Yevlax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(039)-2297/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Yevlax Rayou İş № e-2(039)-2297/2024 04.10.2024 YEVLAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlizadə Ruslan Əliyar oğlunun sədrliyi ilə İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» tələbinə dair işə Yevlax Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı «borcun ödənilməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 03 sentyabr 2023-cü il tarixli ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 14 avqust 2024-cü il tarixinə yaranmış 465.5 manat əsas, 69.9 manat cərimə, cəmi 536.4 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 123.2 manat əsas, 18.4 manat cərimə, cəmi 141.6 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* saylı müddətli (Nisyə) alqısatqı müqaviləsi üzrə 987.4 manat əsas, 148.1 manat cərimə, cəmi 1135.5 manat borc, 23 iyul 2023-cü il tarixli ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 218.4 manat əsas, 32.7 manat cərimə, cəmi 251.1 manat borc, 14 may 2023-cü il tarixli ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 70.9 manat əsas, 10.6 manat cərimə, cəmi 81.5 manat borc, ümumilikdə beş müqavilə üzrə 1866.4 manat əsas, 279.7 cərimə, cəmi 2146.1 manat borcun və 41.46 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, 03 sentyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Cavabdeh "xxxx" MMC-dən Samsung markalı mobil telefon və aksesuar, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Saç qurudan, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə sasında Samsung markalı mobil telefon , 23 iyul 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Samsung markalı telefon, 14 may 2023cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Samsung markalı telefon almışdır. Lakin cavabdeh müqavilə şərtlərinə əməl etməmiş, müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Dəfələrlə edilmiş xəbərdarlıqlara baxmayaraq cavabdeh borcu ödəməmişdir. Nəticədə, cavabdehin "xxxx" MMC-nə 03 sentyabr 2023-cü il il tarixli müqavilə üzrə 465.5 manat əsas, 69.9 manat cərimə, cəmi 536.4 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 123.2 manat əsas, 18.4 manat cərimə, cəmi 141.6 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 987.4 manat əsas, 148.1 manat cərimə, cəmi 1135.5 manat borc, 23 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 218.4 manat əsas, 32.7 manat cərimə, cəmi 251.1 manat borc, 14 may 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə borc, 70.9 manat əsas, 10.6 manat cərimə, cəmi 81.5 manat borc, ümumilikdə beş müqavilə üzrə 1866.4 manat əsas, 279.7 cərimə, cəmi 2146.1 manat borcu qalmışdır. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri Yevlax Rayon Məhkəməsinə təqdim edə bilmələri haqqında bildiriş göndərilsə də, Cavabdeh iddiaçının tələbinə etiraz etməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 03 sentyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Cavabdeh "xxxx" MMC-dən Samsung markalı mobil telefon və aksesuar, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Saç qurudan, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli ********* müqavilə sasında Samsung markalı mobil telefon , 23 iyul 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Samsung markalı telefon, 14 may 2023-cü il tarixli ********* müqavilə əsasında Samsung markalı telefon almışdır. Lakin cavabdeh müqavilə şərtlərinə əməl etməmiş, müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Dəfələrlə edilmiş xəbərdarlıqlara baxmayaraq cavabdeh borcu ödəməmişdir. Nəticədə, cavabdehin "xxxx" MMC-nə 03 sentyabr 2023-cü il il tarixli müqavilə üzrə 465.5 manat əsas, 69.9 manat cərimə, cəmi 536.4 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 123.2 manat əsas, 18.4 manat cərimə, cəmi 141.6 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 987.4 manat əsas, 148.1 manat cərimə, cəmi 1135.5 manat borc, 23 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 218.4 manat əsas, 32.7 manat cərimə, cəmi 251.1 manat borc, 14 may 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə borc, 70.9 manat əsas, 10.6 manat cərimə, cəmi 81.5 manat borc, ümumilikdə beş müqavilə üzrə 1866.4 manat əsas, 279.7 cərimə, cəmi 2146.1 manat borcu qalmışdır. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq borc ödənilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 386.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 600.1-ci maddəsinə əsasən, Alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Odur ki, məhkəmə iddia ərizəsində göstərilən 69.9, 18.4, 148.1, 32.7 və 10.6 manat dəbbə pulunu yüksək hesab etdiyindən onu azaltmağı məqsədə müvafiq hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Xəbərdarlıq və bildiriş məktublarından görünür ki, "xxxx" MMC pretenziya qaydasına riayət edərək, Cavabdeh borcu ödəməsini tələb etmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə onu xəbərdar etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 124-cü maddəsinə əsasən cavabdehdən dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən Ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən İşə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-6.2-ci maddəsinə əsasən Məhkəmə qətnaməsindən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada apelyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 213, 216-220, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. 03 sentyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 466.5 manat əsas, 7 manat cərimə, cəmi 473.5 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 123.2 manat əsas, 2 manat cərimə, cəmi 125.2 manat borc, 12 oktyabr 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 987.4 manat əsas, 15 manat cərimə, cəmi 1002.4 manat borc, 23 iyul 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 218.4 manat əsas, 2 manat cərimə, cəmi 220.4 manat borc və 14 may 2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 70.9 manat əsas, 1 manat cərimə, cəmi 71.9 manat borc, ümumilikdə beş müqavilə üzrə 1893.4 manat borcu və ödənilmiş 41.46 manat məbləğində dövlət rüsumu, 05 avqust 1990-cı il tarixdə Yevlax rayonu, Ərəbbəsrə kəndində anadan olmuş, Yevlax rayonu, Ərəbbəsrə kəndində yaşayan Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Yevlax Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) apelyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Ruslan Əlizadə