Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(072)-94/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Biləsuvar rayonu İş № e-2(072)-94/2025 23.01.2025 CƏBRAYIL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim: Nüsrətov Tərlan Vaqif oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında təqdim edilmiş sənədlər əsasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 422.59 (dörd yüz iyirmi iki, əlli doqquz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “XİAOMİ REDMİ 13 C” markalı mobil telefon satılmışdır. Bundan başqa, Cavabdeh arasında bağlanmış 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən cəmiyyət tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 1130.38 (min yüz otuz, otuz səkkiz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HONOR X9B” markalı mobil telefon və 1 (bir) ədəd şəffaf telefon üzlüyü satılmışdır. Cavabdeh 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1 (bir) ədəd “XİAOMİ REDMİ 13 C” markalı mobil telefonun dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 23.48 (iyirmi üç, qırx səkkiz) AZN məbləğində pulu və 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1 (bir) ədəd “HONOR X9B” markalı mobil telefonun və 1 (bir) ədəd şəffaf telefon üzlüyünün dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 62.80 (altmış iki, səksən) AZN məbləğində pulu hissə-hissə ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. Alğı-satqı müqaviləsinə əsasən cəmiyyət qarşısında öhdəliklərini icra etməyən Cavabdeh cəmiyyətə olan borcu barədə bir neçə dəfə şifahi və yazılı formada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliklərini icra etməmişdir. Hal-hazırda cəmiyyət qarşısında olan öhdəliklərini tam icra etməyən Cavabdeh cəmiyyətə 27 avqust 2024-cü il tarixə 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 417.64 (dörd yüz on yeddi, altmış dörd) AZN məbləğində əsas borcu, 41.36 (qırx bir, otuz altı) AZN məbləğində cərimə borcu, 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1125.40 (min yüz iyirmi beş, qırx) AZN məbləğində əsas borcu, 112.60 (yüz on iki, altmış) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 1697 (min altı yüz doxsan yeddi) AZN məbləğində borcu mövcuddur. Qeyd edilənlərə əsasən, Cavabdeh 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 417.64 (dörd yüz on yeddi, altmış dörd) AZN məbləğində əsas borcun, 41.36 (qırx bir, otuz altı) AZN məbləğində cərimə borcunun, 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1125.40 (min yüz iyirmi beş, qırx) AZN məbləğində əsas borcun, 112.60 (yüz on iki, altmış) AZN məbləğində cərimə borcunun, ümumilikdə 1697 (min altı yüz doxsan yeddi) AZN məbləğində borcun və iddia qaldırılması üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 36.97 (otuz altı, doxsan yeddi) AZN məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə məhkəmə tərəfindən qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində məhkəmə tərəfindən Cavabdeh rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş və bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 18 (on səkkiz) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxaraq, həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmasını məqsədə müvafiq hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırıb və iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğu üçün qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 422.59 (dörd yüz iyirmi iki, əlli doqquz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “XİAOMİ REDMİ 13 C” markalı mobil telefon “alıcı” Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarında olan 08 mart 2024-cü il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 422.59 (dörd yüz iyirmi iki, əlli doqquz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “XİAOMİ REDMİ 13 C” markalı mobil telefonu təhvil almışdır. İş materiallarında olan 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh ümumi dəyəri 422.59 (dörd yüz iyirmi iki, əlli doqquz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “XİAOMİ REDMİ 13 C” markalı mobil telefonun dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 23.48 (iyirmi üç, qırx səkkiz) AZN məbləğində pulu hissə-hissə “satıcı” "xxxx" MMCnin xeyrinə ödəməlidir və cədvəlin 2-ci bəndinə əsasən “alıcı” ödənişləri gecikdirdikdə, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həddində peniya ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinin surətindən görünür ki, “satıcı” "xxxx" MMC tərəfindən 18 (on səkkiz) ay müddətinə ümumi dəyəri 1130.38 (min yüz otuz, otuz səkkiz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HONOR X9B” markalı mobil telefon və 1 (bir) ədəd şəffaf telefon üzlüyü “alıcı” Cavabdeh satılmışdır. İş materiallarında