Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-5185/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-5185/2023 18.08.2023 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X1 Fikrət qızının sədrliyi, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “pul tələbi” iddiasına dair sadələşdirilmiş icraat üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında baxaraq; M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, ACER ASPİRE Komputer üçün 1069.84 (bir min altmış doqquz manat səksən dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, 106.16 (yüz altı manat on altı qəp) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, X2qlıq üçün, 565.62 (beş yüz altmış beş manat altmış iki qəp) manat ödənilməmiş hissə, 56.38 (əlli altı manat otuz səkkiz qəp) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən,X2QLİQ üçün qiyməti 494.92 (dörd yüz doxsan dörd manat doxsan iki qəp) manat ödənilməmiş hissə, 49.08 (qırx doqquz manat səkkiz qəp) manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, X2qlıq üçün 434.58 (dörd yüz otuz dörd manat əlli səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 43.42 (qırx üç manat qırx iki qəp) manat cərimə, ümumilikdə 2820 manat borc və 48.20 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, ACER ASPİRE Komputer, X2qlıq, X2QLİQ, X2qlıq almış və nəticədə 2820 (iki min səkkiz yüz iyirmi) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1283.94 (bir min iki yüz səksən üç manat doxsan dörd qəp) manat (18 ay x 71.33 manat + 0 manat ilkin ödəniş) ACER ASPİRE Komputer üçün ümumilikdə, 1176 (bir min yüz yetmiş altı) manat olmaqla ondan, 1069.84 (bir min altmış doqquz manat səksən dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 106.16 (yüz altı manat on altı qəp) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı 637.02 (altı yüz otuz yeddi manat iki qəp) manat (18 ay x 35.39 manat + 0 manat ilkin ödəniş) X2qlıq üçün ümumilikdə 622 (altı yüz iyirmi iki) manat olmaqla ondan, 565.62 (beş yüz altmış beş manat altmış iki qəp) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 56.38 (əlli altı manat otuz səkkiz qəp) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 637.02 (altı yüz otuz yeddi manat iki qəp) manat (18 ay x 35.39 manat + 0 manat ilkin ödəniş) X2QLİQ üçün ümumilikdə, 544 (beş yüz qırx dörd) manat olmaqla ondan 494.92 (dörd yüz doxsan dörd manat doxsan iki qəp) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 49.08 (qırx doqquz manat səkkiz qəp) manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 712.08 (yeddi yüz on iki manat səkkiz qəp) manat (18 ay x 39.56 manat + 0 manat ilkin ödəniş) X2qlıq üçün ümumilikdə 478 (dörd yüz yetmiş səkkiz) manat olmaqla ondan, 434.58 (dörd yüz otuz dörd manat əlli səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 43.42 (qırx üç manat qırx iki qəp) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 705.1 manat təşkil edir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələrdə, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Barəsində sadələşdirilmiş qaydada kiçik iddia daxil olmuş Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, həmin ünvanda yaşamadığına görə poçt müəssisəsi tərəfindən məhkəməyə geri qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, № 02021081 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 1283,94 manat olan Acer Aspire markalı komputer almışdır. İşdən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, № 03771448 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 637,02 manat olan X2qlıq almışdır. İşdən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, № ******* saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 637,02 manat olan X3 markalı qulaqlıq almışdır. İşdən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, № ******* saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ümumi dəyəri 712,08 manat olan X3 markalı qulaqlıq almışdır. İş materiallarında olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, ACER ASPİRE Komputer, X2qlıqlar təhvil verilmişdir. İşə əlavə olan "xxxx" MMC-nin xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 71,33 manat olmaqla, Acer Aspire markalı komputer almış və 214,1 manat ödəniş etmiş, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 35,39 manat olmaqla, X3 markalı qulaqlıq almış və 71,4 manat ödəniş etmiş, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 35,39 manat olmaqla, X3 markalı qulaqlıq almış və 142,1 manat ödəniş etmiş, və xx.xx.2021-ci tarixli müqavilə üzrə 18 ay müddətinə, ilkin ödəniş 0 (sıfır) manat, aylıq ödəniş 39,56 manat olmaqla, X3 markalı qulaqlıq almış və 277,5 manat ödəniş etmişdir. İşdə olan "xxxx" MMC-nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 1283,94 manat olan ümumi dəyərindən 214,1 manat ödəniş etmiş və nəticədə 1176 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 637,02 manat olan ümumi dəyərindən 71,4 manat ödəniş etmiş və nəticədə 622 manat borc, xx.xx.2022-ci tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 637,02 manat olan ümumi dəyərindən 142,1 manat ödəniş etmiş və nəticədə 544 manat borc və xx.xx.2021-ci tarixli müqaviləyə əsasən aldığı malın 712,08 manat olan ümumi dəyərindən 277,5 manat ödəniş etmiş və nəticədə 478 manat borc yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, tərəflər arasında qanunvericilklə nəzərdə tutulmuş qaydada nisyə-alqı satqı müqaviləsi bağlanılmış, iddiaçı müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirsə də, cavabdeh müqavilənin şərtlərinə əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh ümumilikdə 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat 96 (doxsan altı) qəpik əsas borc, 25 (iyirmi beş) manat cərimə borcu, 48 (qırx səkkiz) manat 20 (iyirmi) qəpik dövlət rüsumu, cəmi 2638 (iki min altı yüz otuz səkkiz) manat 16 (on altı) qəpik məbləğində pul alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh ümumilikdə 2564 (iki min beş yüz altmış dörd) manat 96 (doxsan altı) qəpik əsas borc, 25 (iyirmi beş) manat cərimə borcu, 48 (qırx səkkiz) manat 20 (iyirmi) qəpik dövlət rüsumu, cəmi 2638 (iki min altı yüz otuz səkkiz) manat 16 (on altı) qəpik məbləğində pul alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) verilə bilər. Sədrlik edən: Gülnarə Tağızadə