Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-5178/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-5178/2025 22.08.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Kazımov Elçin Məmməd oğlu, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı borc tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq məhkəmə, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon üçün 297.93 (iki yüz doxsan yeddi manat,93 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, 29.79 (İyirmi doqquz manat,79 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********45229 XİAOМІ REDMİ 13C markalı telefon üçün 147 (yüz qırx yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 14.70 (on dörd manat, 70 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon almış üçün 137.64 (yüz otuz yeddi manat, 64 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 13.76 (on üç manat, 76 qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 664.43 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi 30 manat alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə “ABC TELECOM" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon,olan İMEİ KODU **********45229 XİAOMİ REDMİ 13C markalı telefon, İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon almış və nəticədə 664.43 (altı yüz altmış dörd manat, 43 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 387 (üç yüz səksən yeddi) manat (18 ay x 21.50 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon üçün ümumilikdə, 351.32 (üç yüz əlli bir manat, 32 qəpik) manat olmaqla ondan, 297.93 (iki yüz doxsan yeddi manat,93 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, müştəriyə güzəşt olunaraq 29.79 (İyirmi doqquz manat,79 qəpik) manat cərimə. xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 301.60 (üç yüz bir manat, 60 qəpik) manat (18 ay x 16.20 manat + 10 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********45229 XİAOMİ REDMİ 13C markalı telefon üçün ümumilikdə, 161.70 (yüz altmış bir manat,70 qəpik) manat olmaqla ondan, 147 (yüz qırx yeddi) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 14.70 (on dörd manat, 70 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 457.92 (dörd yüz əlli yeddi manat, 92 qəpik) manat (18 ay x 25.44 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon üçün ümumilikdə, 151.40 (yüz əlli bir manat, 40 qəpik) manat olmaqla ondan, 137.64 (yüz otuz yeddi manat, 64 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 13.76 (on üç manat, 76 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 563.95 manat təşkil edir. Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 387 (üç yüz səksən yeddi) manat olan İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon, ümumi dəyəri 301.60 (üç yüz bir manat, 60 qəpik) manat olan İMEİ KODU **********45229 XİAOMİ REDMİ 13C markalı telefon, 457.92 (dörd yüz əlli yeddi manat, 92 qəpik) manat (olan İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon almışdır. - xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon, İMEİ KODU **********45229 XİAOMİ REDMİ 13C markalı telefon və İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon Cavabdeh təhvil verilmişdir. - ABC Telecom” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 1146.52 manat olan aldığı məhsullara görə ümumilikdə 563.95 manat ödəniş etmiş, 582.57 manat əsas borc yaranmışdır. Bununla yanaşı Cavabdeh 29.79 manat, 14.70 manat və 13.76 manat olmaqla cəmi 58.26 cərimə məbləği və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 manat borcu vardır. -"xxxx" MMC-nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilələrə əsasən aldığı məhsulların 1146.52 manat olan ümumi dəyərindən 563.95 manat ödəniş etmiş və nəticədə 582.57 manat əsas borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər.Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki,alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası,müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəlləsinin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli əşyaların alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü məhsullara görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malın 1146.52 manat ümumi dəyərindən 563.95 manat ödəniş etmiş və nəticədə 582.57 manat əsas borc yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi əsas borcun ödənilməsinə dair hissədə və İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 manat rüsum hissəsində əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İddia tələbindən göründüyü kimi cavabdehdən eyni zamanda hesablanmış 29.79 manat, 14.70 manat və 13.76 manat dəbbə pulunun tutulması tələb olunur. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən 29.79 manat, 14.70 manat və 13.76 manat dəbbə pulunun tutulması tərəflərin maraqlarına uyğun hesab edilməlidir. Ona görə də iddia tələbi bu hissədə də təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə də təmin edilməli, iddianın qiyməti 1000 manatadək olduqda məhkəməyə ödənilməli olan dövlət rüsumunun məbləği 30 manat olmalıdır. (“Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.1-ci maddəsi). Hazırda iddia tələbinin təmin edilən hissəsi 664.43 manat olduğundan iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1.-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2.-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 265 -220-ci, 284-6-cı və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh: xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********98591 SAMSUNG GALAXY A05S markalı telefon üçün 297.93 (iki yüz doxsan yeddi manat,93 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23.6 (iyirmi üç manat, 60 qəpik) manat rüsum, 29.79 (İyirmi doqquz manat,79 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il, tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********45229 XİAOМІ REDMİ 13C markalı telefon üçün 147 (yüz qırx yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 14.70 (on dörd manat, 70 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ KODU **********21523 XİAOMİ REDMİ 12 markalı telefon almış üçün 137.64 (yüz otuz yeddi manat, 64 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 13.76 (on üç manat, 76 qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 664.43 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi 30 manat alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elçin Kazımov