Lənkəran Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(049)-464/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Lənkəran şəhəri İş № e-2(049)-464/2025 14.01.2025 LƏNKƏRAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Lənkəran Rayon Məhkəməsinin hakimi Pənahov Anar Elman oğlu, iddiçı «Xalq Sığorta” ASC-nin Cavabdehnа qarşı «ödənilmiş sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması tələbinə» kiçik iddialara dair qaydasında ərizəsinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ M: İddiaçı «Xalq Sığorta” ASC Cavabdehnа гаршы «ödənilmiş sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması tələbinə» kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 300 manat sığorta ödəniş məbləğinin və 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı «Xalq Sığorta” ASCnin хеyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılması barədə xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 5 (beş) iş günü ərzində cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Cavabdeh iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazlarını məhkəməyə göndərməmişlər. İddia ərizəsindən görünür ki, “KİA RİO minik” markalı, **-CO-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəyən zərərin ödənilməsi ilə bağlı sığortaçılar arasında qarşılıqlı ödəmələrin tənzimlənməsinə dair qaydasına xx.xx.2023-cü il tarixdə Bakı şəhəri, H.Əliyev prospektində «Xalq Sığorta” ASC tərəfindən avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin sığortası növü üzrə PXA********** nömrəli sığorta şəhadətnaməsi əsasında icbari qaydada sığortalanmış “Mersedes Benz E200 minik” markalı, **-CF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi Cavabdeh tərəfindən idarə edilərkən yolnəqliyyat hadisəsi törədilmiş və nəticədə "xxxx" ASC –də avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası növü üzrə sığortalanmış “Kia Rio minik” markalı, **-CO-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə maddi zərər dəymişdir. DYPŞ-nin əməkdaşı tərəfindən tərtib edilmiş İXP5904413 №-li inzibati tənbehvermə haqqında protokola əsasən, Cavabdeh Az Resp İXM-nin 327.6, 327.1-ci maddələri (yol hərəkət qaydalarını pozan nəqliyyat vasitəsi sürücüsünün yol nəqliyyat hadisəsi yerindən yayınması) nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməklə təqsirli bilinmişdir. Tərtib olunmuş qiymətləndirmə aktına əsasən “Kia Rio əsasən «Xalq Sığorta” ASC-dən «Paşa Sığorta” ASC –nin hesabına sığorta ödənişi tutulmuşdur. Иддиачы «Xalq Sığorta” ASC-nin ъавабдещ Cavabdehnа гаршы «ödənilmiş sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması tələbinə» kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh 300 manat sığorta ödəniş məbləğinin və 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı «Xalq Sığorta” ASC хейриня ödənilməsi барядя гятнамя чыхарылмасыны хащиш еdir. Иş materiallarında olan PXA********** nömrəli sığorta şəhadətnaməsindən эюрцнцр ки, Cavabdeh məxsus “Mersedes Benz E200 minik” markalı, **-CF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi «Xalq Sığorta” ASC tərəfindən sığortalanmışdır. Иş materiallarında olan İş materiallarında olan zərər dəymiş avtonəqliyyat vasitələrinin qiymətləndirilməsinə dair hesabatdan görünür ki, buraxılış ili 2007-ci il olan, “KİA RİO minik” markalı, 77CO219 olan dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinin zərərinə görə “Paşa Sığorta “ ASC 300 manat məbləğində sığorta ödəmişdir. Иш материалларында олан qəbzdən эюрцнцр ки, «Xalq Sığorta” ASC тяряфиндян 30 манат дювлят рцсуму юдянилмишдир. Мящкямя иш материалларыны арашдырараг, иш цзря топланмыш сцбутлара щцгуги гиймят веряряк щесаб едир ки, «Xalq Sığorta” ASC-nin kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsi təmin edilməlidir. Belə ki, iш цзря мящкямя арашдырылмасы заманы мцяййян едилмишдир ки, “KİA RİO minik” markalı, **-CO-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə dəyən zərərin ödənilməsi ilə bağlı sığortaçılar arasında qarşılıqlı ödəmələrin tənzimlənməsinə dair qaydasına xx.xx.2023-cü il tarixdə Bakı şəhəri, H.