Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-3815/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-3815/2025 05.06.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Kazımov Elçin Məmməd oğlu, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı borc tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq məhkəmə, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh- xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon üçün, 33,37 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 manat rüsum, 3,26 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il, tarixli İmei kod **********58208 müqaviləyə əsasən, X3 12 markalı telefon, Zəmanət + 1 il xidməti üçün 33,37 manat ödənilməmiş hissə, 3,34 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, LG Led Tv, Zəmanət + 3 il xidməti üçün, 521,59 manat ödənilməmiş hissə, 52,16 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei Kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 il xidməti üçün, 707,39 manat ödənilməmiş hissə, 70,74 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1448 manat borc, 34,48 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon, İmei kod **********58208 X4 12 markalı telefon, Zəmanət + 1 il xidməti, LG Led Tv, Zəmanət + 3 il xidməti, İmei kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 il xidməti almış və nəticədə 1448 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 858,06 manat (18 ay x 47,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon üçün ümumilikdə, 59,42 manat olmaqla ondan, 33,37 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 manat rüsum, müştəriyə güzəşt olunaraq 3,26 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 602,1 (manat (18 ay x 33,45 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********58208 X5 12 markalı telefon, Zəmanət + 1 il xidməti üçün ümumilikdə, 36,71 manat olmaqla ondan, 33,37 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 3,34 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1596,06 (min beş yüz doxsan altı manat, 06 qəpik) manat (18 ay x 88,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan LG Led tv, Zəmanət + 3 il xidməti üçün ümumilikdə, 573,75 manat olmaqla ondan, 521,59 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 52,16 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 822,06 manat (18 ay x 45,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan İmei kod **********40908 X5 13 markalı telefon, X2 2 il xidməti üçün ümumilikdə, 778,13 manat olmaqla ondan, 707,39 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 70,74 (yetmiş manat, 74 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 2583,37 manat təşkil edir. Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 858,06 manat (18 ay x 47,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 18 602,1 (manat (18 ay x 33,45 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********58208 X5 12 markalı telefon, ZƏMANƏT + 1 il xidməti almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 1596,06 (min beş yüz doxsan altı manat, 06 qəpik) manat (18 ay x 88,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan LG LED TV, ZƏMANƏT + 3 il xidməti almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri i 822,06 manat (18 ay x 45,67 manat + ilkin ödənişsiz) olan İmei kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 il xidməti almışdır. - xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktlarından görünür ki, İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon, İmei kod **********58208 X3 12 markalı telefon, Zəmanət + 1 il xidməti, LG Led tv, zəmanət + 3 il xidməti, İmei kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 İl Xidməti Cavabdeh təhvil verilmişdir. - ABC Telecom” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdehxx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 47,67 manat ödəmək şərti ilə, İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon almış və 825,5 manat ödəniş etmişdir; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 33,45 manat ödəmək şərti ilə, İmei kod **********58208 X3 12 markalı telefon, Zəmanət + 1 il xidməti almış və 568,73 manat ödəniş etmişdir; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 88,67 manat ödəmək şərti ilə, LG Led tv, Zəmanət + 3 il xidməti almış və 1074,47 manat ödəniş etmişdir; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə, ilkin ödənişsiz, aylıq ödəniş 45,67 manat ödəmək şərti ilə, İmei kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 il xidməti almış və 114,67 manat ödəniş etmişdir. -"xxxx" MMC-nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələrə əsasən aldığı məhsulların və xidmətlərin 3878,28 manat olan ümumi dəyərindən 2583,37 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1294,91 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər.Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki,alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası,müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəlləsinin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqaviləsidir. Borclu götürdüyü məhsullara görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malın 3878,28 manat olan ümumi dəyərindən 2583,37 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1294,91 manat əsas borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi əsas borcun və X1 ödənilən 23,6 manat ödənilməsinə dair hissədə əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İddia tələbindən göründüyü kimi cavabdehdən eyni zamanda hesablanmış 3,26 manat, 3,34 manat, 52,16 manat və 70,74 manat dəbbə pulunun tutulması tələb olunur. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən 3,26 manat, 3,34 manat, 22,16 manat və 40,74 manat dəbbə pulunun tutulması tərəflərin maraqlarına uyğun hesab edilməlidir. Ona görə də iddia tələbi bu hissədə qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə də təmin edilməli, iddianın qiyməti 1000 manatdan 10000 manatadək olduqda məhkəməyə ödənilməli olan dövlət rüsumunun məbləği 30 manat + 1000 manatdan yuxarı iddia qiymətinin 1 faizi qədər olmalıdır. (“Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.2-ci maddəsi). Hazırda iddia tələbinin təmin edilən hissəsi 1388,01 manat olduğundan iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 33,88 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməli, ödənilmiş 0,60 manat dövlət rüsumu iddiaçının özünə aid edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1.-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2.-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 265 -220-ci, 284-6-cı və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdehxx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********41606 Honor X9A markalı telefon üçün, 33,37 manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilən 23,6 manat rüsum, 3,26 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il, tarixli İmei kod **********58208 müqaviləyə əsasən, X3 12 markalı telefon, ZƏMANƏT + 1 il xidməti üçün 33,37 manat ödənilməmiş hissə, 3,34 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, LG Led tv, Zəmanət + 3 il xidməti üçün, 521,59 manat ödənilməmiş hissə, 22,16 manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmeı Kod **********40908 X3 13 markalı telefon, X2 2 il Xidmətı üçün, 707,39 manat ödənilməmiş hissə, 40,74 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1388,01 manat borc, 33,88 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Ödənilmiş 0,60 manat dövlət rüsumu iddiaçının özünə aid edilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elçin Kazımov