Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sabirabad rayon İş № e-2(056)-2247/2025 22.08.2025 SABİRABAD RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərov Cavid Zahid oğlunun sədrliyi ilə, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pulun tutulması tələbi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında mülki işə baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. İşin halları
1. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** nömrəli müqavilə imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən, satıcı “QİZİL ZƏMANƏT ULTRA3 İL xidməti, PLAYSTATİON 5 SLİM” markalı müqavilənin predmeti olan əşyanı alıcıya verməyi, alıcı isə ödəniş cədvəli üzrə ödənişləri vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
2. Müqavilənin 2.6-cı bəndinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərini vaxtında ödəməsə müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 2 %-i həcmində mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir.
3. Müqaviləyə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, kredit müqaviləsinin müddəti 18 ay, aylıq ödəniş 97,11 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş 30 manat olmaqla) 1778,01 manat müəyyənləşdirilmişdir.
4. xx.xx.2025-ci il tarixli təhvil-təslim aktına əsasən əşya alıcı tərəfindən təhvil alnmışdır.
5. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2024-cü il tarixli, 18192529 nömrəli müqavilə imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən, satıcı “PAKET XL XİDMƏTİ, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL XİDMƏTİ, İMEİ KOD **********09804 POCO M6” markalı müqavilənin predmeti olan əşyanı alıcıya verməyi, alıcı isə ödəniş cədvəli üzrə ödənişləri vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
6. Müqavilənin 2.6-cı bəndinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərini vaxtında ödəməsə müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 2 %-i həcmində mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir.
7. Müqaviləyə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, kredit müqaviləsinin müddəti 18 ay, aylıq ödəniş 35,51 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş daxil olmaqla) 639,17 manat müəyyənləşdirilmişdir.
8. xx.xx.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktına əsasən əşya alıcı tərəfindən təhvil alnmışdır.
9. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2024-cü il tarixli, 19603183 nömrəli müqavilə imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən, satıcı “QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, HUAWEİ WATCH GT 4 41MM” markalı müqavilənin predmeti olan əşyanı alıcıya verməyi, alıcı isə ödəniş cədvəli üzrə ödənişləri vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.
10. Müqavilənin 2.6-cı bəndinə əsasən, müştəri ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərini vaxtında ödəməsə müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həcmində mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir.
11. Müqaviləyə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, kredit müqaviləsinin müddəti 12 ay, aylıq ödəniş 46,88 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş daxil olmaqla) 562,5 manat müəyyənləşdirilmişdir.
12. xx.xx.2024-cü il tarixli təhvil-təslim aktına əsasən əşya alıcı tərəfindən təhvil alnmışdır.
13. xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıqla müqavilələrə əlavədə qeyd olunmuş məbləğin 3 iş günü ərzində tam şəkildə ödənilməsi təklif olunmuşdur.
