Zərdab Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(035)-203/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zərdab rayonu İş № e-2(035)-203/2024 18.04.2024 ZƏRDAB RAYON MƏHKƏMƏSİ İddiaçı"xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işüzrə (Açar sözlər:Pul tələbi) X1 Məhkəmə iclas katibi X3 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsi üzrə mülki işə 18 aprel 2024-cü il tarixdə Zərdab Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11 markalı telefon üçün ödənilməmiş hissəyə görə 927.96 manat, cərimə borcuna görə 42.04 manat;xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon üçün ödənilməmiş hissə üzrə 65.04 manat, cərimə borcuna görə 6.96 manat, ümümilikdə 542 manat, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat pulun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İşin faktiki halları: İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə ilkin ödəniş 53 manat etməklə, 12 ay müddətinə, hissə-hissə hər ay 42.83 manat ödəmək şərti ilə 566.96 manat dəyərində İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11 markalı telefon;-xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdehə ilkin ödəniş 50 manat etməklə, 12 ay müddətinə, hissəhissə hər ay 47.09 manat ödəmək şərti ilə 615.08 manat dəyərində İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon satılmışdır. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixdə İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefondan imtina etdiyi üçün, telefonun dəyəri 535.04 manat məbləğində qiymətləndirilərək cabavdehin borcundan silinmişdir. Cavabdehin xx.xx.2022ci il tarixli, 03273244 saylı müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 15 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, 03273247 saylı müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 139 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən cavabdeh müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1% həcmində peniya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 03273244 saylı və xx.xx.2022-ci il tarixli, 03273247 saylı müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulları tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərilən xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirilməsinə baxmayaraq, cavabdeh müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ona görə iddiaçı hazırkı iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının iştirakı və izahatları: Cavabdehə sadələşdirilmiş icraat qaydasında göndərilən məhkəmə bildirişi ona çatmadığı üçün məhkəmənin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadına əsasən ərizəyə iddia icraatı qaydasında baxılması qərara alınmışdır Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məhkəmə bildirişi göndərilsə də, cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməyinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmiş, nə də ki, iddiaya qarşı yazılı etiraz və ya mülahizələrini məhkəməyə göndərməmişdir. İddiaçının nümayəndəsi isə məhkəməyə teleqram göndərərək məhkəmə iclasında üzürlü səbəbdən iştirak edə bilməyəcəklərini, iddianı müdafiə etdiklərini, məhkəmə iclasını onların iştirakı olmadan keçrilməsini və qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.1-ci maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxslər, məhkəməyə gəlməyə və ya gəlməməyin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirməyə və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etməyə borcludurlar. Həmin Məcəllənin 185.5-ci maddəsinə görə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda vəya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnaməçəkişməşəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Həmin Məcəllənin 185.6-cı maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxsin nümayəndəsinin gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5 və 185.6-cı maddələrinə əsasən işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Mülki işdə olan sənədlər: İşdə olan tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 03273244 saylı alqı-satqı müqaviləsindən və həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh ilkin ödəniş 53 manat etmıklə, 12 ay müddətinə, hissəhissə hər ay 42.83 manat ödəmək şərti ilə 566.96 manat dəyərində İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11 markalı telefon satılmışdır. İşdə olan tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 03273247 saylı alqı-satqı müqaviləsindən və həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh ilkin ödəniş 50 manat etmıklə, 12 ay müddətinə, hissəhissə hər ay 47.09 manat ödəmək şərti ilə 615.08 manat dəyərində İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon satılmışdır. İşdə olan "xxxx" MMC tərəfindən təqdim olunmuş xx.xx.2023-ci il tarixli maliyyə arayışı və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ KOD olan XİOMİ REDMİ NOTE 11S markalı telefon üçün iddiaçıya olan borcu ödənilməmiş hissə üzrə 427.96 manat, cərimə borcuna görə 42.04 manat;-xx.xx.2022-ci il tarixli tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon üçün iddiaçıya olan borcu ödənilməmiş hissə üzrə 65.04 manat, cərimə borcuna görə 6.96 manat, ümümilikdə iki müqavilə üzrə 542 manat təşkil edir. İşdə olan "xxxx" MMC tərəfindən cavabdehə ünvanlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, borcun könüllü şəkildə ödənilməsi barədə cavabdehə xəbərdarlıq olunmuş, əks təqdirdə aidiyyəti üzrə dövlət qurumuna müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı iddia ərizəsinə məhkəmədə baxılmasıüçün dövlət rüsumuna görə 30 manat ödəmişdir. Mülki işdə tədbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası: 60-cı maddəsinin 1-ci hissəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. 