Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(072)-489/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(072)-489/2024 02.08.2024 CƏBRAYIL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim: Nüsrətov Tərlan Vaqif oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında təqdim edilmiş sənədlər əsasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən ilkin ödəniş 155.60 (yüz əlli beş, altmış) AZN olmaqla, 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 987.20 (doqquz yüz səksən yeddi, iyirmi) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “TEKSTİL-SG” markalı pakrıval, “İNTEX 196” markalı elektrik nasosu, “İNTEX” markalı hovuz qurğusu və “HASCEVHER” markalı tava satılmışdır. Bundan başqa, Cavabdeh arasında bağlanmış ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə ümumi dəyəri 288 (iki yüz səksən səkkiz) AZN məbləği olan 4 (dörd) ədəd ədyal satılmışdır. Cavabdeh 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1 (bir) ədəd “TEKSTİL-SG” markalı pakrıvalın, “İNTEX 196” markalı elektrik nasosunun, “İNTEX” markalı hovuz qurğusunun və “HASCEVHER” markalı tavanın dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 46.20 (qırx altı, iyirmi) AZN məbləğində pulu və ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 4 (dörd) ədəd ədyalın dəyərinə görə 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə hər ay 12 (on iki) AZN məbləğində pulu hissə-hissə ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. Alğı-satqı müqaviləsinə əsasən cəmiyyət qarşısında öhdəliklərini icra etməyən Cavabdeh cəmiyyətə olan borcu barədə bir neçə dəfə şifahi və yazılı formada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliklərini icra etməmişdir. Hal-hazırda cəmiyyət qarşısında olan öhdəliklərini tam icra etməyən Cavabdeh cəmiyyətə 25 yanvar 2024-cü il tarixə 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 25.20 (iyirmi beş, iyirmi) AZN məbləğində əsas borcu, 2.80 (iki, səksən) AZN məbləğində cərimə borcu, ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 83.50 (səksən üç, əlli) AZN məbləğində əsas borcu, 8.50 (səkkiz, əlli) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 120 (yüz iyirmi) AZN məbləğində borcu mövcuddur. Qeyd edilənlərə əsasən, Cavabdeh 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 25.20 (iyirmi beş, iyirmi) AZN məbləğində əsas borcun, 2.80 (iki, səksən) AZN məbləğində cərimə borcunun, ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 83.50 (səksən üç, əlli) AZN məbləğində əsas borcun, 8.50 (səkkiz, əlli) AZN məbləğində cərimə borcunun, ümumilikdə 120 (yüz iyirmi) AZN məbləğində borcun və iddia qaldırılması üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) AZN məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə məhkəmə tərəfindən qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində məhkəmə tərəfindən Cavabdeh rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş və bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxaraq, həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmasını məqsədə müvafiq hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırıb və iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən ilkin ödəniş 155.60 (yüz əlli beş, altmış) AZN olmaqla, 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 987.20 (doqquz yüz səksən yeddi, iyirmi) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “TEKSTİL-SG” markalı pakrıval, “İNTEX 196” markalı elektrik nasosu, “İNTEX” markalı hovuz qurğusu və “HASCEVHER” markalı tava “alıcı” Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarında olan 10 iyul 2021-ci il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 987.20 (doqquz yüz səksən yeddi, iyirmi) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “TEKSTİL-SG” markalı pakrıvalı, “İNTEX 196” markalı elektrik nasosunu, “İNTEX” markalı hovuz qurğusunu və “HASCEVHER” markalı tavanı təhvil almışdır. İş materiallarında olan 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh ümumi dəyəri 987.20 (doqquz yüz səksən yeddi, iyirmi) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “TEKSTİL-SG” markalı pakrıvalın, “İNTEX 196” markalı elektrik nasosunun, “İNTEX” markalı hovuz qurğusunun və “HASCEVHER” markalı tavanın dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 46.20 (qırx altı, iyirmi) AZN məbləğində pulu hissə-hissə “satıcı” "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödəməlidir və cədvəlin 2-ci bəndinə əsasən “alıcı” ödənişləri gecikdirdikdə, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həddində peniya ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə ümumi dəyəri 288 (iki yüz səksən səkkiz) AZN məbləği olan 4 (dörd) ədəd ədyal “alıcı” Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarında olan 06 noyabr 2021-ci il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 288 (iki yüz səksən səkkiz) AZN məbləği olan 4 (dörd) ədəd ədyalı təhvil almışdır. İş materiallarında olan ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh ümumi dəyəri 288 (iki yüz səksən səkkiz) AZN məbləği olan 4 (dörd) ədəd ədyalın dəyərinə görə 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə hər ay 12 (on iki) AZN məbləğində pulu hissəhissə “satıcı” "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödəməlidir və cədvəlin 2-ci bəndinə əsasən “alıcı” ödənişləri gecikdirdikdə, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həddində peniya ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan 25 yanvar 2024-cü il tarixli maliyyə arayışının surətindən görünür ki, Cavabdeh cəmiyyətə 25 yanvar 2024-cü il tarixə 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 25.20 (iyirmi beş, iyirmi) AZN məbləğində əsas borcu, 2.80 (iki, səksən) AZN məbləğində cərimə borcu, ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 83.50 (səksən üç, əlli) AZN məbləğində əsas borcu, 8.50 (səkkiz, əlli) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 120 (yüz iyirmi) AZN məbləğində borcu mövcuddur. İş materiallarında olan 22 yanvar 2024-cü il tarixli xəbərdarlığın surətindən görünür ki, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-yə olan borcu barədə cəmiyyət tərəfindən rəsmi xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan **********00 saylı, 26 yanvar 2024-cü il tarixli ödəniş qəbzinin surətindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən iddia qaldırılması üçün 30 (otuz) AZN məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımı şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və ya xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 460.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutların məcmusuna tam, obyektiv və hüquqi qiymət verərək, yuxarıda göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrinin şərtləri pozulduğu, yəni “borclu” tərəfindən müqavilə öhdəlikləri tam icra edilmədiyi üçün iddia təmin edilməli, Cavabdeh 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 25.20 (iyirmi beş, iyirmi) AZN məbləğində əsas borc, 2.80 (iki, səksən) AZN məbləğində cərimə borcu, ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 83.50 (səksən üç, əlli) AZN məbləğində əsas borc, 8.50 (səkkiz, əlli) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 120 (yüz iyirmi) AZN məbləğində borc və iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 30 (otuz) AZN məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220, 284-6 və 360-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 23207076 saylı, 10 iyul 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 25.20 (iyirmi beş, iyirmi) AZN məbləğində əsas borc, 2.80 (iki, səksən) AZN məbləğində cərimə borcu, ******* saylı, 06 noyabr 2021-ci il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 83.50 (səksən üç, əlli) AZN məbləğində əsas borc, 8.50 (səkkiz, əlli) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 120 (yüz iyirmi) AZN məbləğində borc və iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 30 (otuz) AZN məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Tərlan Nüsrətov