Şamaxı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(074)-394/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şamaxı rayonu İş № e-2(074)-394/2025 14.02.2025 ŞAMAXI RAYON MƏHKƏMƏSİ X1, iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddiaya dair işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı sadələşdirilmiş icraat qaydasında borcun ödənilməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 2 ədəd mikrodalğali soba HOFFMANN, tozsoran SAMSUNG, 2 ədəd ütü BEKO üçün 1012.9 (bir min on iki manat, 90 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 303.87 (üç yüz üç manat, 87 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, SAMSUNG CHARGER üçün 20 (iyirmi) manat ödənilməmiş hissə, 6 (altı) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, fen-daraq PHİLİPS, fen YOURS üçün 156.8 (yüz əlli altı manat, 80 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 47.04 (qırx yeddi manat, 4 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********88255 SAMSUNG GALAXY A24 markalı telefon üçün 443.6 (dörd yüz qırx üç manat, 60 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 55.44 (əlli beş manat, 44 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 2045.65 manat borcun və 40.46 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixlərindəki müqavilələrə əsasən, 2 ədəd mikrodalğalı soba HOFFMANN, tozsoran SAMSUNG, 2 ədəd ütü BEKO, SAMSUNG CHARGER, fen-daraq PHİLİPS, fen YOURS, İmei kod **********88255 SAMSUNG GALAXY A24 markalı telefon almış və nəticədə 2045.65 (iki min qırx beş manat, 65 qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1083.06 (bir min səksən üç manat, 6 qəpik) manat (18 ay x 60.17 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan 2 ədəd mikrodalğalı soba HOFFMANN, tozsoran SAMSUNG, 2 ədəd ütü BEKO üçün 1316.77 (bir min üç yüz on altı manat, 77 qəpik) manat olmaqla, ondan 1012.9 (bir min on iki manat, 90 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 303.87 (üç yüz üç manat, 87 qəpik) manat cərimə pulu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 31.5 (otuz bir manat, 50 qəpik) manat (6 ay x 5 manat + 1.5 manat ilkin ödəniş) olan SAMSUNG CHARGER üçün 26 (iyirmi altı) manat olmaqla, ondan 20 (iyirmi) manat ödənilməmiş hissə, 6 (altı) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 199.46 (yüz doxsan doqquz manat, 46 qəpik) manat (6 ay x 31.66 manat + 9.5 manat ilkin ödəniş) olan fen-daraq PHİLİPS, fen YOURS üçün 203.84 (iki yüz üç manat, 84 qəpik) manat olmaqla, ondan 156.8 (yüz əlli altı manat, 80 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 47.04 (qırx yeddi manat, 4 qəpik) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 550.26 (beş yüz əlli manat, 26 qəpik) manat (18 ay x 30.57 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********88255 SAMSUNG GALAXY A24 markalı telefon üçün 499.04 (dörd yüz doxsan doqquz manat, 4 qəpik) manat olmaqla, ondan 443.6 (dörd yüz qırx üç manat, 60 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 55.44 (əlli beş manat, 44 qəpik) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 230.98 manat təşkil edir. Cavabdehlə bağlanılmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-ci il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə olan telefon danışığı, həmçinin göndərilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədənkənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirilsə də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Məhkəmə hazırki mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. 284-5.2-ci maddəsinə əsasən, cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. 284-5.3-ci maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Cavabdehə yazılı məhkəmə bildirişi göndərilməklə, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Lakin, cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı, mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə, iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il, xx.xx.2024-cü il tarixlərindəki müqavilələrə əsasən, cavabdeh 2 ədəd mikrodalğalı soba HOFFMANN, tozsoran SAMSUNG, 2 ədəd ütü BEKO, SAMSUNG CHARGER, fen-daraq PHİLİPS, fen YOURS, İmei kod **********88255 SAMSUNG GALAXY A24 markalı telefon almışdır. İş materiallarından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-yə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 2 ədəd mikrodalğalı soba HOFFMANN, tozsoran SAMSUNG, 2 ədəd ütü BEKO üçün 1012.9 (bir min on iki manat, 90 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 303.87 (üç yüz üç manat, 87 