Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(051)-1372/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № e-2(051)-1372/2025 16.07.2025 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin hakimi Cəbrayılzadə Elza Vaqif qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair kiçik iddiaya dair ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.2025-ci il tarixinə yaranmış xx.xx.2024-cü il tarixli, № ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 168.9 AZN əsas 25.3 AZN cərimə, cəmi 194.2 AZN borc, xx.xx.2024-cü il tarixli, № ********* saylı müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 128.9 AZN əsas 19.3 AZN cərimə cəmi 148.2 AZN borc, ümumilikdə iki müqavilə üzrə 297.8 AZN əsas, 44.6 AZN cərimə, 342.4 AZN cəmi borcun və 30 AZN ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsi (müqavilələri) bağlanmışdır. xx.xx.2024cü il tarixli, № ********* saylı müqavilənin məbləği 399,90 AZN təşkil edir. Belə ki, cavabdeh müqaviləyə əsasən, “SAMSUNG” markalı mikrodalğalı soba üçün ayda 19,00 AZN olmaqla 18 ay ödəməyi öhdəsinə götürür, Cavabdeh müddətli (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində "xxxx" MMC qarşısında yaranmış borc öhdəliyi vardır. Müqavilə üzrə ödənilməmiş əsas borc məbləği 168,90 AZN, gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği 253,00 AZN təşkil edir. Belə ki, cavabdeh tərəfindən “Taube” markalı elektrikli soba üçün ödənilməli cərimə 25,30 AZN, tutulmalı olan cəmi məbləğ 194,20 AZN təşkil edir. xx.xx.2024-cü il tarixli, № ********* saylı müqavilənin məbləği 279,90 AZN təşkil edir. Cavabdehin müqavilənin (nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin şərtlərini pozması nəticəsində ödənilməmiş əsas borc məbləği 128,90 AZN, gecikdirilmiş günlərə görə hesablanan cərimə məbləği 19.30 AZN təşkil edir. Beləliklə, cavabdeh tərəfindən cəmi ödənilməli məbləğ 342.4 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinin tələbinə uyğun olaraq Cavabdeh rəsmi qaydada bildiriş göndərilməsinə baxmayaraq cavabdeh tərəfindən iddiaya qarşı əsaslandırılmış etiraz və ona əlavə olunmuş sənədlər məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək, hesab edirəm ki, iddianın qiyməti beş min manatdan az olduğuna və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-4.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olduğuna görə iddia tələbinə sadələşdirilmiş qaydada baxılaraq təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmalıdır. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, iddiaçı cavabdehə “Samsung” markalı mikrodalğalı soba satmışdır. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, iddiaçı cavabdehə “Taube” markalı elektrikli soba satmışdır. Məhkəməyə təqdim edilmiş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2024cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “SAMSUNG” markalı mikrodalğalı soba üçün 399,90 AZN ayda 19,00 AZN olmaqla 18 ay ödəməyi öhdəsinə götürür. Məhkəməyə təqdim edilmiş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2024cü il tarixli müqaviləyə əsasən, “Taube” markalı elektrikli soba üçün ayda 16 manat olmaqla, 18 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürür. İşdə olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, iddiaçıya olan borcu 168.9 manat əsas borc, 25.3 manat cərimə, ümumilikdə 194.2 manat borcu yaranmışdır. İşdə olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixli müqavilə üzrə 128.9 manat əsas borc, 19.3 manat cərimə olmaqla, 148.2 manat borcu yaranmışdır. İşdə olan xəbərdarlıqlardan görünür ki, iddiaçı borcun ödənilməsini cavabdehdən tələb etmiş, öhdəliklərin icra edilməyəcəyi təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə onu xəbərdar etmişdir. Qəbzdən görünür ki, məhkəməyə iddia verilməsi üçün iddiaçı tərəfindən dövlət rüsumu kimi 30 manat pul ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə bağlanmışdır. Belə ki, nisyə alqı-satqı müqaviləsinin əsas mühüm şərti satılan əşyalar haqqında razılaşmanın olması ilə yanaşı digər mühüm şərtləri: satılan malların qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri müqavilədə nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Belə ki, məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanmış 25.3 manat dəbbə pulunu tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu hesab edir, ona görə də, dəbbə pulu azaldılmalı 3 manat miqdarında saxlanılmalıdır, 19.3 manat dəbbə pulu azaldılmalı, 2 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, Q Ə T E T D İ: Kiçik iddiaya dair ərizə qismən təmin edilsin. Cavabdeh ndan xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 168.9 manat əsas borc, 3 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 128.9 əsas, 2 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 302.8 manat borc və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulsun. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Elza Cəbrayılzadə