Lerik Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(048)-904/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lerik rayonu İş № e-2(048)-904/2024 05.12.2024 LERİK RAYON MƏHKƏMƏSİ Lerik Rayon Məhkəməsinin hakimi Zeynalov Yusif Səmədağa oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “borc” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 138,7 (yüz otuz səkkiz manat yetmiş qəpik) manat cərimə borcu və xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altımış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 12,39 (on iki manat otuz doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1662 (min altı yüz altımış iki) manat borc və 36,62 (otuz altı manat altımış iki qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ kodu **********83009 “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd, “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd almış və nəticədə 1662 (bir min altı yüz altmış iki) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2489,94 (iki min dörd yüz səksən doqquz manat doxsan dörd qəpik) manat (18 ay x 138.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün ümumilikdə, 1522 (bir min beş yüz iyirmi iki) manat olmaqla ondan, 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 138,7 (üz otuz səkkiz manat yetmiş qəpik) manat cərimə borcu yaranmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 255,96 (iki yüz əlli beş manat doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 14.22 manat + 0 manat ilkin ödəniş) “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün ümumilikdə, 140 (yüz qırx) manat olmaqla ondan, 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altmış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 12,39 (on iki manat otuz doqquz qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1234,99 (min iki yüz otuz dörd manat doxsan doqquz qəpik) manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.1-ci maddəsinə əsasən, pul vəsaiti alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti alınan məbləğlə müəyyən edilir. Belə olan halda, məhkəmə iddia ərizəsi üzrə tələb olunan məbləğin beş min manatdan az olduğunu nəzərə alaraq, hazırki mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş üzrə cavabdeh qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada bildiriş göndərilsə də, o, əsaslandırılmış etirazını, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizənin dəlillərini nəzərə alaraq iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutları yoxlayıb hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ kodu **********83009 “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd, “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd almış və nəticədə 1662 (bir min altı yüz altmış iki) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2489,94 (iki min dörd yüz səksən doqquz manat doxsan dörd qəpik) manat (18 ay x 138.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün ümumilikdə, 1522 (bir min beş yüz iyirmi iki) manat olmaqla ondan, 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 138,7 (üz otuz səkkiz manat yetmiş qəpik) manat cərimə borcu yaranmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 255,96 (iki yüz əlli beş manat doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 14.22 manat + 0 manat ilkin ödəniş) “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün ümumilikdə, 140 (yüz qırx) manat olmaqla ondan, 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altmış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 12,39 (on iki manat otuz doqquz qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1234,99 (min iki yüz otuz dörd manat doxsan doqquz qəpik) manat təşkil edir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. (MM-600.4) Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Göstərilən normaları hazırki iş üzrə tətbiq edərək məhkəmə qeyd edir ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri icra etmədiyinə görə, yəni müqavilə şərtlərinə əsasən ödənişləri vaxtında aparmadığı üçün öhdəliyin icrasını gecikdirmişdir və bu səbəbdən "xxxx" MMC qarşısında məsuliyyət-cavabdehlik daşıyır. Belə olan halda iddiaçı "xxxx" MMC-nin məhkəmə qaydasında Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə və xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altımış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissənin ödənilməsini tələb etməsi tam əsaslıdır. Məhkəmə iddia tələbinin xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 138,7 (yüz otuz səkkiz manat yetmiş qəpik) manat cərimə borcunun tutulması” hissəsinə münasibət bildirərək aşağıdakıları qeyd edir: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə işin hallarını, eləcə də xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat məbləğində əsas borcun müəyyən olunduğunu nəzərə alaraq, borclunun ödənişi gecikdirməsinə görə hesablanmış cərimə (dəbbə) məbləğlərini tənasübsüz surətdə yüksək məbləğ hesab edir və müvafiq olaraq 138,7 (yüz otuz səkkiz manat yetmiş qəpik) manat dəbbə pulunun azaldılaraq 40 (qırx) manat müəyyən edilməsini cavabdehin mənafeyi baxımından daha məqsədəuyğun nəticəsinə gəlir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 40 (qırx) manat cərimə borcu olmaqla, 1423,3 (min dörd yüz iyirmi üç manat otuz qəpik) manat borc və xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altmış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 12,39 (on iki manat otuz doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, 140 (yüz qırx) manat borc, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 1563,3 (min beş yüz altımış üç manat otuz qəpik) manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun 35,63 (otuz beş manat altımış üç qəpik) manat hissəsi tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməli, dövlət rüsumu qalan hissədə iddiaçıya aid edilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220, 222, 227, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********83009 olan “İphone 13” markalı telefon, “Vinil Mat” 2 ədəd üçün 1383,3 (min üç yüz səksən üç manat otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 40 (qırx) manat cərimə borcu olmaqla, 1423,3 (min dörd yüz iyirmi üç manat otuz qəpik) manat borc və xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Aiwa” qulaqlıq 2 ədəd üçün 127,61 (yüz iyirmi yeddi manat altmış bir qəpik) manat ödənilməmiş hissə və 12,39 (on iki manat otuz doqquz qəpik) manat cərimə borcu olmaqla, 140 (yüz qırx) manat borc, ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 1563,3 (min beş yüz altımış üç manat otuz qəpik) manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun 35,63 (otuz beş manat altımış üç qəpik) manat hissəsi tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Lerik Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Yusif Zeynalov