Füzuli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(064)-2079/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Füzuli rayonu İş № e-2(064)-2079/2024 20.11.2024 FÜZULİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılov Elmir Akif oğlunun sədrliyi ilə iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borcun ödənilməsi” tələbinə dair mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC (bundan sonra - İddiaçı) iddia ərizəsi ilə Füzuli Rayon Məhkəməsinə (bundan sonra – Məhkəmə) müraciət edərək xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 734,29 manat ödənilməmiş hissə, 73,71 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 656,59 manat ödənilməmiş hissə, 65,41 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 1530 manat və ödənilmiş 35,3 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzinin Cavabdeh (bundan sonra - Cavabdeh) alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh İddiaçı ilə bağladığı xx.xx.2023cü il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdeh aldığı “Beko” markalı paltaryuyana görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 83,33 manat olmaqla cəmi 999,96 manat; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən aldığı “Samsung Led” TV və “Philips” markalı ütü fenə görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 46,94 manat olmaqla cəmi 844,92 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımınca icra etməmiş və ümumilikdə İddiaçıya 1530 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin hər iki müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 454 manat təşkil edir. Məhkəmə hazırki iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Məhkəmə Cavabdehə qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Tədqiq edilmiş sübutlarla müəyyən edilir ki: - Cavabdeh İddiaçıdan dəyərini hissə-hissə ödəmək şərti ilə “Beko” markalı paltaryuyan almışdır (xx.xx.2023-cü il tarixli, 02655943 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinin surəti əsasında); - Cavabdeh qeyd olunan məhsulu (“Beko” markalı paltaryuyan) tam qüsursuz təhvil almışdır (xx.xx.2023-cü il tarixli təhvil-təslim aktının surəti əsasında); - Cavabdeh qeyd olunan məhsul üçün “Beko” markalı paltaryuyan illkin ödəniş də daxil olmaqla cəmi 999,96 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür (xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə edilmiş əlavənin surəti əsasında); - Cavabdeh İddiaçıdan dəyərini hissə-hissə ödəmək şərti ilə “Samsung Led” TV və “Philips” markalı ütü fen almışdır (xx.xx.2023-cü il tarixli, 03474573 nömrəli alğı-satqı müqaviləsinin surəti əsasında); - Cavabdeh qeyd olunan məhsulları (“Samsung Led” TV və “Philips” markalı ütü fen ) tam qüsursuz təhvil amlışdır (xx.xx.2023-cü il tarixli təhvil-təslim aktının surəti əsasında); - Cavabdeh qeyd olunan məhsullar üçün (“Samsung Led” TV və “Philips” markalı ütü fen ) illkin ödəniş də daxil olmaqla cəmi 844,92 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür (xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə edilmiş əlavənin surəti əsasında); - Cavabdehin İddiaçıya xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə ümumilikdə 808 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə ümumilikdə 722 manat olmaqla cəmi 1530 manat borcu yaranmışdır ( xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışı və ödəniş cədvəlinin surəti əsasında). Belə olan halda, İddiaçı haqlı olaraq Məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. 567-ci maddəsində qeyd olunur ki, alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Bununla yanaşı, MPM-in 107-ci və 119.1-ci maddələrinə əsasən Məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də, Məhkəmə ödənilmiş 35,3 manat dövlət rüsumunun əvəzinin də Cavabdehdən tutulmasını əsaslı hesab edir. Odur ki, Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və AR MPM-in 216-232, 284-1- 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 734,29 manat ödənilməmiş hissə, 73,71 manat cərimə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 656,59 manat ödənilməmiş hissə, 65,41 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 1530 manat və ödənilmiş 35,3 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzi tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildikdən sonra 01 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamə şikayət verilmədiyi təqdirdə qəbul edildiyi gündən 01 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elmir İsmayılov