Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-4797/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-4797/2023 11.08.2023 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X1 Fikrət qızının sədrliyi, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin Cavabdeha qarşı “pul tələbi” iddiasına dair sadələşdirilmiş icraat üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında baxaraq; M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı üçün, 750 (yeddi yüz əlli) manat ödənilməmiş hissə, 75 (yetmiş beş) manat cərimə. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Apple Macbook pro 13 markalı kompüter üçün 698.6 (altı yüz doxsan səkkiz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 69.4 (altmış doqquz manat qırx qəpik) manat cərimə; xx.xx.2021-ci tarixli müqaviləsinə əsasən, Apple Airpods markalı qulaqlıq üçün 244.5 (iki yüz qırx dörd manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 24.5 (iyirmi dörd manat əlli qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 1862 manat borc, 38.62 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh, "xxxx" MMC ilə xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci tarixli müqaviləsinə əsasən, Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı, Apple Macbook pro 13 markalı kompüter, Apple Airpods markalı qulaqlıq üçün 1862 (bir min səkkiz yüz altmış iki) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2496.6 (iki min dörd yüz doxsan altı manat altmış qəpik) manat (24 ay x 102.9 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı üçün ümumilikdə, 825 (səkkiz yüz iyirmi beş) manat olmaqla ondan, 750 (yeddi yüz əlli) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 75 (yetmiş beş manat) manat cərimə. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 4021.2 (dörd min iyirmi bir manat iyirmi qəpik) manat (18 ay x 223.4 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Apple Macbook pro 13 markalı kompüter üçün ümumilikdə, 768 (yeddi yüz altmış səkkiz) manat olmaqla ondan, 698.6 (altı yüz doxsan səkkiz manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 69.4 (altmış doqquz manat qırx qəpik) manat cərimə; xx.xx.2021-ci tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1877.4 (bir min səkkiz yüz yetmiş yeddi manat qırx qəpik) manat (18 ay x 104.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Apple Airpods markalı qulaqlıq üçün ümumilikdə, 269 (iki yüz altmış doqquz) manat olmaqla ondan, 244.5 (iki yüz qırx dörd manat əlli qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 24.5 (iyirmi dörd manat əlli qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 6675.1 manat təşkil edir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Barəsində sadələşdirilmiş qaydada kiçik iddia daxil olmuş Cavabdehə iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, həmin ünvanda yaşamadığına görə poçt müəssisəsi tərəfindən məhkəməyə geri qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, № 22382604 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 2469.6 manat olan Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı almışdır. İşdən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, № 22404224 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 4021.2 manat olan Apple Macbook pro 13 markalı kompüter almışdır. İşdən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci tarixli, № 23017142 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 1877.4 manat olan Apple Airpods markalı qulaqlıq almışdır. İş materiallarında olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı, Apple Macbook pro 13 markalı kompüter, Apple Airpods markalı qulaqlıq təhvil verilmişdir. İşə əlavə olan "xxxx" MMC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 24 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 102.9 manat olmaqla, Canon markalı fotoaparat, çanta, SD yaddaş kartı almış və 1719.6 manat ödəniş etmiş, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 223.4 manat olmaqla, Apple Macbook pro 13 markalı kompüter almış və 3322.6 manat ödəniş etmiş və xx.xx.2021-ci tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 104.3 manat olmaqla, Apple Airpods markalı qulaqlıq almış və 1632.9 manat ödəniş etmişdir. İşdə olan "xxxx" MMC-nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 2469.6 manat olan ümumi dəyərindən 1719.6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 825 manat borc, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 4021.2 manat olan ümumi dəyərindən 3322.6 manat ödəniş etmiş və nəticədə 768 manat borc, xx.xx.2021-ci tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 1877.4 manat olan ümumi dəyərindən 1632.9 manat ödəniş etmiş və nəticədə 269 manat borc yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, tərəflər arasında qanunvericilklə nəzərdə tutulmuş qaydada nisyə-alqı satqı müqaviləsi bağlanılmış, iddiaçı müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirsə də, cavabdeh müqavilənin şərtlərinə əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdehdən ümumilikdə 1693 (bir min altı yüz doxsan üç) manat 10 (on) qəpik əsas borc, 15 (on beş) manat cərimə borcu, 38 (otuz səkkiz) manat 62 (altmış iki) qəpik dövlət rüsumu, cəmi 1746 (bir min yeddi yüz qırx altı) manat 72 (yetmiş iki) qəpik məbləğində pul alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh ümumilikdə 1693 (bir min altı yüz doxsan üç) manat 10 (on) qəpik əsas borc, 15 (on beş) manat cərimə borcu, 38 (otuz səkkiz) manat 62 (altmış iki) qəpik dövlət rüsumu, cəmi 1746 (bir min yeddi yüz qırx altı) manat 72 (yetmiş iki) qəpik məbləğində pul alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) verilə bilər. Sədrlik edən: Gülnarə Tağızadə