıdır və bu səbəbdən onun miqdarı tənasübsüz surətdə yüksək ola bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 284-1-284-6, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 13.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən HOFFMANN kondisioner, Philips Trimmer, İMEİ kodu **********56426 olan X3 9, İMEİ kodu **********52560 olan X3 8 markalı telefon üçün 2364 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********47873 olan X3 9 Pro markalı telefon və Xiaomi saat üçün 889 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat cərimə, 26.11.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən Milan-Qonaq-Masa, Stul-Venetsiya üçün 501 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat cərimə, 19.08.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********15678 olan Xiaomi Redmi 9A markalı telefon və Xiaomi saat üçün 413 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat cərimə və 29.12.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********51650 olan X3 8 markalı telefon, Power Bank üçün 178,6 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat cərimə pulu olmaqla ümumilikdə 4465,6 manat borc və 67,78 manat dövlət rüsumu iddiaçı "xxxx" MMCnin xeyrinə tutulsun. Qalan hissədə iddia rədd edilsin. Qətnamədən məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Qubadlı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. HAKİM VLADİMİR RUVİNOV