Masallı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(050)-1710/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Masallı rayonu İş № e-2(050)-1710/2023 12.05.2023 MASALLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Masallı Rayon Məhkəməsinin hakimi Quliyev Ceyhun Əmir oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: "xxxx" MMC ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Samsung LED TV üçün 693.6 manat ödənilməmiş hissə, 69.4 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kod **********80244 X1 9 markalı telefon üçün 549 manat ödənilməmiş hissə, 54 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Hofmann LED TV üçün 458.1 manat ödənilməmiş hissə, 45.9 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kod **********60618 X1 9 markalı telefon üçün 321.2 manat ödənilməmiş hissə, 32.8 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kod **********18221 X1 9 markalı telefon üçün 254.3 manat ödənilməmiş hissə, 25.7 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kod **********79571 Samsung Galaxy A11 markalı telefon üçün 169.8 manat ödənilməmiş hissə, 16.2 manat cərimə, cəmi 2690 manat borcun və 46.90 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Samsung LED TV, İmei kod **********80244 X1 9 markalı telefon, Hofmann LED TV, İmei kod **********60618 X1 9 markalı telefon, İmei kod **********18221 X1 9 markalı telefon, İmei kod **********79571 Samsung Galaxy A11 markalı telefon almış və nəticədə 2690 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 713.6 manat (12 ay x 57.8 manat + 20 manat ilkin ödəniş) olan Samsung LED TV üçün ümumilikdə 763 manat olmaqla ondan 693.6 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 69.4 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 574 manat (18 ay x 30.5 manat + 25 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********80244 X1 9 markalı telefon üçün ümumilikdə 603 manat olmaqla ondan 549 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 54 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 527.4 manat (18 ay x 29.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Hofmann LED TV üçün ümumilikdə 504 manat olmaqla ondan 458.1 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 45.9 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 441.2 manat (12 ay x 28.1 manat + 104 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********60618 X1 9 markalı telefon üçün ümumilikdə 354 manat olmaqla ondan 321.2 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 32.8 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 561.6 manat (12 ay x 31.8 manat + 180 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********18221 X1 9 markalı telefon üçün ümumilikdə 280 manat olmaqla ondan 254.3 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 25.7 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 442.8 manat (12 ay x 36.9 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********79571 Samsung Galaxy A11 markalı telefon üçün ümumilikdə 186 manat olmaqla ondan 169.8 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 16.2 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 814.6 manat təşkil edir. Cavabdehlə bağlanılmış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2020-ci il müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Tələblərinin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər - tərəflər arasında bağlanılmış müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması barədə bildiriş cavabdehə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin Cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, 22302577 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə ayda 57.8 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 20 manat) 713.6 manat dəyərində Samsung LED TV satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, 22225379 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə ayda 30.5 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 25 manat) 574 manat dəyərində İmei kod **********80244 X1 9 markalı telefon satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, 22131700 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə ayda 29.3 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 0 manat) 527.4 manat dəyərində Hofmann LED TV satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, 22255656 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə ayda 28.1 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 104 manat) 441.2 manat dəyərində İmei kod **********60618 X1 9 markalı telefon satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, 21220179 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə ayda 31.8 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 180 manat) 561.6 manat dəyərində İmei kod **********18221 X1 9 markalı telefon satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli, 21104241 saylı müqavilədən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə ayda 36.9 manat ödəməklə (ilkin ödəniş 0 manat) 442.8 manat dəyərində İmei kod **********79571 Samsung Galaxy A11 markalı telefon satmağı, cavabdeh isə aldığı əşyanın dəyərini və gecikmə olduğu təqdirdə cərimə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Göründüyü kimi Cavabdeh alğı-satqı müqavilələrinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etməyərək, nəticədə iddiaçıya ödənilməli olan borcu ödəməmişdir. Halbuki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrə əsasən Cavabdeh ona satılmış əşyaların dəyərini vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 600-cü maddəsinsə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür; 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur; 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər Mülki Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir; 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır; Məhkəmə iddiaçı tərəfindən tələb edilən borc məbləğlərini ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirib, o cümlədən iddiaçı tərəfindən ərizəyə əlavə edilən və cavabdehin borcunu əks etdirən maliyyə arayışını əsas götürüb hesab edir ki, iddia tələbi əsas borc hissədə əsaslıdır. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir; 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir; 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər; 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, kreditor mal satarkən dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Qeyd edilənləri rəhbər tutmaqla məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, müqavilədən irəli gələn dəbbə pulu tələbi tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan azaldılaraq xx.xx.2021-ci il tarixli, 22302577 saylı müqavilə üzrə 6.94 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 22225379 saylı müqavilə üzrə 5.4 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli, 22131700 saylı müqavilə üzrə 4.59 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 22255656 saylı müqavilə üzrə 3.28 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli, 21220179 saylı müqavilə üzrə 2.57 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli, 21104241 saylı müqavilə üzrə 1.62 manat məbləğində saxlanılmalıdır. Qeyd olanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 693.6 manat ödənilməmiş hissə, 6.94 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 549 manat ödənilməmiş hissə, 5.4 manat cərimə; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 458.1 manat ödənilməmiş hissə, 4.59 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 321.2 manat ödənilməmiş hissə, 3.28 manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 254.3 manat ödənilməmiş hissə, 2.57 manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 169.8 manat ödənilməmiş hissə, 1.62 manat cərimə, cəmi 2470.4 manat borc və ərizənin verilməsi ilə əlaqədar dövlət rüsumu qismində ödənilmiş 46.90 manat məbləğində pul vəsaitinin 42.70 manat məbləğində hissəsi tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Masallı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ceyhun Quliyev