Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-1705/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-1705/2024 07.03.2024 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin hakimi Tanrıverdiyeva Günel Cəbrayıl qızı İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair kiçik iddiasına sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ KODU **********33166 XİAOMİ REDMİ NOTE 11 PRO 4G markalı telefon, HAYLOU MORİPODS qulaqlıq, TRİMMER BRAUN üçün 296.33 (iki yüz doxsan altı manat otuz üç qəp) manat ödənilməmiş hissə, 29.67 (iyirmi doqquz manat altmış yeddi qəp ) manat cərimə, xx.xx.2022-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, ƏTÇƏKƏN PANASONİC üçün 138.46 (yüz otuz səkkiz manat qırx altı qəp) manat ödənilməmiş hissə, 13.54 (on üç manat əlli dörd qəp) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********39385 XİAOMİ POCO X3 GT markalı telefon üçün 95.6 (doxsan beş manat altmış qəp) manat ödənilməmiş hissə, 9.4 (doqquz manat qrx qəp) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, HOCO TWS BOROFONE BW03 qulaqlıq üçün 29.78 (iyirmi doqquz manat yetmiş səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 2.22 (iki manat iyirmi iki qəp) manat cərimə, ümumilikdə 615 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə bağladığı xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********33166 XİAOMİ REDMİ NOTE 11 PRO 4G markalı telefon, HAYLOU MORİPODS qulaqlıq, TRİMMER BRAUN, ƏTÇƏKƏN PANASONİC, İMEİ KODU **********39385 XİAOMİ POCO X3 GT markalı telefon, HOCO TWSBOROFONE BW03 qulaqlıq almış və nəticədə 615 (altı yüz on beş) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqısatqı qiyməti 1275.96 (min iki yüz yetmiş beş manat doxsan altı qəp) manat (12 ay x 106.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ KODU **********33166 XİAOMİ REDMİ NOTE 11 PRO 4G markalı telefon, HAYLOU MORİPODS qulaqlıq, TRİMMER BRAUN üçün ümumilikdə, 326 (üç yüz iyirmi altı) manat olmaqla ondan, 296.33 (iki yüz doxsan altı manat otuz üç qəp) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 29.67 (iyirmi doqquz manat altmış yeddi qəp) manat cərimə, xx.xx.2022-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 356.04 (üç yüz əlli altı manat dörd qəp) manat (18 ay x 19.78 manat + 0 manat ilkin ödəniş) ƏTÇƏKƏN PANASONİC üçün ümumilikdə, 152 (yüz əlli iki) manat olmaqla ondan, 138.46 (yüz otuz səkkiz manat qırx altı qəp) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 13.54 (on üç manat əlli dörd qəp) manat cərimə miqdarında borcu yaranmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1151.52 (min yüz əlli bir manat əlli iki qəp) manat (12 ay x 95.96 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ KODU **********39385 XİAOMİ POCO X3 GT markalı telefon üçün ümumilikdə, 105 (yüz beş) manat olmaqla ondan, 95.6 (doxsan beş manat altmış qəp) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 9.4 (doqquz manat qrx qəp) manat cərimə miqdarında borcu yaranmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 74.93 (yetmiş dörd manat doxsan üç qəp) manat (12 ay x 5.98 manat + 3.17 manat ilkin ödəniş) HOCO TWS BOROFONE BW03 qulaqlıq üçün ümumilikdə, 32 (otuz iki) manat olmaqla ondan, 29.78 (iyirmi doqquz manat yetmiş səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 2.22 (iki manat iyirmi iki qəp) manat cərimə miqdarında borcu yaranmışdır. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, HAYLOU MORİPODS qulaqlıq xx.xx.2022-ci il tarixində imtina etmiş və məhsul 86.04 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavabdehin xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 893.59 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiymət 86.04 manat, ümumilikdə, 979.63 manat təşkil edir. Cəmi ödədiyi məbləğ 1318.65 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-cu il, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2022-ci il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Tələblərinin əsaslılığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: tərəflər arasında bağlanılmış Müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Ona görə də iddiaçı iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə tərəfindən işin halları müəyyən edilərkən aşağıdakı sübutlara istinad edilmişdir: İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 13401796 nömrəli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ KODU **********33166 XİAOMİ REDMİ NOTE 11 PRO 4G markalı telefon, HAYLOU MORİPODS, TRİMMER BRAUN qulaqlıq almışdır. