Lerik Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(048)-785/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lerik rayonu İş № e-2(048)-785/2025 24.09.2025 LERİK RAYON MƏHKƏMƏSİ Lerik Rayon Məhkəməsinin hakimi Zeynalov Yusif Səmədağa oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “X1 2 il” xidməti, 2 ədəd “Playstation 5 Slim” üçün 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 339,1 (üç yüz otuz doqquz manat on qəpik) manat cərimə borcu, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Samsung 25W Compact Charger”, “X1 2 il” xidməti, “Paket L” xidməti, İMEİ kodu **********75316 olan “Samsung Galaxy A25” markalı telefon üçün 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 (iyirmi üç manat altmış qəpik) manat rüsum və 87,41 (səksən yeddi manat qırx bir qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 4715,21 (dörd min yeddi yüz on beş manat iyirmi bir qəpik) manat borc və 67,16 (altmış yeddi manat on altı qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, 2 ədəd “X1 2 il” xidməti, 2 ədəd “Playstation 5 Slim”, “Samsung 25W Compact Charger”, “Paket L” xidməti, İMEİ kodu **********75316 olan “Samsung Galaxy A25” markalı telefon almış və nəticədə 4715,21 (dörd min yeddi yüz on beş manat iyirmi bir qəpik) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3421,02 (üç min dörd yüz iyirmi bir manat iki qəpik) manat (18 ay x 188,39 manat + 30 manat ilkin ödəniş) olan “X1 2 il” xidməti, 2 ədəd “Playstation 5 Slim” üçün ümumilikdə 3730,12 (üç min yeddi yüz otuz manat on iki qəpik) manat olmaqla ondan, 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 339,1 (üç yüz otuz doqquz manat on qəpik) manat cərimə borcu, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat (18 ay x 48,56 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Samsung 25W Compact Charger”, “X1 2 il” xidməti, “Paket L” xidməti, İMEİ kodu **********75316 olan “Samsung Galaxy A25” markalı telefon üçün ümumilikdə 985,09 (doqquz yüz səksən beş manat doqquz qəpik) manat olmaqla ondan 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 (iyirmi üç manat altmış qəpik) manat rüsum və 87,41 (səksən yeddi manat qırx bir qəpik) manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 30 (otuz) manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2025ci il tarixli müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.1-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaiti alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti alınan məbləğlə müəyyən edilir. Belə olan halda, məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin beş min manatdan az olduğunu nəzərə alaraq, hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş üzrə cavabdeh qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bildiriş göndərilsə də, o, əsaslandırılmış etirazını, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, 2 ədəd “X1 2 il” xidməti, 2 ədəd “Playstation 5 Slim”, “Samsung 25W Compact Charger”, “Paket L” xidməti, İMEİ kodu **********75316 olan “Samsung Galaxy A25” markalı telefon almış və nəticədə 4715,21 (dörd min yeddi yüz on beş manat iyirmi bir qəpik) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3421,02 (üç min dörd yüz iyirmi bir manat iki qəpik) manat (18 ay x 188,39 manat + 30 manat ilkin ödəniş) olan “X1 2 il” xidməti, 2 ədəd “Playstation 5 Slim” üçün ümumilikdə 3730,12 (üç min yeddi yüz otuz manat on iki qəpik) manat olmaqla ondan, 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 339,1 (üç yüz otuz doqquz manat on qəpik) manat cərimə borcu, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat (18 ay x 48,56 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Samsung 25W Compact Charger”, “X1 2 il” xidməti, “Paket L” xidməti, İMEİ kodu **********75316 olan “Samsung Galaxy A25” markalı telefon üçün ümumilikdə 985,09 (doqquz yüz səksən beş manat doqquz qəpik) manat olmaqla ondan 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 (iyirmi üç manat altmış qəpik) manat rüsum və 87,41 (səksən yeddi manat qırx bir qəpik) manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 30 (otuz) manat təşkil edir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. (MM-600.4) Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Göstərilən normaları hazırki iş üzrə tətbiq edərək məhkəmə qeyd edir ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilələrə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri icra etmədiyinə görə, yəni müqavilə şərtlərinə əsasən ödənişləri vaxtında aparmadığı üçün öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir və bu səbəbdən "xxxx" MMC qarşısında məsuliyyət-cavabdehlik daşıyır. Belə olan halda iddiaçı "xxxx" MMC-nin məhkəmə qaydasında Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissənin ödənilməsini tələb etməsi tam əsaslıdır. Məhkəmə iddia tələbinin xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilə üzrə “339,10 (üç yüz otuz doqquz manat on qəpik) manat cərimə borcunun tutulması” və xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilə üzrə “87,41 (səksən yeddi manat qırx bir qəpik) manat cərimə borcunun tutulması” hissələrinə münasibət bildirərək aşağıdakıları qeyd edir: Mülki Məcəllənin 462.1, 462.3 və 467-ci maddələrinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Müqavilənin tərəfləri dəbbə pulunun miqdarını sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər və bu, mümkün zərərdən çox ola bilər. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə işin hallarını, eləcə də xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat məbləğində əsas borcun və xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat əsas borcun müəyyən olunduğunu nəzərə alaraq borclunun ödənişi gecikdirməsinə görə hesablanmış cərimə (dəbbə) məbləğlərini tənasübsüz surətdə yüksək məbləğ hesab edir və müvafiq olaraq 339,10 (üç yüz otuz doqquz manat on qəpik) manat dəbbə pulunun azaldılaraq 100 (yüz) manat, 87,41 (səksən yeddi manat qırx bir qəpik) manat dəbbə pulunun azaldılaraq 40 (qırx) manat müəyyən edilməsini cavabdehin mənafeyi baxımından daha məqsədəuyğun nəticəsinə gəlir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 100 (yüz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3491,02 (üç min dörd yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat borc, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 (iyirmi üç manat altmış qəpik) manat rüsum və 40 (qırx) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 937,68 (doqquz yüz otuz yeddi manat altmış səkkiz qəpik) manat borc olmaqla, ümumilikdə 4428,7 (dörd min dörd yüz iyirmi səkkiz manat yetmiş qəpik) manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun 64,28 (altmış dörd manat iyirmi səkkiz qəpik) manat hissəsi tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220, 222, 227, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 3391,02 (üç min üç yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 100 (yüz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3491,02 (üç min dörd yüz doxsan bir manat iki qəpik) manat borc, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 874,08 (səkkiz yüz yetmiş dörd manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 (iyirmi üç manat altmış qəpik) manat rüsum və 40 (qırx) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 937,68 (doqquz yüz otuz yeddi manat altmış səkkiz qəpik) manat borc olmaqla, ümumilikdə 4428,7 (dörd min dörd yüz iyirmi səkkiz manat yetmiş qəpik) manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun 64,28 (altmış dörd manat iyirmi səkkiz qəpik) manat hissəsi tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Lerik Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Yusif Zeynalov