Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(051)-2404/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № e-2(051)-2404/2022 26.12.2022 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin hakimi Cəbrayılzadə Elza Vaqif qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul tələbinə dair”kiçik iddiaya dair ərizəsi üzrə mülki işəsadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, M ÜƏ Y YƏ N E T D İ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı“pul” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehdən iddiaçının xeyrinə 616,48 manat əsas borc, 123,19 manat cərimə, ümumilikdə 739,67 manat borcun və 30 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı MMC iləCavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04310 saylı müqavilənin şərtlərinə əsasən sonuncu, aldığı məişət məhsuluna görə 12 aylıq ödəniş üzrə ümumilikdə 358,99 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04317 saylı nisyə alğı satqı müqaviləsinə əsasən görə 12 ay ödəniş üzrə ümumilikdə 346,49 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.Bu günədək cavabdehə edilmiş müraciətlər bir nəticə verməmiş, müqavilənin şərtlərini pozaraq qeyd olunan borcun ödənilməsini təmin etməmişdir. Borclunun 15 avqust 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 329,99 manat əsas borc, 66,13 manat cərimə borcu və 17 avqust 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 286,49 manat əsas borcu, 57,06 cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 739,67 manat borcu yaranmışdır Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinin tələbinə uyğun olaraq Cavabdeh rəsmi qaydada bildirişgöndərilməsinə baxmayaraq cavabdeh tərəfindən iddiaya qarşıəsaslandırılmış etiraz və ona əlavə olunmuş sənədlər məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək, hesab edirəm ki, iddianın qiyməti beş min manatdan az olduğuna və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-4.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olmadığına görə iddia tələbinəsadələşdirilmiş qaydada baxılaraq təmin olunması barədə qətnaməçıxarılmalıdır. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04310 saylı və xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04317 saylı nisyə alqı-satqı müqavilələlərindən görünür ki, iddiaçı cavabdehəməişət məhsulu satmışdır. Məhkəməyə təqdim edilmiş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh iddiaçıya olan borcunu manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh iddiaçıya hər iki müqavilə üzrə 616,48 manat əsas borc, 123,19 manat cərimə, ümumilikdə 739,67 manat borcu yaranmışdır. İşdə olan bildirişdən görünür ki, iddiaçı borcun ödənilməsini cavabdehdən tələb etmiş, öhdəliklərin icra edilməyəcəyi təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağıbarədə onu xəbərdar etmişdir. Qəbzdən görünür ki, məhkəməyə iddia verilməsi üçün iddiaçı tərəfindən 30 manat pul ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601.1-ci maddəsinəəsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissəödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissəödəməşərti iləəşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşıəşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında hissə-hissəödəməşərti iləəşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə bağlanmışdır. Belə ki, nisyəalqı-satqı müqaviləsinin əsas mühüm şərti satılan əşyalar haqqında razılaşmanın olması ilə yanaşı digər mühüm şərtləri: satılan malların qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri müqavilədə nəzərdətutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə görəöhdəliyəəsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli vəi.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görəöhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunun iləmüəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görəöhdəliyin onun icrasıüçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Belə ki, məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanmış xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK4310 saylı müqavilə üzrə hesablanmış 66,13 manat dəbbə pulu tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu hesab edir, ona görə də, dəbbə pulu azaldılmalı6 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK 04317 saylı müqavilə üzrə hesablanmış 57,06 manat dəbbə pulu azaldaraq 5 manat olmaqla, hər iki müqavilə üzrə cəmi 11 manat miqdarında saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinəəsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə görəərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günüərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatlarıdinlənilməküçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnaməçıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinəəsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinəəsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda göstərilənlərəəsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, Q Ə T E T D İ: Kiçik iddiaya dair ərizə qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04310 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 329,99 (üç yüz iyirmi doqquz manat doxsan doqquz qəpik) manat əsas borc, 6 (altı)manat cərimə, ümumilikdə 335,99 (üç yüz otuz beş manat doxsan doqquz qəpik) manat borc, xx.xx.2021-ci il tarixli MNGK04317 saylı müqavilə üzrə 286,49 (iki yüz səksən altı manat qırx doqquz qəpik) manat əsas borc, 5 (beş) manat cərimə, ümumilikdə 291,49 (iki yüz doxsan bir manat dörd doqquz qəpik) manat əsas borc olmaqla, hər iki müqavilə üzrə 627,48 (altıyüz iyirmi yeddi manat qırx səkkiz qəpik) və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulsun. Kiçik iddiaya dair ərizə qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə (Elektron Məhkəməİnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə)Şəki Apellyasiya Məhkəməsinəapellyasiyaşikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrəçıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Elza Cəbrayılzadə