İddia tələbinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraat iştirakçılarının izahatları
a) iddia tələbi
14. İddiaçı cavabdehə qarşı sadələşdirilmiş icraat qaydadasında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2025-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidmətPLÄYSTATİON 5 SLİMü çün 1747.98 (min yeddi yüz qırx yeddi manat, 98 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 174.80 (yüz yetmiş dörd manat, 80 qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, PAKET XL XİDMƏTİ, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL XİDMƏTİ, İMEİ KOD **********09804 POCO M6 markalı telefonüçün 532.25 (beş yüz otuz iki manat, 25 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, 53.23 (əlli üç manat,23 qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, HUAWEİ WATCH GT 4 41MM qol saatı üçün 234.40 (iki yüz otuz dörd manat, 40 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 23.44 (İyirmi üç manat, 44 qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 2789.69 manat borc, 47.90 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq “ABC TELECOM’ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
15. İddianın əsaslarına görə, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanm xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA3 İL xidməti, PLAYSTATİON 5 SLİM , PAKET XL XİDMƏTİ, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA: XİDMƏTİ, İMEİ KODU **********09804 POCO M6 markalı telefon, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, HUAWEİ WATCH G 41MM qol saatı almış və nəticədə 2789.69 (iki min yeddi yüz səksən doqquz manat, 69 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2025-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1777.98 (min yeddi yüz yetmiş yeddi manat, 98 qəpik) manat (18 ay x 97.11 manat + 30 manat ilkin ödəniş) olan QİZİL ZƏMANƏT ULTRA3 İL xidməti, PLAYSTATİON 5 SLİMü çün ümumilikdə, 1922.78 (min doqquz yüz iyirmi iki manat,78 qəpik) manat olmaqla ondan, 1747.98 (min yeddi yüz qırx yeddi manat, 98 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 174.80 (yüz yetmiş dörd manat, 80 qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 639.18 (altı yüz otuz doqquz manat,18 qəpik) manat (18 ay x 35.51 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan PAKET XL XİDMƏTİ, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL XİDMƏTİ, İMEİ KOD **********09804 POCO M6 markalı telefonüçün ümumilikdə, 609.08 (altı yüz doqquz maat,08 qəpik) manat olmaqla ondan, 532.25 (beş yüz otuz iki manat, 25 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, müştəriyə güzəşt olunaraq 53.23 (əlli üç manat,23 qəpik) manat cərimə; 19.062024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 562.56 (beş yüz altmış iki manat, 56 qəpik) manat (12 ay x 46.88 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, HUAWEİ WATCH GT 4 41MM qol saatı almışçün ümumilikdə, 257.84 (iki yüz əlli yeddi manat,84 qəpik) manat olmaqla ondan, 234.40 (iki yüz otuz dörd manat, 40 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 23.44 (İyirmi üç manat, 44 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 465.09 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aramızda bağlanılmış xx.xx.2025-ci il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə arasında olan telefon danışığı, həmçinin göndərilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Tələbin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər, tərəflər arasında bağlanılmış Müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir.
b) iddiaya etiraz
16. MPM-in 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi bildiriş göndərilmiş, iddia tələbinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
Tətbiq edilən hüquq
17. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; Maddə 442. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; Maddə 462.1. Dəbbə pulu (cərimə, penya) qanun və ya müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir; Maddə 465.2. Əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər; Maddə 467. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir; Maddə 567. Alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür; Maddə 600.1. Alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir; Maddə 600.4. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər; Maddə 601.2. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir.
18. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi (MPM): Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; Maddə 119.1. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir; Maddə 217.1. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır; Maddə 284-1. Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir; Maddə 284-5.3. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır.
Məhkəmə baxışının hədləri
19. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər.
Məhkəmənin mövqeyi
20. İşin müəyyən olunmuş faktiki hallarına mübahisənin maddi hüquqi əsasları baxımından qiymət verən məhkəmə hesab edir ki, alqı-satqı müqavilələrinə əsasən təhvil aldığı əşyaların dəyərinin ödənilməsi ilə bağlı öhdəliyi pozaraq, müqavilə ilə nəzərdə tutulan müddətdə ödəməyən, onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar və öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyan cavabdeh müqavilələr üzrə iddiaçıya olan borcunu ödəməlidir.
21. Bu mənada məhkəmə iddiaçı tərəfin dəlilləri ilə razılaşır.
22. Belə ki, borcun əsası olan alqı-satqı müqavilələri, müqavilələrə əlavə olan ödəniş cədvəli, əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** nömrəli müqaviləyə əsasən cavabdeh “QİZİL ZƏMANƏT ULTRA3 İL xidməti, PLAYSTATİON 5 SLİM” mal almış, kredit müqaviləsinin müddəti 18 ay, aylıq ödəniş 97,11 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş 30 manat olmaqla) 1778,01 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli, 18192529 nömrəli müqaviləyə əsasən cavabdeh “PAKET XL XİDMƏTİ, QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL XİDMƏTİ, İMEİ KOD **********09804 POCO M6” mal almış, kredit müqaviləsinin müddəti 18 ay, aylıq ödəniş 35,51 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş daxil olmaqla) 639,17 manat və xx.xx.2024-cü il tarixli, 19603183 nömrəli müqaviləyə əsasən cavabdeh “QİZİL ZƏMANƏT ULTRA 3 İL xidməti, HUAWEİ WATCH GT 4 41MM” mal almış, kredit müqaviləsinin müddəti 12 ay, aylıq ödəniş 46,88 manat olmaqla, toplam məbləğ (ilkin ödəniş daxil olmaqla) 562,5 manat olaraq razılaşdırılmış, əşyalar alıcıya təhvil verilmişdir.
