Salyan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(057)-2371/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Salyan rayon İş № e-2(057)-2371/2025 27.08.2025 SALYAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Alıyev Rüstəm Böyükağa oğlu, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (bundan sonra - "xxxx" MMC və ya iddiaçı) Cavabdeh (bundan sonra – Cavabdeh və ya cavabdeh) qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Salyan Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, Hisense televizor, qızıl zəmanət ultra 3 ıl xidməti üçün 930,96 (doqquz yüz otuz manat, doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 93,10 (doxsan üç manat, on qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, Toshiba televizor, qızıl zəmanət ultra 3 ıl xidməti üçün 675,94 (altı yüz yetmiş beş manat, doxsan dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 67,59 (altmış yeddi manat, əlli doqquz qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********55286 X1 13 markalı telefon, paket XL xidməti üçün 509,04 (beş yüz doqquz manat, dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50,90 (əlli manat, doxsan qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 2327,53 manat borc, 43,28 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə İddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, Hisense televizor, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti, Toshiba televizor, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti, İMEİ KODU **********55286 X1 13 markalı telefon, paket XL xidməti almış və nəticədə 2327,53 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 930,96 manat (18 ay x 51,72 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Hisense televizor, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti üçün ümumilikdə, 1024,06 manat olmaqla ondan, 930,96 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 93,10 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, alqısatqı qiyməti 797,94 manat (18 ay x 44,33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan Toshiba televizor, qızıl zəmanət ultra 3 il xidməti üçün ümumilikdə, 743,53 manat olmaqla ondan, 675,94 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 67,59 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 509,04 manat (12 ay x 42,42 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********55286 X1 13 markalı telefon, paket XL xidməti üçün ümumilikdə, 559,94 manat olmaqla ondan, 509,04 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 50,90 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 122 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - MPM) 284-5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, iddia tələbinə qarşı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda obyektiv, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış ********* nömrəli, xx.xx.2024-cü il, tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Toshiba televizor cavabdehə satılmışdır. İş materiallarında olan iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 02739827 nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Hisense TV cavabdehə satılmışdır. İş materiallarında olan iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən İMEİ KODU **********55286 X1 13 markalı telefon cavabdehə satılmışdır. İş materiallarında olan iddiaçının 27 iyun 2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 675.94 manat ödənilməmiş hissə, 67.59 manat cərimə, ümumilikdə 743.53 manat borc, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 930.96 manat ödənilməmiş hissə, 93.10 manat cərimə, ümumilikdə 1024.06 manat borc, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 509.04 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 50.90 manat cərimə, ümumilikdə 559.94 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan xəbərdarlıqdan görünür ki, cavabdeh iddiaçıya gecikdirilmiş borcunun olması, ödənilməyəcəyi təqdirdə aidiyyəti üzrə dövlət qurumuna müraciət ediləcəyi barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmaqla əlaqədar olaraq 43.28 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra - Mülki Məcəllə) 385.1ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə görə, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Mülki Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. MPM-in 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. MPM-in 284-5.3-cü maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə, dəbbə pulu (cərimə, penya) qanun və ya müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 67.59 manat gecikdirməyə görə cərimənin tutulması hissəsinə münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı və cavabdehdən dəbbə pulu olaraq 33.80 manat məbləğində pul tutulmalıdır. - xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 93.10 manat gecikdirməyə görə cərimənin tutulması hissəsinə münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı və cavabdehdən dəbbə pulu olaraq 46.55 manat məbləğində pul tutulmalıdır. - xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 50.90 manat gecikdirməyə görə cərimənin tutulması hissəsinə münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı və cavabdehdən dəbbə pulu olaraq 25.45 manat məbləğində pul tutulmalıdır. MPM-in 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. MPM-in 222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, faiz borcunu, zərər və dəbbə pulunu (cərimə, penya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. MPM-in 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. MPM-in 218.3-cü maddəsinə görə hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilərək, cavabdehdən xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 675.94 (altı yüz yetmiş beş manat doxsan dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 33.80 (otuz üç manat səksən qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 930.96 (doqquz yüz otuz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 46.55 (qırx altı manat əlli beş qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 509.04 (beş yüz doqquz manat dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 25.45 (iyirmi beş manat qırx beş qəpik) manat cərimə, iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzində 42.22 (qırx iki manat iyirmi iki qəpik) manat olmaqla, cəmi 2263.96 (iki min iki yüz altmış üç manat doxsan altı qəpik) manat iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-220, 227, 233 və 284-1-284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 675.94 (altı yüz yetmiş beş manat doxsan dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 33.80 (otuz üç manat səksən qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 930.96 (doqquz yüz otuz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 46.55 (qırx altı manat əlli beş qəpik) manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən 509.04 (beş yüz doqquz manat dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 25.45 (iyirmi beş manat qırx beş qəpik) manat cərimə, iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzində 42.22 (qırx iki manat iyirmi iki qəpik) manat olmaqla, cəmi 2263.96 (iki min iki yüz altmış üç manat doxsan altı qəpik) manat tutularaq "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərin “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetinə yerləşdirildiyi tarixdən (elektron kabinet olmadığı təqdirdə poçt vasitəsilə çatdırıldığı tarixdən) 1 (bir) ay müddətində elektron kabinetdən istifadə edilməklə Salyan Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Rüstəm Alıyev