Tərtər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(061)-396/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Tərtər rayonu İş № e-2(061)-396/2025 13.05.2025 TƏRTƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Rzayev Kamil Allahqulu oğlunun sədrliyi, Hacıyev Ramin Firudin oğlunun katibliyi ilə İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (bundan sonra "xxxx" MMC adlandırılacaq) Cavabdeh qarşı xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1615.03 (bir min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) manat borc və 89.99 (səksən doqquz manat doxsan doqquz qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1615.03 (bir min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) manat borc və 89.99 (səksən doqquz manat doxsan doqquz qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi tələbinə dair Tərtər Rayon Məhkəməsində iddia qaldıraraq, tələbinin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəməyə xx.xx.2025-ci il tarixdə daxil olmuş iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş ərizədən görünür ki, Cavabdeh qarşı Tərtər Rayon Məhkəməsinin icraatında olan 2(061)-396/2025 saylı mülki iş üzrə məhkəmə iclası 13 may 2025-ci il tarixə saat 16:45-ə təyin edilmişdir. Məhkəmə iclasında üzrlü səbəbdən iştirak etmək mümkün olmadığına görə məhkəmə iclasına onların iştirakları olmadan baxılmasına etiraz etmədiklərini, iddianı müdafiə etdiklərini və məhkəmədən qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişlər. Məhkəmə onun iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, müqavilələrə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER almış və nəticədə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1615.03 (bir min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləği 0 manat təşkil etmişdir. Cavabdehlə aralarında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından göünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlik lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Tələblərinin əsaslılığı və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər tərəflər arasında bağlanmış müqavilə, onun əlavəsi, bildiriş, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Yuxarıda göstərdiklərinə əsasən Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1615.03 (bir min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) manat borc və 89.99 (səksən doqquz manat doxsan doqquz qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi tələbinə dair Tərtər Rayon Məhkəməsində iddia qaldıraraq, tələbinin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, heç bir üzürlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməmişdir, gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmiş, məhkəmə iclasının təxirə salınmasını xahiş etməmişdir. Belə olan halda məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən tərəflərin iştirakları olmadan iddia tələbinə mahiyyəti üzrə baxılmasını məqsədə müvafiq hesab edir. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli Tərtər rayon Hüsənli kənd İƏD-i üzrə nümayəndəliyə göndərilmiş sorğu məktubundan görünür ki, məhkəmə bildirişini Tərtər rayon Hüsənli kənd sakini Cavabdeh çatdırılması üçün nümayəndəliyə göndərilmiş, lakin məhkəmə bildirişinin çatdırlması ilə bağlı məhkəməyə məlumat daxil olmamışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli 03735615 saylı müqavilələrin surətindən görünür ki, həmin müqavilələrə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER götürmüşdür. İş materiallarında olan "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə aratyışı və ödəniş cədvəlində görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-ə olan borcu xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1615.03 (bir min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 6998.47 (altı min doqquz yüz doxsan səkkiz manat qırx yeddi qəpik) manat təşkil etmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, iddiaçı tərəf cavabdehə xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə yaranmış borc miqdarı və üzərinə düşən öhdəliyin 3 gün müddətində yerinə yetirilməsi barədə məlumat vermiş, öhdəliyi icra etmədiyi təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. Məhkəmə iş materiallarında olan sənədləri və digər iş materiallarını tam və hərtərəfli nəzərdən keçirərək və işin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hallarını qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Belə ki, işin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmişdir. Bu səbbədən iddiaçıya borcu yaranmışdır. Məhkəmə araşdırması zamanı məlum olmuşdur ki, iddiaçı vaxtında cavabdehə qarşı məhkəmədə iddia qaldırmadığından, cərimə borcunun artmasına şərait yaranmışdır. Cavabdeh öz növbəsində ödənişi kecikdirsə belə, ödəməli olduğu məbləğin müəyyən bir hissəsəni ödəmişdir. Bununla yanaşı cavabdehin maddi və əmlak vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır ki, məhz kredit borcunun gecikdirilməsi həmin çətinliklərlə bağlı olmuşdur. Məhkəmə hesab edir ki, belə vəziyyətdə cavabdehin iddiaçıya borclu olduğu 1615.03 (min altı yüz on beş manat üç qəpik) manat cərimə borcu, 1454.03 manat azaldılaraq, (1615.03 manat – 1454.03 manat = 161 manat ) olmaqla 161 manat təmin edilməsi daha məqsədə müvafiqdir. Belə olan halda sosial ədalət bərpa edilmiş olacaqdır. Beləliklə, cavabdehin iddiaçı tərəfə olan əsas borc üzrə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 161 (yüz altmış bir) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 5544.44 (beş min beş yüz qırx dörd manat qırx dörd qəpik) manat təşkil etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC iddia tələbinə əlavə etdiyi vəsatətində Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli 03735615 nömrəli müqavilə üzrə cəmiyyətə təqdim edilmiş saxta arayışla bağlı xüsusi qərardad çıxarılmasını və prokurorluq orqanına məlumat verilməsini xahiş etmişdir. Hazırki vəziyyətdə Cavabdeh məhkəmə bildirişi göndərilsə də məhkəmə iclasına gəlməmiş,onun iddia tələbi və vəsatətlı bağlı fikrini almaq mümkün olmamışdır. Məhkəmə belə vəziyyətdə iddiaçı tərəfin verdiyi vəsatətin təmin edilməsini məqsədmüvafiq hesab etməmişdir. Məhkəmə belə hesab edir ki, "xxxx" MMC haqlı olaraq cavabdehə qarşı sözügedən iddianı qaldırmışdır və həmin iddianın qismən təmin edilməsi məqsədə müvafiqdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə görə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə allınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyi məbləğdə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 75 (yetmiş beş) manat 44 (qırx dörd) qəpik dövlət rüsunu cavabdehdən alınaraq iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. İddiaçı tərəfindən ödənilmiş qalan 14 (on dörd) manat 55 (əlli beş) qəpik dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14-cü maddəsinə əsasən məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün, işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə şərait yaradır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsində qeyd edilir ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesssual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 78.1-ci maddəsinə görə sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə görə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesssual Məcəlləsinin 217.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesssual Məcəlləsinin 217.2-ci maddəsinə əsasən qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosesssual Məcəlləsinin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələb üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Məhkəmə işin müəyyən olunmuş hallarına əsasən, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara qiymək verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 161 (yüz altmış bir) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 5544.44 (beş min beş yüz qırx dörd manat qırx dörd qəpik) manat borc və 75 (yetmiş beş) manat 44 (qırx dörd) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. İddiaçı tərəfindən ödənilmiş qalan 14 (on dörd) manat 55 (əlli beş) qəpik dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. İddia dəbbə puluna aid qalan hissədə təmin olunmamalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-236-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edil Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kod **********11244 İPHONE 14 PRO MAX markalı telefon, KİESLECT LADY CALLİNG WATCH qol saatı, APPELE ADAPTER üçün 5383.44 (beş min üç yüz səksən üç manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 161 (yüz altmış bir) manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 5544.44 (beş min beş yüz qırx dörd manat qırx dörd qəpik) manat borc və 75 (yetmiş beş) manat 44 (qırx dörd) qəpik dövlət rüsumu alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddiaçı tərəfindən ödənilmiş qalan 14 (on dörd) manat 55 (əlli beş) qəpik dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. İddianın cərimə borcuna aid olan qalan hissəsi təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdə yerləşdirilməklə) Tərtər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədirlik edən: Kamil Rzayev