Tovuz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(062)-2124/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Tovuz rayon İş № e-2(062)-2124/2024 16.08.2024 TOVUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Tovuz Rayon Məhkəməsinin hakimi Hünmətov Zaur Adil oğlu, İddiaçı Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM. İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehddən xx.xx.2024-cü il tarixnə yaranmış xx.xx.2023-cü il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 303.9 manat əsas, 45.5 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 349.4 manat borc, xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 359.1 manat əsas, 53.8 manat cərimə, cəmi 412.9 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 67.4 manat əsas, 10.1 manat cərimə, 77.5 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 730.4 manat əsas, 109.4 manat cərimə, cəmi 839.8 manat borcun və 30anat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq onun xeyrinə ödənilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu aldığı Printerə görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 38 manat olmaqla cəmi 455.9 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, xx.xx.2024-cü il tarixində 15 manat ödəniş etmiş və qalıq qalmış 303.9 manat borcu qaytarmamışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu aldığı HP markalı notebook. Maus, çantaya görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 42 manat olmaqla cəmi 753.60 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, xx.xx.2024-cü il tarixində 100 manat ödəniş etmiş və qalıq qalmış 359.10 manat borcu qaytarmamışdır. xx.xx.2022-cü il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu aldığı Zimmer markalı ətçəkən maşına görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 9 manat olmaqla cəmi 169.9 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, xx.xx.2024-cü il tarixində 12 manat ödəniş etmiş və qalıq qalmış 67.40 manat borcu qaytarmamışdır. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borclu borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Cavabdehin gecikdirdiyi günlərin faktiki cərimə borcu xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 455 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 538 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 101 manat təşkil edir. Cavabdehin xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdarı 455 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i tərəfimizdən güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 45.5 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdarı 538 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i tərəfimizdən güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 53.8 manat, xx.xx.2022-cü il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə hər bir günə görə hesablanmış cərimə məbləğinin miqdarı 101 manat təşkil etdiyi halda, humanizm prinsipinə əsaslanaraq həmin cərimə məbləğinin 90%-i tərəfimizdən güzəşt edilmişdir və cavabdeh tərəfindən cərimə məbləğinin 10%-i, yəni 10.1 manat İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir.Beləliklə,cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixədək "xxxx" MMC-yə olan borcu xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 303.9 manat əsas, 45.5 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 349.4 manat borc, xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 359.1 manat əsas, 53.8 manat cərimə, cəmi 412.9 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 67.4 manat əsas, 10.1 manat cərimə, 77.5 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 730.4 manat əsas, 109.4 manat cərimə, cəmi 839.8 manat təşkil etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş, iddia ərizəsi və əlavə olunmuş sənədlər göndərilsə də, iddiaya qarşı etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284.1, 284-5.3-cü maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq hesab edirəm ki, təqdim olunmuş sənədlər əsasında işin həllinə dair qətnamə çıxarılması üçün əsaslar vardır. Ərizəyə əlavə olunmuş: -xx.xx.2023-cü il tarixli №011490002 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən Printeri 455.9 manata (12 ay x 38.00 manat) almışdır. -xx.xx.2023-cü il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-də HP markalı notebook, maus və çantanı 753.6 manata (18 ay x 42.00 manat olan) almışdır. -xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-dən Zimmer markalı ətçəkən maşını 169.9 manata (18 ay x 9.00 manat olan) almışdır. - xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışlarından görünür ki, Cavabdeh əsas borcun qalığı xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 303.9 manat əsas, 45.5 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 349.4 manat borc, xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 359.1 manat əsas, 53.8 manat cərimə, cəmi 412.9 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı Müddətli (Nisyə) alqı-satqı müqaviləsi üzrə 67.4 manat əsas, 10.1 manat cərimə, 77.5 manat borc, ümumilikdə İddiaçı MMC-yə olan borc 839.8 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. - 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Beləliklə, təqdim edilmiş sənədlərlə təsdiq olunur ki, tərəflər arasında nisyə alqı-satqı barədə müqavilə bağlandıqdan sonra, cavabdeh müqavilə üzrə pul öhdəliyini lazımınca yerinə yetirməmişdir, onun iddiaçı qarşısında icra edilməmiş pul öhdəliyi qalmışdır. Odur ki, iddiaçı cavabdehdən müqavilə üzrə yaranmış əsas borc məbləğinin ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Bundan başqa, iddiaçı cavabdehdən gecikdirilmiş ödənişlərə görə xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı müqaviləsi üzrə 45.5 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı müqaviləsi üzrə 53.8 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı müqaviləsi üzrə, 10.1 manat cərimə tələb etmişdir. Məhkəmə, iddianın cərimənin ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun iddiada göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə ciddi xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, kreditor borc verərkən dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Məhkəmə cavabdehin üzərində əsas borc olaraq icra edilməmiş pul öhdəliyinin olmasını, bununla yanaşı əlavə olaraq yüksək məbləğdə cərimənin tətbiq edilməsinin onun vəziyyətini daha da ağırlaşdırdığını nəzərə alaraq hesab edir ki, tələb olunan dəbbə pulu (cərimə) əsas borca münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan azaldılaraq xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı müqaviləsi üzrə 15 manat cərimə , xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı müqaviləsi üzrə 20 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı müqaviləsi üzrə, 3 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, hər üç müqavilə üzrə əsas borc və azaldılmış 38 manat cərimə borcu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq məhkəmə xərci olan dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat dövlət rüsumu da cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 284-6.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-ci il tarixli № ********* saylı müqaviləsi üzrə 303.9 manat əsas, 15 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 318.9 manat borc, xx.xx.2023-cü il №011334753 saylı müqaviləsi üzrə 359.1 manat əsas, 20 manat cərimə, cəmi 379.1 manat borc, xx.xx.2022-ci il tarixli №011275696 saylı müqaviləsi üzrə 67.4 manat əsas, 3 manat cərimə, 70.4 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 730.4 manat əsas, 38 manat cərimə, cəmi 768.4 manat məbləğində borc və 30 (otuz )manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçınə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə Tovuz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməzsə, tərəflər qətnamənin surətini aldıqları vaxtdan 1 ay keçdikdən sonra qətnamə qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Zaur Hünmətov