Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(072)-195/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(072)-195/2024 16.04.2024 CƏBRAYIL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim: Nüsrətov Tərlan Vaqif oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin cavabdeh X5 qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında təqdim edilmiş sənədlər əsasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC cavabdeh X5 qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə cavabdeh X6 arasında bağlanmış 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə ümumi dəyəri 3302.40 (üç min üç yüz iki, qırx) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “KREML-KÜNC SAĞ UZUN və MARS-MASA” markalı mebel əşyası və 6 (altı) ədəd “VENESİYA” markalı stul satılmışdır. Bundan başqa, cavabdeh X6 arasında bağlanmış 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 1576.80 (min beş yüz yetmiş altı, səksən) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HOFFMANN SİAC” markalı kondisioner və 1 (bir) ədəd “PANASONİC” markalı blender satılmışdır. Cavabdeh X6 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğısatqı” müqaviləsinə əsasən 1 (bir) ədəd “KREML-KÜNC SAĞ UZUN və MARS-MASA” markalı mebel əşyasının və 6 (altı) ədəd “VENETSİYA” markalı stulun dəyərinə görə 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə hər ay 137.60 (yüz otuz yeddi, altmış) AZN məbləğində pulu və 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1 (bir) ədəd “HOFFMANN SİAC” markalı kondisionerin və 1 (bir) ədəd “PANASONİC” markalı blenderin dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 87.60 (səksən yeddi, altmış) AZN məbləğində pulu hissə-hissə ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. Alğısatqı müqaviləsinə əsasən cəmiyyət qarşısında öhdəliklərini icra etməyən cavabdeh X6 cəmiyyətə olan borcu barədə bir neçə dəfə şifahi və yazılı formada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliklərini icra etməmişdir. Hal-hazırda cəmiyyət qarşısında olan öhdəliklərini tam icra etməyən cavabdeh X3 cəmiyyətə 20 fevral 2024-cü il tarixə 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1412.90 (min dörd yüz on iki, doxsan) AZN məbləğində əsas borcu, 141.10 (yüz qırx bir, on) AZN məbləğində cərimə borcu, 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğısatqı” müqaviləsinə əsasən 561.30 (beş yüz altmış bir, otuz) AZN məbləğində əsas borcu, 56.70 (əlli altı, yetmiş) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 2172 (iki min yüz yetmiş iki) AZN məbləğində borcu mövcuddur. Qeyd edilənlərə əsasən, cavabdeh X2 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1412.90 (min dörd yüz on iki, doxsan) AZN məbləğində əsas borcun, 141.10 (yüz qırx bir, on) AZN məbləğində cərimə borcunun, 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 561.30 (beş yüz altmış bir, otuz) AZN məbləğində əsas borcun, 56.70 (əlli altı, yetmiş) AZN məbləğində cərimə borcunun, ümumilikdə 2172 (iki min yüz yetmiş iki) AZN məbləğində borcun və iddia qaldırılması üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 41.72 (qırx bir, yetmiş iki) AZN məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə məhkəmə tərəfindən qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində məhkəmə tərəfindən cavabdeh X5 rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş və bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Cavabdeh X6 bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 41.72 (qırx bir, yetmiş iki) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxaraq, həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmasını məqsədə müvafiq hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırıb və iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə cavabdeh X6 arasında bağlanmış 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə ümumi dəyəri 3302.40 (üç min üç yüz iki, qırx) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “KREML-KÜNC SAĞ UZUN və MARS-MASA” markalı mebel əşyası və 6 (altı) ədəd “VENETSİYA” markalı stul “alıcı” X1. İş materiallarında olan 09 aprel 2021-ci il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” X6 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 3302.40 (üç min üç yüz iki, qırx) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “KREML-KÜNC SAĞ UZUN və MARS-MASA” markalı mebel əşyasını və 6 (altı) ədəd “VENETSİYA” markalı stulu təhvil almışdır. İş materiallarında olan 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” X6 ümumi dəyəri 3302.40 (üç min üç yüz iki, qırx) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “KREML-KÜNC SAĞ UZUN və MARS-MASA” markalı mebel əşyasının və 6 (altı) ədəd “VENETSİYA” markalı stulun dəyərinə görə 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə hər ay 137.60 (yüz otuz yeddi, altmış) AZN məbləğində pulu hissə-hissə “satıcı” "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödəməlidir. