İsmayıllı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(037)-829/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İsmayıllı rayonu İş № e-2(037)-829/2024 18.07.2024 İSMAYILLI RAYON MƏHKƏMƏSİ İsmayıllı Rayon Məhkəməsinin hakimi Hüseynov İlqar Vidayət oğlu İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair mülki işə 18 iyul 2024-cü il tarixdə İsmayıllı Rayon Məhkəməsinin binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq məhkəmə müəyyən etdi: "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (bundan sonra iddiaçı) məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh (bundan sonra cavabdeh) 07 fevral 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon üçün 330,16 manat ödənilməmiş hissə, 33,84 manat cərimə, 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” üçün 1232 manat ödənilməmiş hissə, 123 manat cərimə, ümumilikdə 1719 manat borc və 37,19 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılması qərara alınmışdır. İddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərin surətləri 06 iyun 2024-cü il tarixdə cavabdehə rəsmi qaydada göndərilməklə bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə təqdim etməsi izah olunmuşdur. Eyni zamanda, cavabdehə bildirilmişdir ki, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılacaq və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılacaqdır. Cavabdeh iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədləri 11 iyun 2024-cü il tarixdə almış, lakin iddiaçının tələbinə dair hər hansı etirazını, dəlilini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh iddiaçı ilə 07 fevral 2023-cü il və 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon, İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” almış və nəticədə 1719 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Nəticədə 07 fevral 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin alğı-satqı qiyməti 727,92 manat (18 ay x 40,44 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********58371 “Samsung Galaxy A13” markalı telefon üçün ümumilikdə 364 manat olmaqla, ondan 330,16 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 33,84 manat cərimə, 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə isə alğı-satqı qiyməti 1679 manat (12 ay x 123,25 manat + 200 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********85699 “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” üçün ümumilikdə 1355 manat olmaqla, ondan 1232 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 123 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 844,76 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə bağlanılmış müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulları tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehə mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması və onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğu rəsmi qaydada bildirilsə də o, müqavilələrlə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Cavabdehdən 07 fevral 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon üçün 330,16 manat ödənilməmiş hissə, 33,84 manat cərimə, 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” üçün 1232 manat ödənilməmiş hissə, 123 manat cərimə, ümumilikdə 1719 manat borc və 37,19 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. 07 fevral 2023-cü il tarixli, 02033415 nömrəli müqavilənin surətindən görünür ki, həmin tarixdə iddiaçı tərəfindən cavabdehə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon satılmışdır. 07 iyul 2023-cü il tarixli, 02034640 nömrəli müqavilənin surətindən görünür ki, həmin tarixdə iddiaçı tərəfindən cavabdehə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” satılmışdır. 10 may 2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdehdən aldığı əşyaların tam dəyərini və gecikmə günlərinə müvafiq olaraq hesablanmış peniya məbləğinin 3 iş günü ərzində ödənilməsi tələb olunmuş, əks halda aidiyyatı üzrə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. 29 may 2024-cü il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, cavabdeh 07 fevral 2023-cü il tarixli, 02033415 nömrəli müqavilə üzrə 727,92 manat borc məbləğindən 397,76 manat ödəniş etmiş, 330,16 manat borcu qalmış və əsas borca 33,84 manat cərimə hesablanmışdır. 07 iyul 2023-cü il tarixli, 02034640 nömrəli müqavilə üzrə isə 1679 manat borc məbləğindən 447 manat ödəniş etmiş, 1232 manat borcu qalmış və əsas borca 123 manat cərimə hesablanmışdır. 31 may 2024-cü il tarixli, ********** nömrəli mədaxil qəbzinin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 37,19 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, tərəflər arasında bağlanmış 07 fevral 2023-cü il tarixli, 02033415 nömrəli müqaviləyə əsasən iddiaçı tərəfindən cavabdehə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon satılmışdır. 07 iyul 2023-cü il tarixli, 02034640 nömrəli müqaviləyə əsasən isə iddiaçı tərəfindən cavabdehə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” satılmışdır. Cavabdeh 07 fevral 2023-cü il tarixli, 02033415 nömrəli müqavilə üzrə 727,92 manat borc məbləğindən 397,76 manat ödəniş etmiş, 330,16 manat borcu qalmış və əsas borca 33,84 manat cərimə hesablanmışdır. 07 iyul 2023-cü il tarixli, 02034640 nömrəli müqavilə üzrə isə 1679 manat borc məbləğindən 447 manat ödəniş etmiş, 1232 manat borcu qalmış və əsas borca 123 manat cərimə hesablanmışdır. Xəbərdarlıq olunmasına baxmayaraq cavabdeh tərəfindən borc məbləği ödənilməmişdir. İddiaçı cavabdehdən 07 fevral 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon üçün 330,16 manat ödənilməmiş hissə, 33,84 manat cərimə, 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” üçün 1232 manat ödənilməmiş hissə, 123 manat cərimə, ümumilikdə 1719 manat borc və 37,19 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdeh iddiaçının tələbinə dair hər hansı etirazını, dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri indiyədək məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür; 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur; 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər Mülki Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir; 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır; 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir; 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyanın nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə qərara gəlir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin şərtlərinə uyğun olaraq cavabdeh borcunu və ona hesablanmış cəriməni ödəməli olduğundan, lakin borcunu müqavilələrin şərtlərinə uyğun ödəmədiyindən və müqavilələrin şərtlərini əhəmiyyətli dərəcədə pozduğundan iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir; 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir; 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanuna əsasən məhkəməyə verilən iddia ərizəsinə görə iddia qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi məbləğində dövlət rüsumu ödənilir. Hazırkı iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli, yəni hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş 37,19 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 07 fevral 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********58371 olan “Samsung Galaxy A13” markalı telefon üçün 330,16 manat ödənilməmiş hissə, 33,84 manat cərimə, 07 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********85699 olan “Samsung Galaxy A73” markalı telefon, İMEİ kodu **********43619 olan “Samsung Galaxy A04” markalı telefon və “Samsung Charger” üçün 1232 manat ödənilməmiş hissə, 123 manat cərimə, ümumilikdə 1719 manat borc və 37,19 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 1756 (bir min yeddi yüz əlli altı) manat 19 (on doqquz) qəpik alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində İsmayıllı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən İlqar Hüseynov