Lerik Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(048)-619/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lerik rayonu İş № e-2(048)-619/2024 22.07.2024 LERİK RAYON MƏHKƏMƏSİ Lerik Rayon Məhkəməsinin hakimi Zeynalov Yusif Səmədağa oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 221,9 (iki yüz iyirmi bir manat doxsan qəpik) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “LG” markalı paltaryuyan üçün 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 56,09 (əlli altı manat doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 3056 (üç min əlli altı) manat borc və 50,56 (əlli manat əlli altı qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner və “LG” markalı paltaryuyan almış və nəticədə 3056 (üç min əlli altı) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3359,96 (üç min üç yüz əlli doqquz maant doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 163.33 manat + 420,02 manat ilkin ödəniş) “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün ümumilikdə 2436 (iki min dörd yüz otuz altı) manat olmaqla ondan, 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 221,9 (iki yüz iyirmi bir manat doxsan qəp) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1512,96 (min beş yüz on iki manat doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 80,72 manat + 60 manat ilkin ödəniş) “LG” markalı paltaryuyan üçün ümumilikdə 620 (altı yüz iyirmi) manat olmaqla ondan, 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt 56,09 (əlli altı manat doqquz qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 2094,91 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulları tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.1-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaiti alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti alınan məbləğlə müəyyən edilir. Belə olan halda, məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin beş min manatdan az olduğunu nəzərə alaraq, hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş üzrə cavabdeh qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bildiriş göndərilsə də, o, əsaslandırılmış etirazını, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner və “LG” markalı paltaryuyan almış və nəticədə 3056 (üç min əlli altı) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3359,96 (üç min üç yüz əlli doqquz maant doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 163.33 manat + 420,02 manat ilkin ödəniş) “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün ümumilikdə 2436 (iki min dörd yüz otuz altı) manat olmaqla ondan, 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 221,9 (iki yüz iyirmi bir manat doxsan qəp) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1512,96 (min beş yüz on iki manat doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 80,72 manat + 60 manat ilkin ödəniş) “LG” markalı paltaryuyan üçün ümumilikdə 620 (altı yüz iyirmi) manat olmaqla ondan, 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt 56,09 (əlli altı manat doqquz qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 2094,91 manat təşkil edir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. (MM-600.4) Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Göstərilən normaları hazırki iş üzrə tətbiq edərək məhkəmə qeyd edir ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələrə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri icra etmədiyinə görə, yəni müqavilə şərtlərinə əsasən ödənişləri vaxtında aparmadığı üçün öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir və bu səbəbdən "xxxx" MMC qarşısında məsuliyyət-cavabdehlik daşıyır. Belə olan halda iddiaçı "xxxx" MMC-nin məhkəmə qaydasında Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə və xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “LG” markalı paltaryuyan üçün 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissənin ödənilməsini tələb etməsi tam əsaslıdır. Məhkəmə iddia tələbinin “xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 221,9 (iki yüz iyirmi bir manat doxsan qəpik) manat və xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 56,09 (əlli altı manat doqquz qəpik) manat cərimə borclarının tutulması” hissəsinə münasibət bildirərək aşağıdakıları qeyd edir: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə işin hallarını, eləcə də xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat və xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “LG” markalı paltaryuyan üçün 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat məbləğində əsas borcların müəyyən olunduğunu nəzərə alaraq, borclunun ödənişi gecikdirməsinə görə hesablanmış cərimə (dəbbə) məbləğlərini tənasübsüz surətdə yüksək məbləğ hesab edir və müvafiq olaraq 221,9 (iki yüz iyirmi bir manat doxsan qəpik) manat dəbbə pulunun azaldılaraq 100 (yüz) manat, 56,09 (əlli altı manat doqquz qəpik) manat dəbbə pulunun azaldılaraq 20 (iyirmi) manat məbləğində müəyyən edilməsinin cavabdehin mənafeyi baxımından daha məqsədəuyğun olması nəticəsinə gəlir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 100 (yüz) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “LG” markalı paltaryuyan üçün 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 20 (iyirmi) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2898,01 (iki min səkkiz yüz doxsan səkkiz manat bir qəpik) manat borc və ödənilmiş 50,56 (əlli manat əlli altı qəpik) manat dövlət rüsumunun 48,98 (qırx səkkiz manat doxsan səkkiz qəpik) manat hissəsi Cavabdeh tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməli, dövlət rüsumu qalan hissədə iddiaçıya aid edilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220, 222, 227, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann Saac” markalı kondisioner üçün 2214,1 (iki min iki yüz on dörd manat on qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 100 (yüz) manat cərimə borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “LG” markalı paltaryuyan üçün 563,91 (beş yüz altmış üç manat doxsan bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 20 (iyirmi) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 2898,01 (iki min səkkiz yüz doxsan səkkiz manat bir qəpik) manat borc və ödənilmiş 50,56 (əlli manat əlli altı qəpik) manat dövlət rüsumunun 48,98 (qırx səkkiz manat doxsan səkkiz qəpik) manat hissəsi Cavabdeh tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Lerik Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Yusif Zeynalov