İsmayıllı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(037)-303/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İsmayıllı rayonu İş № e-2(037)-303/2024 04.03.2024 İSMAYILLI RAYON MƏHKƏMƏSİ İsmayıllı Rayon Məhkəməsinin hakimi Hüseynov İlqar Vidayət oğlu İddiaçı Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı (bundan sonra iddiaçı) Cavabdeh (bundan sonra cavabdeh) qarşı ərizə ilə müraciət edərək iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 002867/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinin ləğv edilməsi, 624.96 manat Əsas, 300 manat cərimə vəsaiti və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla cəmi 954.96 manat pul vəsaitinin alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, “İddiaçı” ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 002867/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi imzalanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh hər ay (22 si olmaqla) 24 manat ödəməlidir. Cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022 tarixindən başlayaraq, öhdəlik pozulmuş, ödənişlər dayanmışdır. Dəfələrlə bildiriş göndərilməsinə və pozulmuş öhdəliyin bərpa edilməsinin tələb edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh tərəfindən pozulmuş öhdəlik bərpa edilməmiş, bu günə 624.96 manat Əsas, 300 manat isə cərimə borcu yaranmışdır. İddiaçı cavabdehlə bağlanmış 002867/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinin ləğv edilməsi, 624.96 manat Əsas, 300 manat cərimə vəsaiti və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla cəmi 954.96 manat pul vəsaitinin alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - MPM) 284- 5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehlərə rəsmi qaydada bildiriş 22 yanvar 2024-cü il tarixdə göndərilmişdir. MPM-in 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdehlərin iddiaya qarşı hər hansı əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə tərəfindən tədqiq edilmiş: - xx.xx.2022-ci il tarixli 002867/2022 nömrəli nisyə alqı-satqı müqaviləsinin və müqaviləyə saylı əlavənin surətlərindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən birinci cavabdehə 12 ay müddətinə hər ay 62,42 manat olmaqla cəmi 749 manat dəyərində əşya satılmışdır. - 28 avqust 2022-ci il tarixli malların təhvil-təslim aktının surətindən görünür ki, “Qəbələ Electronics” tərəfindən 1 ədəd 720 manat dəyərində Realmi 7İ məhsul cavabdehə təhvil verilmişdir. - 22 avqust 2022-ci il tarixli iltizam aktının surətindən görünür ki, cavabdeh “Qəbələ Electronics”dən aldığı qarşılıqlı razılaşma əsasında dəyərini hissə-hissə ödəmək üçün nəzərdə tutulmuş mobil cihazı borcu yarandığı təqdirdə “Qəbələ Electronics” tərəfindən bu cihazın İMEİ nömrəsinin deaktiv edilməsinə və vahid şəbəkədə riskli müştəri siyahısına salınmağına etirazının olmadığını bildirmişdir. - 10 avqust 2023-cü il tarixli xəbərdarlıqların surətindən görünür ki, cavabdehdən xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzə yaranmış borc məbləğinin üç iş günü ərzində ödənilməsi tələb edilmiş, əks halda barəsində qanunamüvafiq qaydada tədbir görüləcəyi izah edilmişdir. - 18 yanvar 2024-cü il tarixli **********10 nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Beləliklə, iddiaçı ilə birinci cavabdeh arasında bağlanılmış “İddiaçı” ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 002867/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi imzalanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh hər ay (22 si olmaqla) 2 4 manat ödəməlidir. Cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022 tarixindən başlayaraq, öhdəlik pozulmuş, ödənişlər dayanmışdır. Dəfələrlə bildiriş göndərilməsinə və pozulmuş öhdəliyin bərpa edilməsinin tələb edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh tərəfindən pozulmuş öhdəlik bərpa edilməmiş, bu günə 624.96 manat Əsas, 300 manat isə cərimə borcu yaranmışdır. İddiaçı cavabdehlə bağlanmış 002867/2022 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinin ləğv edilməsi, 624.96 manat Əsas, 300 manat cərimə vəsaiti və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla cəmi 954.96 manat pul vəsaitinin alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdeh iddiaçının tələbinə dair hər hansı etirazını, dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri indiyədək məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi, cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmiş, bununla da müqavilənin şərtlərini pozmuşlar. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə uyğun olaraq öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 421.1-ci maddəsinə əsasən müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. 421.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Məhkəmə qərara gəlir ki, iddia tələbi iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 002867/2022-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinin ləğv edilməsi, cavabdehdən 624.96 manat əsas borcunun tutulması hissələrində təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə qərara gəlir ki, cavabdehlərdən tələb edilən cərimə borcunun miqdarının yüksək olması nəzərə alınmaqla iddia tələbinin cavabdehdən 300 manat cərimə borcunun tutulmasına dair hissəsi qismən - 62 manat həddində təmin edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 624.96 manat əsas, 62 manat cərimə vəsaiti və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla cəmi 716,96 manat məbləği alınaraq İddiaçı ödənilməlidir. Qeyd olanlara əsasən və MPM-in 216-220, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 002867/2022 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi ləğv edilsin. Cavabdeh 624.96 manat əsas, 62 manat cərimə vəsaiti və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla cəmi 716,96 manat pul vəsaitinin manat məbləği alınaraq İddiaçı ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində elektron qaydada İsmayıllı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: İlqar Hüseynov