Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəmkir rayon İş № e-2(076)-3229/2024 18.09.2024 ŞƏMKİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Şəmkir Rayon Məhkəməsinin hakimi X1, İddiaçı MMC–nin Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏNETDİ: İddiaçı MMC iddia ərizəsi ilə Şəmkir Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 559 manat, cərimə borcu üzrə 559 manat olmaqla, cəmi 1.118 manat məbləğində pulun, 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 440 manat, cərimə borcu üzrə 440 manat olmaqla, cəmi 880 manat məbləğində pulun, 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 263 manat, cərimə borcu üzrə 263 manat olmaqla, cəmi 526 manat məbləğində pulun, 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 715,12 manat, cərimə borcu üzrə 715,12 manat olmaqla, cəmi 1.430,24 manat məbləğində pulun, 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 245 manat, cərimə borcu üzrə 245 manat olmaqla, cəmi 490 manat məbləğində pulun və 64,45 manat dövlət rüsumunun alınması haqda qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə dəyəri 749 manat olan 1 ədəd Samsung markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh borcunu müqavilə üzrə hər ay 375 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 786 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A51 markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 126 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 55 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 399 manat olan 1 ədəd TV nisyə satılmışdır. Cavabdeh 80 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 30 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 960,12 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A71 markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 150 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 70 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 488 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A21S markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 120 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 41 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə “Nümayəndə” arasında imzalanan faktorinq müqaviləsi və sazişə əsasən “Nümayəndə”nun Cavabdeh qarşı olan tələb hüququ İddiaçı MMC–yə keçmiş, bu barədə cavabdehə bildiriş təqdim edilmişdir. Lakin cavabdeh aldığı məhsula görə ödəniş etməkdən boyun qaçırmışdır. Nəticədə onun hər beş müqavilə üzrə ödənilməmiş borcu qalmışdır. Eləcə də, nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. Lakin dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh qalıq borcunu ödəməmişdir. Odur ki, Cavabdeh 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 559 manat, cərimə borcu üzrə 559 manat olmaqla, cəmi 1.118 manat məbləğində pulun, 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 440 manat, cərimə borcu üzrə 440 manat olmaqla, cəmi 880 manat məbləğində pulun, 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 263 manat, cərimə borcu üzrə 263 manat olmaqla, cəmi 526 manat məbləğində pulun, 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 715,12 manat, cərimə borcu üzrə 715,12 manat olmaqla, cəmi 1.430,24 manat məbləğində pulun, 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 245 manat, cərimə borcu üzrə 245 manat olmaqla, cəmi 490 manat məbləğində pulun və 64,45 manat dövlət rüsumunun alınması haqda qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284–1– ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284–5.1–ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi xx.xx.2024–cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və həmin tarixdə məhkəmə cavabdehə prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284–5.2–ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. İşdə olan 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsindən görünür ki, alıcı adlanan Cavabdeh satıcı adlanan “Hüseyn Electronics” mağazasından nisyə məhsul almışdır. Həmin nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. İşdə olan hesab–fakturadan görünür ki, 1 ədəd dəyəri 749 manat olan 1 ədəd Samsung markalı mobil telefon Cavabdeh satılmışdır. İşdə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2021–xx.xx.2021– ci il ərzində hər ay 375 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə 559 manat əsas borc, 559 manat cərimə borcu olmlaqla, cəmi 1.118 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsindən görünür ki, alıcı adlanan Cavabdeh satıcı adlanan “Hüseyn Electronics” mağazasından nisyə məhsul almışdır. Həmin nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. İşdə olan hesab–fakturadan görünür ki, 1 ədəd dəyəri 786 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A51 markalı mobil telefon Cavabdeh satılmışdır. İşdə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2021–xx.xx.2022– ci il ərzində hər ay 55 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə 440 manat əsas borc, 440 manat cərimə borcu olmlaqla, cəmi 880 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsindən görünür