Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-3001/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-3001/2022 16.05.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələkbərov Əfqan Qəzənfər oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, İMEİ kodu **********82773 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon və İMEİ kodu **********61454 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün ödənilməmiş 300 manat borc, Samsung LED televizor üçün ödənilməmiş 710 manat borc və İMEİ kodu **********79722 olan Samsung Galaxy A20 markalı telefon və Samsung qulaqlıq üçün ödənilməmiş 290 manat borc olmaqla, cəmi 1.300 manat məbləğində pulun və ödənilmiş 33 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 07.03.2019-cu il, 14.05.2019-cu il və 27.05.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən cavabdeh iddiaçıdan əşyalar almışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 888 manat olan (12 ay x 74 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********82773 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon və İMEİ kodu **********61454 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün 300 manat ödənilməmiş hissə, alqı-satqı qiyməti 1.260 manat olan (18 ay x 70 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung LED televizor üçün 710 manat ödənilməmiş hissə və alqı-satqı qiyməti 600 manat olan (12 ay x 50 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********79722 olan Samsung Galaxy A20 markalı telefon və Samsung qulaqlıq üçün 290 manat borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.448 manat təşkil edir. Cavabdehə iddia barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə, iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - Tərəflər arasında bağlanmış 07.03.2019-cu il, 14.05.2019-cu il və 27.05.2019-cu il tarixli müqavilələrdən görünür ki, cavabdeh İMEİ kodu **********82773 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon və İMEİ kodu **********61454 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon, Samsung LED televizor və İMEİ kodu **********79722 olan Samsung Galaxy A20 markalı telefon və Samsung qulaqlıq almışdır. - Əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, müqavilələrdə nəzərdə tutulan əşyalar cavabdehə təhvil verilmişdir. - Maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 74 manat olmaqla, 888 manat dəyərində İMEİ kodu **********82773 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon və İMEİ kodu **********61454 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon almışdır; 18 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 70 manat olmaqla, 1.260 manat dəyərində Samsung LED televizor almışdır; 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 50 manat olmaqla, 600 manat dəyərində İMEİ kodu **********79722 olan Samsung Galaxy A20 markalı telefon və Samsung qulaqlıq almışdır. - Cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər arasına bağlanmış 07.03.2019-cu il, 14.05.2019-cu il və 27.05.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən əşyalar almış, onların 2.748 manat olan ümumi dəyərindən 1.448 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1.300 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, tərəflər arasında bağlanmış 07.03.2019-cu il, 14.05.2019-cu il və 27.05.2019-cu il tarixli əşyanın alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü əşyaya görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malların 2.748 manat ümumi dəyərindən 1.448 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1.300 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin edilməli, cavabdehdən ödənilmiş 33 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Bu Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh İMEİ kodu **********82773 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon və İMEİ kodu **********61454 olan Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün 300 manat ödənilməmiş hissə, Samsung LED televizor üçün 710 manat ödənilməmiş hissə və İMEİ kodu **********79722 olan Samsung Galaxy A20 markalı telefon və Samsung qulaqlıq üçün 290 manat ödənilməmiş hissə olmaqla, cəmi 1.300 manat borc və ödənilmiş 33 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Əfqan Ələkbərov