qəpik) manat cərimə pulu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, SAMSUNG CHARGER üçü, 20 (iyirmi) manat ödənilməmiş hissə, 6 (altı) manat cərimə pulu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, fen-daraq PHİLİPS, fen YOURS üçün 156.8 (yüz əlli altı manat, 80 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 47.04 (qırx yeddi manat, 4 qəpik) manat cərimə pulu; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********88255 SAMSUNG GALAXY A24 markalı telefon üçün 443.6 (dörd yüz qırx üç manat, 60 qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 55.44 (əlli beş manat, 44 qəpik) manat cərimə olmaqla, cəmi 2045.65 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh borcunun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda, alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə, bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə, satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 600.5-ci maddəsinə əsasən, alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. 385.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 427.1-ci maddəsinə əsasən, əgər öhdəliyin icrası müddəti təyin edilibsə, kreditor müddət çatanadək onun icrasını tələb edə bilməz, lakin borclu onu vaxtından əvvəl icra edə bilər. 441.1-ci maddəsinə əsasən, tərəflərdən birinin öhdəliyi icra etməsi müqaviləyə uyğun olaraq digər tərəfin öz öhdəliklərini icra etməsi ilə şərtləndirildikdə qarşılıqlı icra sayılır. 441.2-ci maddəsinə əsasən, mükəlləfiyyətli tərəf müqavilədə şərtləşdirilmiş öhdəliyin icrasını həyata keçirmədikdə və ya həmin icranın müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməyəcəyini aşkar edən hallar olduqda, qarşılıqlı icra öhdəsinə düşən tərəf öz öhdəliyinin icrasını dayandıra bilər və ya öhdəliyin icrasından imtina edib zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Məhkəmə iddianın 03 may 2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, ödənilməmiş hissəyə görə 55,44 manat cərimə borcunun, 04 may 2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, ödənilməmiş 47,04 manat cərimə borcunun və 17 may 2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, ödənilməmiş hissəyə görə 303,87 manat cərimə borcunun tutulması hissəsinə münasibətdə qeyd edir ki, həmin məbləğlər öhdəliyə görə tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə puludur və cavabdehdən həmin müqavilələr üzrə müvafiq olaraq 20 manat, 10 manat və 80 manat cərimə borcu tutularaq, iddiaçıya verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsində qeyd edilir ki, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq, tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər.Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Beləliklə, təqdim edilmiş sənədlərlə təsdiq olunur ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq nisyə alqı-satqı müqaviləsi bağlanmış, həmin müqavilə ilə ödənişin məbləği, son ödəmə tarixi, tərəflərin hüquq və vəzifələri müəyyənləşdirilmişdir. İddiaçı üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirmiş, lakin cavabdeh alqı-satqı müqaviləsi əsasında iddiaçıdan əşyanı almasına dair hüququndan istifadə etmiş, əşyanın dəyərini ödəməli olmasına dair vəzifəsini isə tam icra etməyərək, pul öhdəliyini lazımınca yerinə yetirməmişdir. Odur ki, iddiaçı cavabdehdən müqavilə üzrə yaranmış borcun ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 1012.9 (bir min on iki manat, 90 qəpik) manat əsas, 80 (səksən) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 20 (iyirmi) manat əsas, 6 (altı) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 156.8 (yüz əlli altı manat, 80 qəpik) manat əsas, 10 (on) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 443.6 (dörd yüz qırx üç manat, 60 qəpik) manat əsas, 20 (iyirmi) manat cərimə olmaqla, cəmi 1749,3 manat borc və 37,49 manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 284-6.1, 284-6.2 və 284-6.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 1012.9 (bir min on iki manat, 90 qəpik) manat əsas, 80 (səksən) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 20 (iyirmi) manat əsas, 6 (altı) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 156.8 (yüz əlli altı manat, 80 qəpik) manat əsas, 10 (on) manat cərimə; xx.xx.2024-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 443.6 (dörd yüz qırx üç manat, 60 qəpik) manat əsas, 20 (iyirmi) manat cərimə olmaqla, cəmi 1749,3 manat borc və 37,49 manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetlə Şamaxı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Fərid Yaqubov