Daşkəsən Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(030)-136/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Daşkəsən rayonu İş № e-2(030)-136/2025 25.02.2025 DAŞKƏSƏN RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (bundan sonra "xxxx" MMC) Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair кiçik iddiası üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən 1 ədəd “Tecno Spark” markalı mobil telefon, “X4” markalı qulaqlıq, İnnovativ Layihələr mərkəzinə ödənilmiş 23.60 manat rüsum və 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən 1 ədəd “Blackview airbuds” markalı qulaqlıq üçün 667.75 manat borc və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun alınıb "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən Cavabdeh 09 yanvar 2025-ci il tarixli bildiriş göndərilərək, məhkəmə bildirişini rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaçının tələbinə dair etiraz və mülahizələrini məhkəməyə təqdim etmək hüququ izah olunmuşdur. Lakin, cavabdeh tərəfindən etiraz və mülahizə məhkəməyə daxil olmamışdır. İddia ərizəsindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən sonuncu hər ay 36.11 manat ödəməklə 18 ay müddətinə 1 ədəd “Tecno Spark” markalı mobil telefon, “X4” markalı qulaqlığı 649.98 manata satın almışdır. 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən sonuncu hər ay 6.25 manat ödəməklə 12 ay müddətinə 1 ədəd “Blackview airbuds” markalı qulaqlığı 75 manata satın almışdır. Cavabdehin MMC-yə 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə” üzrə 456.70 manat ödənilməmiş hissə, 137.01 manat cərimə borcu, İnnovativ Layihələr mərkəzinə ödənilmiş 23.60 manat rüsum və 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə” üzrə 38.80 manat ödənilməmiş hissə, 11.64 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 667.75 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Bununla da, cavabdeh alqı-satqı müqaviləsinin və mülki qanunvericiliyin tələblərini kobud şəkildə pozmuşdur. Ona görə də, məhkəmədən tələbin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilmişdir. İşin hallarını, iddia tələbinin dəlillərini iş materialları ilə birlikdə araşdırıb və işin hallarına hüquqi qiymət verərək aşağıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə olunmuş; 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə”nin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə”yə əsasən sonuncu hər ay 36.11 manat ödəməklə 18 ay müddətinə alqı-satqı qiyməti 649.98 manat olan 1 ədəd “Tecno Spark” markalı mobil telefon, “X4” markalı qulaqlığı satın almış və 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli müqaviləyə əsasən 1 ədəd İmei Kodu **********97661 olan “Tecno Spark 4GB/128GB Meta Blue” markalı mobil telefon, “X4 2 Graphite” markalı qulaqlıq Cavabdeh təhvil verilmiş, Cavabdeh tərəfindən akt imzalanmışdır. 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə”nin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə”yə əsasən sonuncu hər ay 6.25 manat ödəməklə 12 ay müddətinə alqı-satqı qiyməti 75 manat olan 1 ədəd “Blackview airbuds Black” markalı qulaqlığı satın almış və 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli müqaviləyə əsasən 1 ədəd “Blackview airbuds” markalı qulaqlığı Cavabdeh təhvil verilmiş, Cavabdeh tərəfindən akt imzalanmışdır. 21 dekabr 2024-cü il tarixli Maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən 1 ədəd “Tecno Spark” markalı mobil telefon, “X4” markalı qulaqlıq üçün 456.70 manat ödənilməmiş hissə, 137.01 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödəmiş 23.60 manat rüsum, 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən 1 ədəd “Blackview airbuds” markalı qulaqlığı üçün 38.80 manat ödənilməmiş hissə və 11.64 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə isə 667.75 manat məbləğində borcu vardır. 25 dekabr 2024-cü il tarixli 71086304 nömrəli mədaxil qəbzinin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə baxışında işin faktiki halları ilə müəyyən edildi ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli müqaviləyə əsasən 1 ədəd “Tecno Spark” markalı mobil telefon, “X4” markalı qulaqlığı 649.98 manata və 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqaviləyə” əsasən 1 ədəd “Blackview airbuds” markalı qulaqlığı 75 manata satın almışdır. Cavabdehin MMC-yə 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə” üzrə 456.70 manat ödənilməmiş hissə, 137.01 manat cərimə borcu və və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödəmiş 23.60 manat rüsum, 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə” üzrə 38.80 manat ödənilməmiş hissə və 11.64 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 667.75 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Cavabdeh tərəfindən 229.48 manat məbləğində ödəniş edilmişdir. Cavabdeh müqavilədə nəzərdə tutulmuş öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Bununla da, cavabdeh alqı-satqı müqaviləsinin və mülki qanunvericiliyin tələblərini kobud şəkildə pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386-cı maddəsinə görə, müqavilə öhdəliyin yaranması əsaslarından biridir. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 389.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq və vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi, dəyişdirilməsi və ya xitamı haqqında iki və ya bir neçə şəxsin razılaşması müqavilə sayılır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445-ci maddəsinə əsasən, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Əgər borclu icra müddəti çatdıqdan sonra kreditorun xatırlatmasına baxmayaraq öhdəliyi icra etməzsə, o icranı xatırlatma üzrə gecikdirmiş sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə görə, alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 598.1-ci maddəsinə əsasən, əgər alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa və öhdəliyin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, alıcı əşyanı satıcıdan bilavasitə təhvil almazdan əvvəl və ya təhvil aldıqdan sonra ödəməlidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. АR ММ-in 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə cavabdehin maddi vəziyyətinin ağırlığını, hesablanmış cərimənin tənasübsüzlüyü nəzərə alaraq 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli müqavilə üzrə hesablanmış 137.01 manat məbləğində cərimə azaldılaraq 20 manat məbləğində, 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli müqavilə üzrə hesablanmış 11.64 manat məbləğində cərimə azaldılaraq 5.64 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən iş üzrə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə” üzrə 456.70 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.60 manat rüsum, 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə” üzrə 38.80 manat ödənilməmiş hissə və 1.64 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 544.74 manat pul vəsaitinin alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qeyd olunan hüquq normasına uyğun olaraq məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdehdən tutulub iddiaçıya verilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.3-cü maddəsinin tələblərinə görə, qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 385, 284-1, 284-49 və 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 02 fevral 2024-cü il tarixli 10776122 nömrəli “Müqavilə” üzrə 456.70 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat cərimə borcu və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.60 manat rüsum, 20 fevral 2024-cü il tarixli 00141654 nömrəli “Müqavilə” üzrə 38.80 manat ödənilməmiş hissə və 5.64 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 544.74 manat manat pul vəsaitinin və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Daşkəsən Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Kənan Vəliyev