Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(051)-1970/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № e-2(051)-1970/2025 16.10.2025 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Quliyeva Güləndam Gündüz qızı İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı borc tələbi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Təsviri hissə: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh üç müqavilə üzrə ümumilikdə 1697,76 manat pulun və 36,98 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** saylı nisyə alğı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı İmei kodu **********70846 olan “Xiaomi Redmi 13C” markalı telefon, paket M xidməti və qızıl zəmanət ultra 3 İL xidməti üçün 12 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 45,25 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş; Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı İmei Kodu **********70846 olan “Xiaomi Redmi 14C” markalı telefon, qızıl zəmanət ultra 3 İL xidməti üçün 12 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 35,12 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş; xx.xx.2025-ci il tarixli, 05995645 saylı nisyə alğı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı Hisense markalı TV, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti üçün 18 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 39,11 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş və cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən xx.xx.2025-ci il tarixində qızıl zəmanət ultra 3 il xidmətindən imtina etmiş və məhsul 125 manat qiymətləndirib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. İddiaçı avadanlıqları təhvil verməklə müqaviləyə əsasən öz öhdəliklərini yerinə yetirsə də, cavabdeh aldığı malların dəyərini razılaşdırılmış qaydada ödəməmiş və nəticədə üç müqavilə üzrə ümumilikdə 1697,76 manat borcu yaranmışdır. Mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya) nizama salınması barədə cavabdehə bildirişin göndərilməsinə baxmayaraq, borcu ödəməkdən yayınır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən Cavabdeh iddia ərizəsinin surəti və bildiriş poçt vasitəsilə qeydiyyatda olduğu yer üzrə göndərilmişdir. İşə əlavə edilmiş 12 saylı MİS tərəfindən verilmiş məlumata əsasən bildiriş Cavabdeh çatdırılmamışdır. Cavabdeh hal-hazırda qeyd edilmiş ünvanda yaşamır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən təqdim olunan sənədləri iş üzrə yekun qərar çıxarılması üçün kifayət hesab edərək məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflərin izahatlarını dinləmək üçün çağırılmadan, mülki işin həllinə dair qətnamə çıxarılmasını mümkün hesab etmişdir. Yazılı sübut qismində iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki Cavabdeh ilə iddiaçı "xxxx" MMC arasında xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** saylı nisyə alğı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı İmei kodu **********70846 olan “Xiaomi Redmi 13C” markalı telefon, paket M xidməti və qızıl zəmanət ultra 3 İL xidməti üçün 12 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 45,25 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş; nisyə alğısatqı müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı İmei Kodu **********70846 olan “Xiaomi Redmi 14C” markalı telefon, qızıl zəmanət ultra 3 İL xidməti üçün 12 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 35,12 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş; xx.xx.2025-ci il tarixli, 05995645 saylı nisyə alğı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin tərkib hissəsi olan Əlavəsinə əsasən sonuncu aldığı Hisense markalı TV, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti üçün 18 ay müddətində, ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, hər ay 39,11 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş və cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən xx.xx.2025-ci il tarixində qızıl zəmanət ultra 3 il xidmətindən imtina etmiş və məhsul 125 manat qiymətləndirib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Həmin müqavilələrin 4.7-ci bəndinə əsasən müqavilənin ödəmə qaydası Əlavədə qeyd olunub. 4.15-ci bəndinə əsasən Müştəri istənilən Mal (lar) üzrə ödənişi gecikdirdiyi təqdirdə "ABC"nin ödənişi gecikdirilmiş həmin Mal (lar)ın əks olunduğu faktura (sifariş, müqaviləyə əlavəyə, təhvil-təslim aktı və s.) üzrə bütün qalıq toplam dəyərin və eləcə də hesablanmış cərimənin (peniyanın) bir dəfəyə vaxtından əvvəl ödənilməsini tələb edə bilər. Müqavilə və onun tərkib hissəsi olan Əlavə hər iki tərəfin imzası və iddiaçının möhürü ilə təsdiq edilmişdir. Cavabdeh tərəfindən əşyanın qüsursuz vəziyyətdə qəbul edilməsinə dair xx.xx.2025ci il, xx.xx.2025-ci il və xx.xx.2025-ci il tarixlərdə təhvil-təslim aktları imzalanmışdır. Mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya) nizama salınması barədə xx.xx.2025-ci il tarixdə cavabdehə bildiriş göndərilmişdir. Cavabdeh xx.xx.2025-ci tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 543,00 manat əsas və 54,30 manat cərimə olmaqla cəmi 597,30 manat, xx.xx.2025-ci il tarixli, nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 421,44 manat əsas və 42,14 manat cərimə olmaqla, cəmi 463,58 manat; xx.xx.2025-ci il tarixli saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 578,98 manat əsas və 57,90 manat cərimə olmaqla, cəmi 636,88 manat; ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1697,76 manat borcunun olmasına dair xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışı tərtib olunmuşdur. xx.xx.2025-ci il tarixli 75804007 nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" tərəfindən məhkəməyə müraciət etmək üçün 36,98 manat dövlət rüsumu ödənmişdir. Əsaslandırıcı hissə: Hazırkı iddianın qanuni əsasını Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600-cü maddəsi təşkil edir. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satğı müqaviləsində əşya alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə görə isə, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında nisyə alğı-satqı müqavilələrdən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri yaranmışdır. İddiaçı alğı-satqı müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra edərək avadanlığı cavabdehə təqdim etmişdir. Cavabdeh isə aldığı malın dəyərini müəyyən edilmiş müddət ərzində ödəməməklə, üzərinə düşən öhdəlikləri pozmuşdur. Beləliklə, iddia tələbi əsas borcun tutulması hissəsində əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) qanun və ya müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. 463.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanmalıdır. Göründüyü kimi Cavabdeh alqı-satqı müqavilələr üzrə öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməməsi işin yuxarıda göstərilən halları ilə müəyyən edildiyindən və tərəflər arasında bağlanmış müqavilədə öhdəliklərin lazımi qaydada icra edilməməsinə görə dəbbə pulu ödənilməsi nəzərdə tutulduğundan cavabdehdən iddiaçının xeyrinə dəbbə pulu tutulması üçün əsaslar mövcuddur. Lakin məhkəmə hesablanmış cərimə məbləğlərinin kifayət qədər yüksək olmasını, həmçinin, tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə tutulacaq cərimənin miqdarı azaldılaraq hər üç müqavilə üzrə 5 manat müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Odur ki, hazırkı qətnamə ilə iddia qismən təmin edildiyindən iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 36,98 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Nəticə: Yuxarıda şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 284-5, 284-6, 357, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2025-ci tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 543,00 (beş yüz qırx üç) manat əsas və 5 (beş) manat cərimə olmaqla cəmi 548,00 (beş yüz qırx səkkiz) manat, xx.xx.2025-ci il tarixli, nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 421,44 (dörd yüz iyirmi bir manat qırx dörd qəpik) manat əsas və 5 (beş) manat cərimə olmaqla, cəmi 426,44 (dörd yüz iyirmi altı manat qırx dörd qəpik) manat; xx.xx.2025-ci il tarixli saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 578,98 (beş yüz yetmiş səkkiz manat doxsan səkkiz qəpik) manat əsas və 5 (beş) manat cərimə olmaqla, cəmi 583,98 (beş yüz səksən üç manat doxsan səkkiz qəpik) manat; ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1558,42 (bir min beş yüz əlli səkkiz manat qırx iki qəpik) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 36,98 (otuz altı manat doxsan səkkiz qəpik) manat məbləğində pul Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə verilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Güləndam Quliyeva