Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-3166/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-3166/2022 16.05.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Ələkbərov Əfqan Qəzənfər oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin cavabdeh X2 qarşı pul tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC cavabdeh X2 qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi üçün ödənilməmiş 856.8 manat borc, 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran üçün ödənilməmiş 83.2 manat borc və Samsung markalı paltaryuyan üçün ödənilməmiş 655 manat borc olmaqla, cəmi 1595 manat məbləğində pulun və 35.95 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 31.12.2019-cu il, 07.11.2019-cu il və 25.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən cavabdeh iddiaçıdan əşyalar almışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 1348.8 manat olan (24 ay x 56.2 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi üçün 856.8 manat ödənilməmiş hissə, alqı-satqı qiyməti 348 manat olan (12 ay x 29 manat + 0 manat ilkin ödəniş) 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran üçün 83.2 manat ödənilməmiş hissə və alqı-satqı qiyməti 684 manat olan (24 ay x 28.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung markalı paltaryuyan üçün 655 manat borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 785.8 manat təşkil edir. Cavabdeh X2 iddia barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - Tərəflər arasında bağlanmış 31.12.2019-cu il, 07.11.2019-cu il və 25.02.2020-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, cavabdeh Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi, 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran və Samsung markalı paltaryuyan almışdır. - Əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi, 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran və Samsung markalı paltaryuyan cavabdehə təhvil verilmişdir. - "xxxx" MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh 24 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 56.2 manat olmaqla, 1348.8 manat dəyərində Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi almışdır; 12 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 29 manat olmaqla, 348 manat dəyərində 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran almışdır; 24 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 28.5 manat olmaqla, 684 manat dəyərində Samsung markalı paltaryuyan almışdır. - Cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər arasına bağlanmış 31.12.2019-cu il, 07.11.2019-cu il və 25.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi, 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran və Samsung markalı paltaryuyan almış, onların 2380.8 manat olan ümumi dəyərindən 785.8 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1595 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, tərəflər arasında bağlanmış 31.12.2019-cu il, 07.11.2019-cu il və 25.02.2020-ci il tarixli əşyanın alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü əşyaya görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malların 2380.8 manat ümumi dəyərindən 785.8 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1595 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin edilməli, cavabdehdən ödənilmiş 35.95 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Bu Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh X1 Samsung markalı paltaryuyan, Sony musiqi mərkəzi üçün 856.8 manat ödənilməmiş hissə, 2 ədəd panel radiatoru demir dokum, hoffmann seksiya üçün kran üçün 83.2 manat ödənilməmiş hissə və Samsung markalı paltaryuyan üçün 655 manat ödənilməmiş hissə olmaqla, cəmi 1595 manat borc və 35.95 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Əfqan Ələkbərov