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə cavabdeh X6 arasında bağlanmış 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 1576.80 (min beş yüz yetmiş altı, səksən) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HOFFMANN SİAC” markalı kondisioner və 1 (bir) ədəd “PANASONİC” markalı blender “alıcı” X1. İş materiallarında olan 17 iyun 2021-ci il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” X6 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 1576.80 (min beş yüz yetmiş altı, səksən) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HOFFMANN SİAC” markalı kondisioneri və 1 (bir) ədəd “PANASONİC” markalı blenderi təhvil almışdır. İş materiallarında olan 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” X6 ümumi dəyəri 1576.80 (min beş yüz yetmiş altı, səksən) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HOFFMANN SİAC” markalı kondisionerin və 1 (bir) ədəd “PANASONİC” markalı blenderin dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 87.60 (səksən yeddi, altmış) AZN məbləğində pulu hissə-hissə “satıcı” "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödəməlidir. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə cavabdeh X6 arasında bağlanmış 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli və 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli müqavilələrinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, cədvəlin 2-ci bəndinə əsasən “alıcı” ödənişləri gecikdirdikdə, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həddində peniya ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan 20 fevral 2024-cü il tarixli maliyyə arayışının surətindən görünür ki, cavabdeh X4 cəmiyyətə 20 fevral 2024-cü il tarixə 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1412.90 (min dörd yüz on iki, doxsan) AZN məbləğində əsas borcu, 141.10 (yüz qırx bir, on) AZN məbləğində cərimə borcu, 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 561.30 (beş yüz altmış bir, otuz) AZN məbləğində əsas borcu, 56.70 (əlli altı, yetmiş) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 2172 (iki min yüz yetmiş iki) AZN məbləğində borcu mövcuddur. İş materiallarında olan 16 avqust 2023-cü il tarixli xəbərdarlığın surətindən görünür ki, cavabdeh X6 iddiaçı "xxxx" MMC-yə olan borcu barədə cəmiyyət tərəfindən rəsmi xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan ********** saylı, 01 sentyabr 2023-cü il tarixli ödəniş qəbzinin surətindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən iddia qaldırılması üçün 41.72 (qırx bir, yetmiş iki) AZN məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımı şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və ya xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 460.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutların məcmusuna tam, obyektiv və hüquqi qiymət verərək, yuxarıda göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə cavabdeh X6 arasında bağlanmış müqavilələrinin şərtləri pozulduğu, yəni “borclu” tərəfindən müqavilə öhdəlikləri tam icra edilmədiyi üçün iddia təmin edilməli, cavabdeh X2 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1412.90 (min dörd yüz on iki, doxsan) AZN məbləğində əsas borc, 141.10 (yüz qırx bir, on) AZN məbləğində cərimə borcu, 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 561.30 (beş yüz altmış bir, otuz) AZN məbləğində əsas borc, 56.70 (əlli altı, yetmiş) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 2172 (iki min yüz yetmiş iki) AZN məbləğində borc və iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 41.72 (qırx bir, yetmiş iki) AZN məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMCnin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220, 284-6 və 360-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh X2 22453211 saylı, 09 aprel 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1412.90 (min dörd yüz on iki, doxsan) AZN məbləğində əsas borc, 141.10 (yüz qırx bir, on) AZN məbləğində cərimə borcu, 23146556 saylı, 17 iyun 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 561.30 (beş yüz altmış bir, otuz) AZN məbləğində əsas borc, 56.70 (əlli altı, yetmiş) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 2172 (iki min yüz yetmiş iki) AZN məbləğində borc və iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 41.72 (qırx bir, yetmiş iki) AZN məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMCnin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Tərlan Nüsrətov