Saatlı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(055)-554/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Saatlı rayonu İş № e-2(055)-554/2025 29.04.2025 SAATLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abuşov İxtiyar Əliyar oğlu, İddiaçı Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddia ərizəsinə dair işə baxaraq, məhkəmə Müəyyənetdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 319,89 manat əsas borc, 138,11 manat dəbbə pulu (cərimə) və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, cəmi 488 manat borcun cavabdehdən alınıb iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən cavabdeh iddiaçıdan dəyəri 1940 manat olan 1 ədəd “Eurolux 24 minlik” markalı kondisioner almış və həmin malın dəyərini 17 ay müddətinə hər ay 107 manat, 1 ay müddətinə 121 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh 26 may 2023cü il tarixli müqavilə üzrə cəmi 1823 manat ödəniş etmiş, ardıcıl üç dəfə icra vaxtı çatmış ödəniş üzrə iddiaçıya heç bir vəsait ödəməmişdir. Cavabdehin ünvanına bildiriş göndərilmiş, lakin edilmiş xəbərdarlığa baxmayaraq cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi tam yerinə yetirməmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin 2.6cı yarımbəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə hər hansı ödənişi istənilən səbəbdən ödəməzsə və alıcının öhdəliklərini icra etməməsi ehtimalı məlum olarsa, o zaman satıcı malı qiymətləndirməklə geri götürmək və ya malın vaxtından əvvəl tam ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Cavabdehin müqavilə üzrə iddiaçıya 319,89 manat əsas borc, 138,11 manat cərimə, cəmi 458 manat borcu vardır. Ona görə də Cavabdeh 26 may 2023cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı müqavilə üzrə 319,89 manat əsas borc, 138,11 manat dəbbə pulu (cərimə) və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, cəmi 488 manat borcun alınaraq İddiaçınə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilərək iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda 10 iş günü müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu bildirilmişdir. Lakin cavabdehdən ərizəyə dair etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən işə iddiaçının təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İşdə olan 26 may 2023-cü il tarixli nisyə alqı-satqı ərizə-anketdən görünür ki, Cavabdeh dəyəri 1940 manat olan 1 ədəd “Eurolux 24 minlik” markalı kondisioner almaq üçün İddiaçınə müraciət etmişdir. İşdə olan İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 26 may 2023-cü il tarixli 003- DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsindən və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 1 ədəd “Eurolux 24 minlik” markalı kondisonerin alınması və həmin malın ümumi dəyəri 1940 manat pulu 17 ay müddətində hər ay 107 manat. 1 ay müddətinə 121 manat olmaqla İddiaçınə ödəməyi öhdəlik götürnmüşdür. İşdə olan 26 may 2023-cü il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh dəyəri 1940 manat olan 1 ədəd “Eurolux 24 minlik” markalı kondisioneri İddiaçındən təhvil almışdır. İşdə olan 09 yanvar 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə İddiaçınə aldığı mala görə ödəmiş olduğu 1823 manat puldan 1620 manat əsas borca, 202,89 manat dəbbə puluna silinmiş, lakin onun ödənilməyən əsas borcu 319,89 manat, dəbbə pulu 138,11 manat, cəmi 458 manat təşkil etmişdir. İşdə olan 09 yanvar 2025-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehdən 26 may 2023-cü il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi tələb edilmişdir. Məhkəmə iş materiallarını tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırıb hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə kreditorun borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır və həmin məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənəşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. İş materialları araşdırılarkən müəyyən olundu ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən cavabdeh iddiaçıdan dəyəri 1940 manat olan 1 ədəd “Eurolux 24 minlik” markalı kondisioner almış və həmin malın dəyərini 17 ay müddətinə hər ay 107 manat, 1 ay müddətinə 121 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh 26 may 2023cü il tarixli müqavilə üzrə cəmi 1823 manat ödəniş etmiş, ardıcıl üç dəfə icra vaxtı çatmış ödəniş üzrə iddiaçıya heç bir vəsait ödəməmişdir. Cavabdehin ünvanına bildiriş göndərilmiş, lakin edilmiş xəbərdarlığa baxmayaraq cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi tam yerinə yetirməmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin 2.6cı yarımbəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə hər hansı ödənişi istənilən səbəbdən ödəməzsə və alıcının öhdəliklərini icra etməməsi ehtimalı məlum olarsa, o zaman satıcı malı qiymətləndirməklə geri götürmək və ya malın vaxtından əvvəl tam ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Cavabdehin müqavilə üzrə iddiaçıya 319,89 manat əsas borc, 138,11 manat cərimə, cəmi 458 manat borcu vardır. Ona görə də Cavabdeh 26 may 2023cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı müqavilə üzrə 319,89 manat əsas borc, 138,11 manat cərimə və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, cəmi 488 manat borcun alınaraq İddiaçınə ödənilməsini tələb edir. Qeyd olunanlardan görünür ki, İddiaçı Cavabdeh 319,89 manat əsas borc və 138,11 manat cərimə, ümumilikdə cəmi 458 manat borcun alınmasını tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə cavabdehdən 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı müqavilə üzrə tələb olunan 138,11 manat məbləğində dəbbə pulunun (cərimənin) tənasübsüz surətdə yüksək olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, dəbbə pulunun miqdarı 15,9 manatadək azaldılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Şərh olunanları nəzərə alaraq məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilərək Cavabdeh 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 319,89 manat əsas borc, 15,9 manat dəbbə pulu (cərimə), cəmi 335,79 manat alınaraq İddiaçınə ödənilməli, iddianın qalan hissəsi təmin olunmamalıdır. İşdə olan 19 fevral 2025-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı tərəfindən 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilən maddənin tələbinə uyğun olaraq məhkəmə hesab edir ki, məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-6-cı maddəsinə əsasən, məhkəmə Q ə t e t d i: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 26 may 2023-cü il tarixli 003-DFM-0091-23 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 319,89 manat əsas borc, 15,9 manat dəbbə pulu (cərimə), cəmi 335 (üç yüz otuz beş) manat 79 (yetmiş doqquz) qəpik alınaraq İddiaçınə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi vaxtdan bir ay müddətində Saatlı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə etməklə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.