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 03741415 nömrəli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən ƏTÇƏKƏN PANASONİC almışdır. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 03771666 nömrəli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ KODU **********39385 XİAOMİ POCO X3 GT markalı telefon almışdır. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 13402253 nömrəli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən HOCO TWSBOROFONE BW03 qulaqlıq almışdır. İş materiallarında olan 19 yanvar 2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdehnın "xxxx" MMC-yə müqavilə üzrə 615 manat borcu vardır. İşdə olan xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, yaranmış borcunu ödəməyəcəyi təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə Cavabdeh yazılı bildiriş ünvanlanmışdır. Beləliklə, məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, tərəflər arasında xx.xx.2022-ci il tarixli, 13401796 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli, 03741415 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli, 03771666 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli, 13402253 nömrəli müqavilələr bağlanmış, iddiaçı tərəf müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliklərini yerinə yetirsə də, cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəliklərini lazımi qaydada yerinə yetirməmiş, nəticədə iddiaçıya borcu yaranmışdır. Hər kəs müqavilə bağlamaqda müstəqildir və müqavilə azadlığı mülki qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biridir (Mülki Məcəllənin 6-cı maddəsi). Həmin prinsip mülki hüquq subyektlərinə müstəqil olaraq, heç kəsin iradəsindən asılı olmadan öz mülahizə və istəklərinə görə mənafelərini nəzərə almaqla müqavilə bağlamaq imkanı verir. Mülki Məcəllənin “Müqavilə hüququ” adlanan 20-ci fəslinin məqsədi müqavilə hüquq münasibətlərinə girən tərəflərin sərbəst iradə ifadəsi və bərabərliyi prinsiplərinə riayət etməklə və onların müqavilə maraqlarını qorumaqla mülki dövriyyənin azadlığını təmin etməkdir. Mülki Məcəllənin öhdəliklərin icra edilməməsi ilə əlaqədar yaranan münasibətləri tənzimləyən normalarına görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür (442). Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur (443.1). Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır və icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır (445.2.1). Beləliklə, cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməməklə kredit müqaviləsinin şərtlərini əhəmiyyətli dərəcədə pozmuşdur. Bu səbəbdən cavabdehdən "xxxx" MMC-nin xeyrinə 560.17 (296.33+138.46+95.6+29.78) manat əsas borcun tutulması hissəsində iddia təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehin müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməməsinə görə hesablanmış 54.83 (29.67+13.54+9.4+2.22) manat məbləğində dəbbə pulu kreditorun həm əmlak, həm də bütun əsaslı mənafelərinə uyğundur, tənasübsüz surətdə yüksək deyil. Bu səbəbdən iddia həmin hissədə də təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə istinad edərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən iddiaçının məhkəməyə müraciət etmək üçün dövlət rüsumukimi ödədiyi 30 manat da cavabdehdən alınmalı və iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-284-6, 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 296,33 (iki yüz doxsan altı manat otuz üç qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 29,67 (iyirmi doqquz manat altmış yeddi qəpik) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 138,46 (bir yüz otuz səkkiz manat qırx altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 13,54 (on üç manat əlli dörd qəpik) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 95,6 (doxsan beş manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 9,4 (doqquz manat qırx qəpik) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 29,78 (iyirmi doqquz manat yetmiş səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 2,22 (iki manat iyirmi iki qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 615 (altı yüz on beş) manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Günel Tanrıverdiyeva