Əliyev prospektində «Xalq Sığorta” ASC tərəfindən avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin sığortası növü üzrə PXA********** nömrəli sığorta şəhadətnaməsi əsasında icbari qaydada sığortalanmış “Mersedes Benz E200 minik” markalı, **-CF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi Cavabdeh tərəfindən idarə edilərkən yol-nəqliyyat hadisəsi törədilmiş və nəticədə "xxxx" ASC –də avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası növü üzrə sığortalanmış “Kia Rio minik” markalı, **-CO-*** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə maddi zərər dəymişdir. DYPŞ-nin əməkdaşı tərəfindən tərtib edilmiş İXP5904413 №-li inzibati tənbehvermə haqqında protokola əsasən, Cavabdeh Az Resp İXM-nin 327.6, 327.1-ci maddələri (yol hərəkət qaydalarını pozan nəqliyyat vasitəsi sürücüsünün yol nəqliyyat hadisəsi yerindən yayınması) nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törətməklə təqsirli bilinmişdir. Tərtib olunmuş qiymətləndirmə aktına əsasən “Kia Rio əsasən «Xalq Sığorta” ASC-dən «Paşa Sığorta” ASC–nin hesabına sığorta ödənişi tutulmuşdur.«Atasığorta” ASC- Sığorta ödənişi aktına əsasən «Atasığorta” ASC tərəfindən cəmi 300 manat məbləğində sığorta ödənişi həyata keçirilmişdir. İşin göstərilən halları iddia ərizəsi və iş materiallarında olan digər sübutlarla tam təsdiq olunur. Азярбайъан Республикасынын Мцлки Мяъяллясинин 883-ъц маддясиня ясасян сыьорта мцгавиляси сыьорталынын мцвафиг сыьорта щаггы юдямяси мцгабилиндя сыьорта обйектинин мяруз гала биляъяйи рисклярля иткилярин, дяйян зярярин явязинин вя йа разылашдырылан пул мябляьинин мцяййян бир щадисянин баш вермяси ясасында юдянилмясинин сыьортачы тяряфиндян ющдялик кими эютцрцлмяси шяртляринин тясбит едилдийи разылашмадыр. Щямин Мяъяллянин 936.1-ъи маддясиня ясасян суброгасийа щцгугу сыьорта юдяниши алмыш шяхсин она дяймиш зяряря эюря мясулиййят дашыйан цчцнъц шяхся гаршы малик олдуьу щцгуглардан вя васитялярдян щямин юдяниши вермиш сыьортачынын истифадя етмяк щцгугудур. Гейд олунан Мяъяллянин 936.2-ъи маддясиня ясасян файдаланан шяхсин зярярвуран шяхся гаршы зярярин явязини юдямяк тяляби (иддиасы) иля баьлы щцгуг ямлак сыьортасы цзря сыьорта юдяниши вермиш сыьортачыйа суброгасийа гайдасында онун вердийи сыьорта юдяниши мябляьиндя кечир. Азярбайъан Республикасынын Мцлки Мяъяллясинин 936.5-ъи маддясиня ясасян сыьотачы суброгасийа щцгугундан зярярвуран шяхсин юзцня вя йа мцвафиг сыьорта щадисяси иля баьлы рискляр цзря щямин шяхсин мясулиййятини сыьорталамыш сыьортачыйа, щямчинин ганунвериъилийя ясасян, дяйян зяряря эюря сыьорталы вя йа файдаланан шяхс гаршысында мадди мясулиййят дашыйа билян диэяр шяхся гаршы истифадя едя биляр. Щямин Мяъяллянин 1097-ъи маддясиня ясасян мцлки щцгуг позунтусу нятиъясиндя физики шяхсин шяхсиййятиня вя йа ямлакына вурулмуш зярярин, щабеля щцгуги шяхсин ямлакына вурулмуш зярярин явязи зярярвуран тяряфиндян там юдянилмялидир. Гейд олунан Мяъяллянин 1108-ъи maddəsinə müvafiq olaraq ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bağlı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və i.a. istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və s.) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ ilə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Азярбайъан Республикасынын Мцлки Просессуал Мяъяллясинин 119.1-ъи маддясиня эюря мящкямя хяръляри юдянилмиш тяляблярин мябляьиня мцнасиб олараг ишдя иштирак едян шяхсляря аид едилир.Onа эюря дя щямин мябляь ъавабдещдян алыныб иддиачыйа юдянилмялидир. 30 манат мябляьиндя дювлят рцсуму юдянилмишdir Qeyd olunanları nəzərə alaraq və qanunvericiliyin göstərilən müddəalarını rəhbər tutaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 300 manat sığorta ödəniş məbləğinin və 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı «Xalq Sığorta” ASC-yə verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-6.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsindən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada apelyasiya şikayəti verilə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-6.3-cü maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Beləliklə, məhkəmə, yuxarıda göstərilənləri ümumiləşdirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 300 manat sığorta ödəniş məbləği və 30 manat dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı «Xalq Sığorta” ASC-nin хейриня tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qətetdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 300 manat sığorta ödəniş məbləğinin və 30 manat dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı «Xalq Sığorta” ASC-nin хейриня tutulsun. Qətnamədən 1 (bir) ay müddətində Lənkəran rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Anar Pənahov