Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(060)-844/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2(060)-844/2023 17.01.2023 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ İddiaçı "xxxx" MMC-nin cavabdeh X2 qarşı borcun tutulması barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC cavabdeh X2 qarşı borcun tutulması barədə kiçik iddialara dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək X1 iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə 1019 manat borc və 30.19 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə cavabdeh X3 arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən İmei Kodu **********51421 olan Xiaomi Poco X3 Pro Markalı telefon və Sony markalı səsucaldıcı, Hoffmann markalı musiqi mərkəzi, İmei kodu **********70179 olan Xiaomi Poco M3 Pro markalı telefon və Haylou markalı 2 ədəd qulaqlıq almış, nəticədə 1019 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1613.52 manat olan İmei kodu **********51421 olan Xiaomi Poco x3 Pro markalı telefon və Sony markalı səsucaldıcı üçün 752.2 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən əsasən alqı-satqı qiyməti 213.4 manat olan Hoffmann markalı musiqi mərkəzi üçün 213.4 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 880.08 manat olan İmei kodu **********70179 olan Xiaomi Poco M3 Pro markalı telefon və Haylou markalı 2 ədəd qulaqlıq üçün 80.08 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, SONY V13 HİGH POWER AUDİO və İMEİ kodu **********70179 olan XİAOMİ POCO M3 PRO markalı telefondan xx.xx.2021-ci il tarixinə qədər istifadə etdikdən sonra məhsullar müvafiq olaraq 645.96 və 719.04 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavabdehin 08.10.201-ci il tarixli və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələr üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 242.4 və 80.96 manat, məhsulun qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiyməti 645.96 və 719.04 manat, digər müqavilələr üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 1902.38 manat təşkil edir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin 5000 (beş min) manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etdi. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş, məhkəmə cavabdeh X2 prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. İş materiallarında olan “Poçt göndərişinin verilməsi haqqında” xəbərnamədən görünür ki, cavabdeh X3 xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəmə bildirişini qəbul etmiş, lakin həmin tarixdən 10 (on) iş günü müddət keçməsinə baxmayaraq iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə cavabdeh X2 qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh X3 xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 12 ay müddətində hər ay 134.46 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 1613.52 manat olan İmei kodu **********51421 olan Xiaomi Poco X3 Pro markalı telefon və Sony markalı səsucaldıcı üçün 888 manat ödəniş etmiş və 752.2 manat ödənilməmiş borcu qalmış, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 6 ay müddətində hər ay 71.33 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 427.98 manat olan Hoffmann markalı musiqi mərkəzi üçün 214.38 manat ödəniş etmiş və 213.4 manat ödənilməmiş borcu qalmış, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 12 ay müddətində hər ay 73.34 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 880.08 manat olan İmei kodu **********70179 olan Xiaomi Poco M3 Pro markalı telefon, Haylou markalı 2 ədəd qulaqlıq üçün 800 manat ödəniş etmiş və 80.08 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. İş materiallarında olan X3 ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, müqavilələrə əsasən cavabdeh X3 "xxxx" MMC-dən İmei kodu **********51421 olan Xiaomi Poco X3 Pro markalı telefon və Sony markalı səsucaldıcı, Hoffmann markalı musiqi mərkəzi, İmei kodu **********70179 olan Xiaomi Poco M3 Pro markalı telefon və Haylou markalı 2 ədəd qulaqlıq almış, həmin tarixli bildiriş və əşyaların təhvil-təslim aktına əsasən cavabdeh X3 "xxxx" MMC-dən xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrdə nəzərdə tutulmuş əşyaları qüsursuz halda təhvil almış və ödəniş cədvəlinə əsasən ödənişlər etməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC-nin xx.xx.2022-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən cavabdeh X1 xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən yaranmış borcun ödənilməsi tələb edilmiş, cavabdehə müqavilə şərtlərini pozması barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarından müəyyən edilir ki, cavabdeh X3 xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələr ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə iddiaçı qarşısında icra edilməmiş öhdəlikləri yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 425.1-ci maddəsində göstərilir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 443.1-ci maddəsində göstərilir ki, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh X1 1019 manat borc və 30.19 manat dövlət rüsumu tutulub iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-1–284-6, 216–220-ci və 213.4-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, QƏTETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh X1 1019 (min on doqquz manat) manat borc və 30.19 (otuz manat on doqquz qəpik) manat dövlət rüsumu tutulub iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə (MPM-nin 361-363-cü maddələrinə və əlavə 2 uyğun olaraq) elektron qaydada apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Aynur Behbudova