23. Cavabdeh aylıq ödənişlərin vaxtında yerinə yetirilməsi ilə bağlı öhdəliyini pozaraq xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** nömrəli müqavilə üzrə 1747,98 manat ödənilməmiş hissə, 174,80 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli, 18192529 nömrəli müqavilə üzrə 532,25 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23,6 manat rüsum, 53,23 manat cərimə və xx.xx.2024-cü il tarixli, 19603183 nömrəli müqavilə üzrə 234,40 manat ödənilməmiş hissə, 23,44 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 2789,69 manat borcu yaranmışdır, hansı ki, bu məbləğ cavabdehdən tutulmalıdır.
24. Məhkəmə cərimə məbləğlərinə münasibətdə qeyd edir ki, bu hissədə də iddia tələbi əsaslıdır.
25. Belə ki, öhdəliklərin icrasının təmin edilməsinin xüsusi vasitələrindən biri kimi dəbbə pulu çıxış edir. Bu vasitənin xüsusiliyi ondan ibarətdir ki, o, həm də mülki-hüquqi məsuliyyət tədbiridir. Lakin mülki hüquq məsuliyyəti tədbiri kimi dəbbə pulu borclunun öz öhdəliklərini təqsirli icra etməməsi nəticəsində tətbiq olunur.
26. Dəbbə pulunun əsas təyinatı ondan ibarətdir ki, kreditoru ödənilməli olan zərərin məbləğini sübut etmək vəzifəsindən azad edir. Bununla da öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi ilə kreditorun pozulmuş marağının əvəzini ödəmək imkanı yaranır. Bu onunla əlaqədardır ki, dəbbə pulu öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi nəticəsində kreditora dəymiş zərərin miqdarından asılı olmayaraq, ödənilməli olan müəyyən pul məbləğidir.
27. Qeyd olunanlara əsasən, nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçı dəbbə pulunun ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Hazırkı işin halları baxımından da müqavilələr üzrə əsas borc və dəbbə pulunun nisbəti nəzərə alan məhkəmə xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** nömrəli müqavilə üzrə hesablanmış 174,80 manat, xx.xx.2024-cü il tarixli, 18192529 nömrəli müqavilə üzrə hesablanmış 53,23 manat və xx.xx.2024-cü il tarixli, 19603183 nömrəli müqavilə üzrə hesablanmış 23,44 manat dəbbə pulunu ədalətli və məqsədə müvafiq sayır.
28. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir.
29. Məhkəmə xərclərlə bağlı məsələni müzakirə edərək hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 47,90 manat dövlət rüsumu da cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır.
30. Göstərilənləri nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, cavabdehin iddiaçıya ödənilməmiş qalan borc məbləği, cərimə və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır.
31. Göstərilənləri və MPM-in 119.1, 284-5, 284-6, 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
qət etdi:
İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixli, ********** nömrəli müqavilə üzrə 1747,98 manat ödənilməmiş hissə, 174,80 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli, 18192529 nömrəli müqavilə üzrə 532,25 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23,6 manat rüsum, 53,23 manat cərimə və xx.xx.2024-cü il tarixli, 19603183 nömrəli müqavilə üzrə 234,40 manat ödənilməmiş hissə, 23,44 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 2789,69 manat və ödənilmiş 47,90 manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamə tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemindən istifadə qaydalarına uyğun olaraq Sabirabad Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. HAKİM : Cavid Cəfərov