Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-2722/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-2722/2022 29.04.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələkbərov Əfqan Qəzənfər oğlu, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Speakers Edifies markalı səsucaldıcı üçün ödənilməmiş 58 manat borc, İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon üçün ödənilməmiş 202 manat borc və CASİO MTP markalı qol saatı üçün ödənilməmiş 121.2 manat borc olmaqla, cəmi 381.2 manat məbləğində pulun və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 26.05.2020-ci il, 31.08.2020-ci il və 08.03.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən Cavabdeh iddiaçıdan Speakers Edifies markalı səsucaldıcı, İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon və CASİO MTP markalı qol saatı almışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 140.4 manat olan (12 ay x 11.7 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Speakers Edifies markalı səsucaldıcı üçün 58 manat ödənilməmiş hissə, alqısatqı qiyməti 367.2 manat olan (12 ay x 30.6 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon üçün 202 manat ödənilməmiş hissə və alqı-satqı qiyməti 121.2 manat olan (12 ay x 10.1 manat + 0 manat ilkin ödəniş) CASİO MTP markalı qol saatı üçün 121.2 manat borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 247.6 manat təşkil edir. Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - Tərəflər arasında bağlanmış 26.05.2020-ci il, 31.08.2020-ci il və 08.03.2021-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 140.4 manat, Speakers Edifies markalı səsucaldıcı, alqı-satqı qiyməti 367.2 manat olan İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon və alqı-satqı qiyməti 121.2 manat olan CASİO MTP markalı qol saatı almışdır. - Əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, Speakers Edifies markalı səsucaldıcı, İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon və CASİO MTP markalı qol saatı Cavabdeh təhvil verilmişdir. - "xxxx" MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 11.7 manat olmaqla, 140.4 manat dəyərində Speakers Edifies markalı səsucaldıcı almışdır; 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 30.6 manat olmaqla, 367.2 manat dəyərində İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon almışdır; 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 101.1 manat olmaqla, 121.2 manat dəyərində CASİO MTP markalı qol saatı almışdır. - İddiaçının cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər arasına bağlanmış 26.05.2020-ci il, 31.08.2020-ci il və 08.03.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən Speakers Edifies markalı səsucaldıcı, İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon və CASİO MTP markalı qol saatı almış, onların 628.8 manat olan ümumi dəyərindən 247.6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 381.2 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, tərəflər arasında bağlanmış 26.05.2020-ci il, 31.08.2020-ci il və 08.03.2021-ci il tarixli əşyanın alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü əşyaya görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, mallarının 628.8 manat ümumi dəyərindən 247.6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 381.2 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin edilməli, cavabdehdən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Bu Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh Speakers Edifies markalı səsucaldıcı üçün 58 manat ödənilməmiş hissə, İMEİ kodu **********97097 olan HUAWEİ Y6s markalı telefon üçün 202 manat ödənilməmiş hissə və CASİO MTP markalı qol saatı üçün 121.2 manat ödənilməmiş hissə olmaqla, cəmi 381.2 manat borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə qəbul edildiyi gündən 1(bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Əfqan Ələkbərov