71-ci maddəsinə görə vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunverici, icra və məhkəmə orqanlarının borcudur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: 567-ci maddəsinəəsasən alqı-satqı müqvailəsinə görə satıcıəşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isəəşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsindəəşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcıödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.2-ci maddəsinə əsasən əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmışəşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdəödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmişəşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 385.1-ci maddəsinə əsasənöhdəliyəəsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 443.1-ci maddəsinəəsasənöhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 76.1-ci maddəsinəəsasən tərəflərin tələb və etirazlarınıəsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. 76.2.-ci maddəsinəəsasən bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə iş üzrə aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı tədqiq edilən iddia ərizəsindən və iş materiallarından müəyyən olundu ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə ilkin ödəniş 53 manat etməklə, 12 ay müddətinə, hissə-hissə hər ay 42.83 manat ödəmək şərti ilə 566.96 manat dəyərində İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11;-xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdehə ilkin ödəniş 50 manat etməklə, 12 ay müddətinə, hissə-hissə hər ay 47.09 manat ödəmək şərti ilə 615.08 manat dəyərində İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon satılmışdır. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixdə İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefondan imtina etdiyi üçün, telefonun dəyəri 535.04 manat məbləğində qiymətləndirilərək cabavdehin borcundan silinmişdir. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəlinin 2-ci və 5-ci bəndinə əsasən cavabdeh müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti günün hesablanmış 1% həcmində peniya ödəməyi, ödəniş cədvəlinin tələblərini 03 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə müqavilə qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatını (200%) və 56.7 AZN və (200%) və 61.5 AZN cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı öhdəliyinə əməl etsə də, cavabdeh müqavilə şərtlərini pozmuş, nəticədə onun xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1 ədəd İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11 telefon üçün ödənilməmiş hissəyə görə 427.96 manat, cərimə borcuna görə 94.68 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 1 ədəd İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon üçün ödənilməmiş hissə üzrə 65.04 manat, cərimə borcuna görə 40.06 manat borcu yaranmışdır. Tələb olunsa da borcun könüllü ödənişi təmin edilməmişdir. Ona görə də iddiaçı hazırkı iddia ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməsə də, təqdim etdiyi sübutlara əsasən yuxarıda sadalanan qaydada öz iddiasınıəsaslandırmışdır. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, nə də ki, iddiaya qarşı yazılı etirazını və ya mülahizəsini məhkəməyə göndərməmişdir. Tərəflər aralarında bağlanmış 03273247 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli və 03273244 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqavilələrinə əsasən iddiaçı cavabdehə öz mallarını satsa da, cavabdeh iddiaçıya həmin malların tam dəyərini ödəməmişdir. Ona görə də cavabdehin iddiaçı qarşısında həmin malların dəyərini ödəmək öhdəliyi yaranmışdır. Beləliklə məhkəmə işin yuxarıda müəyyən olunan hallarına əsaslanaraq və yuxarıda sadalanan maddi və prosessual qanunvericilik normalarının müddəalarını rəhbər tutaraq belə nəticəyə gəlir ki, iddia həm faktiki, həm də hüquqi baxımdan əsaslıdır və təmin edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı iddia ərizəsinə məhkəmədə baxılması üçün dövlət büdcəsinə 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinəəsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia təmin edildiyindən məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat pul cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, Qət Etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 03273247 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 1 ədəd İMEİ KOD **********80647 olan XİOMİ REDMİ NOTE 11 markalı telefon üçün ödənilməmiş hissəyə görə 427.96 manat, cərimə borcuna görə 42.04 manat; 03273244 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1 ədəd 1 ədəd İMEİ KOD **********45072 olan VİVO Y33S markalı telefon üçün ödənilməmiş hissə üzrə 65.04 manat, cərimə borcuna görə 6.96 manat, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat, cəmi 572 manat pul alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən Zərdab Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: İlqam Həsənquliyev