Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-2656/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-2656/2022 04.05.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Elmir Xoşbəxt oğlu, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx"MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 21.03.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları üçün 69 manat ödənilməmiş hissə, 09.11.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Samsung markalı soyuducu üçün 1204 (min iki yüz dörd) manat ödənilməmiş hissə, 13.11.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Samsung markalı paltaryuyan üçün 405 (dörd yüz beş) manat ödənilməmiş hissə, ümumilikdə, 1678 manat borc və 36,78 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 21.03.2019-cu il, 09.11.2020-ci il, 13.11.2020-ci il tarixli müqavilələrinə əsasən, DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları, Samsung markalı soyuducu və Samsung markalı paltaryuyan almış və nəticədə 1678 (min altı yüz yetmiş səkkiz) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 21.03.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 943 (doqquz yüz qırx üç) manat (23 ay x 41 manat + 0 manat ilkin ödəniş) DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları üçün ümumilikdə, 69 manat olmaqla ondan, 69 manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə; 09.11.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1735.2 (min yeddi yüz otuz beş manat, iyirmi qəpik) (12 ay x 144.6 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung markalı soyuducu üçün ümumilikdə, 1204 (min iki yüz dörd) manat olmaqla ondan 1204 (min iki yüz dörd) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə; 13.11.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 752,4 (yeddi yüz əlli iki manat, qırx qəpik) manat (6 ay x 125.4 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung markalı paltaryuyan üçün ümumilikdə, 405 (dörd yüz beş) manat olmaqla ondan, 405 (dörd yüz beş) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1752,6 manat təşkil edir. Cavabdehlə aramızda bağlanılmış 21.03.2019-cu il, 09.11.2020-ci il və 13.11.2020-ci il tarixli Müqavilələrinin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri 22.02.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsəkdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Məhkəmənin nəzərinə çatdırır ki, tələblərinin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: tərəflər arasında bağlanılmış Müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 21.03.2019-cu il tarixli 00575094 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 943 (doqquz qırx üç) manat olan DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 09.11.2020-ci il tarixli 22031447 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 1735,2 (min yeddi yüz otuz beş manat, iyirmi qəpik) manat olan Samsung markalı soyuducu almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 13.11.2020-ci il tarixli 22043455 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 752,4 (yeddi yüz əlli iki manat, qırx qəpik) manat olan Samsung markalı paltaryuyan almışdır. - 21.03.2019-cu il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları Cavabdeh təhvil verilmişdir. - 09.11.2020-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Samsung markalı soyuducu Cavabdeh təhvil verilmişdir. - 13.11.2020-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Samsung markalı paltaryuyan Cavabdeh təhvil verilmişdir. - ABC Telecom” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 23 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 41 manat olmaqla, DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları, 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 144,6 manat olmaqla Samsung markalı soyuducu, 6 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 125,4 manat olmaqla Samsung markalı paltaryuyan almış və 1752 manat ödəniş etmişdir. -"xxxx" MMC-nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış 21.03.2019-cu il, 09.11.2020-ci il və 13.11.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən alınan malların 3430,6 manat olan ümumi dəyərindən cəmi 1752,6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1678 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 631.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər.Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki,alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası,müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəlləsinin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 21.03.2019-cu il, 09.11.2020-ci il və 13.11.2020-ci il tarixli əşyaların alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü əşyaya görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malların 3430,6 manat ümumi dəyərindən cəmi 1752,6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1678 manat borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunduğundan dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin edilməli, cavabdehdən ödənilmiş 36,78 manat dövlət rüsumunun əvəzi tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1.-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2.-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 284-6-cı və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 21.03.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən DOGA MASA, VENETSİYA FS-5 (TUND) markalı mebel əşyaları üçün 69 (altmış doqquz) manat ödənilməmiş hissə, 09.11.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Samsung markalı soyuducu üçün 1204 (min iki yüz dörd) manat ödənilməmiş hissə, 13.11.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən Samsung markalı paltaryuyan üçün 405 (dörd yüz beş) manat ödənilməmiş hissə, ümumilikdə 1678 manat borc və 36,78 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elmir Hüseynov