olan 08 mart 2024-cü il tarixli “təhvil-təslim” aktının surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən ümumi dəyəri 1130.38 (min yüz otuz, otuz səkkiz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HONOR X9B” markalı mobil telefonu və 1 (bir) ədəd şəffaf telefon üzlüyünü təhvil almışdır. İş materiallarında olan 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əlavədən, yəni ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh ümumi dəyəri 1130.38 (min yüz otuz, otuz səkkiz) AZN məbləği olan 1 (bir) ədəd “HONOR X9B” markalı mobil telefonun və 1 (bir) ədəd şəffaf telefon üzlüyünün dəyərinə görə 18 (on səkkiz) ay müddətinə hər ay 62.80 (altmış iki, səksən) AZN məbləğində pulu hissə-hissə “satıcı” "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödəməlidir və cədvəlin 2-ci bəndinə əsasən “alıcı” ödənişləri gecikdirdikdə, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 %-dək həddində peniya ödəməyi öz üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan 27 avqust 2024-cü il tarixli maliyyə arayışının surətindən görünür ki, Cavabdeh cəmiyyətə 27 avqust 2024-cü il tarixə 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 417.64 (dörd yüz on yeddi, altmış dörd) AZN məbləğində əsas borcu, 41.36 (qırx bir, otuz altı) AZN məbləğində cərimə borcu, 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1125.40 (min yüz iyirmi beş, qırx) AZN məbləğində əsas borcu, 112.60 (yüz on iki, altmış) AZN məbləğində cərimə borcu və ümumilikdə 1697 (min altı yüz doxsan yeddi) AZN məbləğində borcu mövcuddur. İş materiallarında olan 21 avqust 2024-cü il tarixli xəbərdarlığın surətindən görünür ki, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-yə olan borcu barədə cəmiyyət tərəfindən rəsmi xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarında olan ********** saylı, 29 avqust 2024-cü il tarixli ödəniş qəbzinin surətindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən iddia qaldırılması üçün 36.97 (otuz altı, doxsan yeddi) AZN məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və ya xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Məhkəmə irəli sürülmüş iddia tələbinin 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsi üzrə “112.60 (yüz on iki, altmış) AZN məbləğində cərimə borcunun ödənilməsi” hissəsində hesab edir ki, Cavabdeh tərəfindən “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən iddiaçı "xxxx" MMC-yə olan borcun bir hissəsi ödənildiyi, öhdəliyin icrasının gecikdirilməsinə görə iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən cərimə məbləği tənasübsüz surətdə yüksək həddə hesablandığı, eləcə də tərəflərin həm əmlak, həm də bütün əsaslı mənafelərini və mülki hüquq subyektlərinin bərabərliyini təmin etmədiyi üçün cərimə borcu işin hallarına görə mütənasib deyildir. Bu səbəbdən də, “02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsi üzrə “112.60 (yüz on iki, altmış) AZN məbləğində cərimə borcu 20 (iyirmi) AZN məbləğinə qədər azaldılmalı” və iddia tələbinin “02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsi üzrə cərimə məbləğinin ödənilməsi” hissəsi qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutların məcmusuna tam, obyektiv və hüquqi qiymət verərək, yuxarıda göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən hesab edir ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrinin şərtləri pozulduğu, yəni “borclu” tərəfindən müqavilə öhdəlikləri tam icra edilmədiyi üçün iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 417.64 (dörd yüz on yeddi, altmış dörd) AZN məbləğində əsas borc, 41.36 (qırx bir, otuz altı) AZN məbləğində cərimə borcu, 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1125.40 (min yüz iyirmi beş, qırx) AZN məbləğində əsas borc, 20 (iyirmi) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 1604.40 (min altı yüz dörd, qırx) AZN məbləğində borc və 34.95 (otuz dörd, doxsan beş) AZN məbləğində dövlət rüsumu (ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq...) tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220, 284-6 və 360-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 02036486 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 417.64 (dörd yüz on yeddi, altmış dörd) AZN məbləğində əsas borc, 41.36 (qırx bir, otuz altı) AZN məbləğində cərimə borcu, 02036487 saylı, 08 mart 2024-cü il tarixli “Nisyə alğı-satqı” müqaviləsinə əsasən 1125.40 (min yüz iyirmi beş, qırx) AZN məbləğində əsas borc, 20 (iyirmi) AZN məbləğində cərimə borcu, ümumilikdə 1604.40 (min altı yüz dörd, qırx) AZN məbləğində borc və 34.95 (otuz dörd, doxsan beş) AZN məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Cəbrayıl Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Tərlan Nüsrətov