Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-7608/2022 23.12.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Elmir Xoşbəxt oğlu, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx"MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş qaydada ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon üçün üçün 88,4 (səksən səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon üçün 67,6 (Altmış yeddi manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon üçün ondan 37 (otuz yeddi) manat ödənilməmiş hissə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXY A01 markalı telefon üçün 191 (yüz doxsan bir) manat ödənilməmiş hissə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA 105 markalı telefonüçün 49 (qırx doqquz) manat ödənilməmiş hissə, ümumilikdə 433 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il tarixlərindəki müqavilələrinə əsasən, İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXY A01 markalı telefon, İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon, İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA105 markalı telefon, İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon almış və nəticədə 433 (dörd yüz otuz üç) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 264,6 (iki yüz altmış dörd manat altmış qəpik) manat (18 ay x 14,7 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXYA01 markalı telefon üçün 191 (yüz doxsan bir) manat olmaqla ondan 191 (yüz doxsan bir) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə pulu; xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 415,6 (Dörd yüz on beş manat altmış qəpik) manat (18 ay x 17,7 manat + 97 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon üçün 88,4 (səksən səkkiz manat qırx qəpik) manat olmaqla ondan 88,4 (səksən səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 202,8 (iki yüz iki manat səksən qəpik) manat (12 ay x 16,9 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon üçün 67,6 (Altmış yeddi manat altmış qəpik) manat olmaqla ondan 67,6 (Altmış yeddi manat altmış qəpik manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 58,8 (əlli səkkiz manat səksən qəpik) manat (12 ay x 4,9 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA105 markalı telefon üçün 49 (qırx doqquz) manat olmaqla ondan 49 (qırx doqquz) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 74,4 (yetmiş dörd manat qırx qəpik) manat (12 ay x 6,2 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon üçün 37 (otuz yeddi) manat olmaqla ondan 37 (otuz yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 0 (sıfır) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 583,2 manat təşkil edir. Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, lakin onun tərəfindən həmin iddia ilə bağlı nəzərdə tutulmuş müddət ərzində etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 21278558 saylı müqavilədən görünür ki, o, ümumi dəyəri 415,6 (dörd yüz on beş manat altmış qəpik) manat olan İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon üçün almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 22251173 saylı müqavilədən görünür ki, o, ümumi dəyəri 202,8 manat olan İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 23025101 saylı müqavilədən görünür ki, o, ümumi dəyəri 74,4 (yetmiş dörd manat qırx qəpik) manat olan İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 23175652 saylı müqavilədən görünür ki, o, ümumi dəyəri 264,6 (iki yüz altmış dörd manat altmış qəpik) manat olan İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXYA01 markalı telefon almışdır. - "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 24036315 saylı müqavilədən görünür ki, o, ümumi dəyəri 58,8 (əlli səkkiz manat səksən qəpik) manat İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA105 markalı telefon almışdır. - xx.xx.2020, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021-ci il tarixli əşyaların təhviltəslim aktından görünür ki, İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXY A01 markalı telefon, İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon, İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA105 markalı telefon, İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon Cavabdeh təhvil verilmişdir. -ABC Telecom” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXY A01 markalı telefon, İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon, İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA105 markalı telefon, İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon üçün, onların ümumi 1016,2 manat olan ümumi dəyərindən və cəmi 583,2 manat ödəniş etmişdir. -"xxxx"MMC–nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh ilə "xxxx"MMC ilə bağlanmış xx.xx.2020, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən alınan malların 1016,2 manat olan ümumi dəyərindən cəmi 583,2 manat ödəniş etmiş və nəticədə 433 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası,müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq, həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021, xx.xx.2021-ci il tarixli əşyanın alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqısatqı müqavilələridir. Borclu götürdüyü əşyaya görə hər ay pul ödəməyinə dair öhdəlik götürmüş, lakin həmin öhdəlik cavabdeh tərəfindən lazımınca icra edilməmiş, malların 1016,2 manat ümumi dəyərindən cəmi 583,2 manat ödəniş etmiş və nəticədə 433 manat borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia bu hissədə də təmin edilməli, iddianın qiyməti 1000 manatadək olduqda məhkəməyə ödənilməli olan dövlət rüsumunun məbləği 30 manat olmalıdır. (“Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.1-ci maddəsi) Hazırda iddia tələbinin təmin edilən hissəsi 433 manat olduğundan iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1.-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2.-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 233, 284-6-cı və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh
1. xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********19748 olan SAMSUNG GALAXY A10S markalı telefon üçün üçün 88,4 (səksən səkkiz manat qırx qəpik) manat ödənilməmiş borc;
2. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********90067 olan BQ markalı telefon üçün 67,6 (Altmış yeddi manat altmış qəpik) manat ödənilməmiş borc;
3. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********26167 olan BQ markalı telefon üçün ondan 37 (otuz yeddi) manat ödənilməmiş borc;
4. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********43089 olan SAMSUNG GALAXY A01 markalı telefon üçün 191 (yüz doxsan bir) manat ödənilməmiş borc;
5. xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********44660 olan NOKİA 105 markalı telefon üçün 49 (qırx doqquz) manat ödənilməmiş borc; ümumilikdə 433 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.
Hakim Elmir Hüseynov