ki, alıcı adlanan Cavabdeh satıcı adlanan “Hüseyn Electronics” mağazasından nisyə məhsul almışdır. Həmin nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. İşdə olan hesab–fakturadan görünür ki, 1 ədəd dəyəri 399 manat olan 1 ədəd TV Cavabdeh satılmışdır. İşdə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2021–xx.xx.2022– ci il ərzində hər ay 30 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə 263 manat əsas borc, 263 manat cərimə borcu olmlaqla, cəmi 526 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsindən görünür ki, alıcı adlanan Cavabdeh satıcı adlanan “Hüseyn Electronics” mağazasından nisyə məhsul almışdır. Həmin nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. İşdə olan hesab–fakturadan görünür ki, 1 ədəd dəyəri 960,12 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A71 markalı mobil telefon Cavabdeh satılmışdır. İşdə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2021–xx.xx.2022– ci il ərzində hər ay 70 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə 715,12 manat əsas borc, 715,12 manat cərimə borcu olmlaqla, cəmi 1.430,24 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsindən görünür ki, alıcı adlanan Cavabdeh satıcı adlanan “Hüseyn Electronics” mağazasından nisyə məhsul almışdır. Həmin nisyə alqı–satqı müqaviləsinin 6.1.1–ci bəndinə əsasən alıcı müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü borc öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi (lazımınca yerinə yetirmədiyi) təqdirdə satıcı öz mülahizəsinə uyğun olaraq nisyə mala görə hesablanmış borcu və dəbbə (penya) pulunu dərhal tələb etməkdə haqlıdır. İşdə olan hesab–fakturadan görünür ki, 1 ədəd dəyəri 488 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A21S markalı mobil telefon Cavabdeh satılmışdır. İşdə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə xx.xx.2021–xx.xx.2021– ci il ərzində hər ay 41 manat məbləğində pulu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə 245 manat əsas borc, 245 manat cərimə borcu olmlaqla, cəmi 490 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan xx.xx.2022–ci il tarixli faktorinq müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı MMC ilə Nümayəndə arasında faktorinq müqaviləsi bağlanmış və həmin müqaviləyə əsasən tələb hüququ İddiaçı MMC–yə keçmişdir. İş materiallarında olan göndərilmiş məktubların siyahısından görünür ki, cavabdehə məhkəmə bildirişi göndərilmiş, cavabdeh xx.xx.2024–cü il tarixdə xəbərnaməyə imza etməklə bildirişi almış, lakin həmin tarixdən 10 (on) iş günündən artıq müddət keçməsinə baxmayaraq, cavabdeh iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə, cavabdehə qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284–5.3–cü və 284–6.1–ci maddələrinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədlərin tədqiqi nəticəsinə əsaslanaraq hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77–ci maddəsinin tələblərinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88–ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4–cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə dəyəri 749 manat olan 1 ədəd Samsung markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh borcunu müqavilə üzrə hər ay 375 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 786 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A51 markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 126 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 55 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 399 manat olan 1 ədəd TV nisyə satılmışdır. Cavabdeh 80 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 30 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 960,12 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A71 markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 150 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 70 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan başqa, Cavabdeh ilə fərdi sahibkar “Nümayəndə” arasında bağlanmış 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən cavabdehə cəmi dəyəri 488 manat olan 1 ədəd Samsung Galaxy A21S markalı mobil telefon nisyə satılmışdır. Cavabdeh 120 manat ilkin ödəniş etmiş, qalan borcunu müqavilə üzrə hər ay 41 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə “Nümayəndə” arasında imzalanan faktorinq müqaviləsi və sazişə əsasən “Nümayəndə”nun Cavabdeh qarşı olan tələb hüququ İddiaçı MMC–yə keçmiş, bu barədə cavabdehə bildiriş təqdim edilmişdir. Cavabdeh aldığı məhsulların dəyərini tam şəkildə ödəməkdən boyun qaçırmış, bununla da müqavilə üzrə öhdəliklərini lazımınca icra etməmişdir. Öhdəliyini lazımınca yerinə yetirmədiyinə görə cəmiyyət tərəfindən cavabdehə cərimə borcu hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1–ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1–ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 425.1–ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442–ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 462.1–ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Eləcə də, həmin Məcəllənin 600.1–ci maddəsinə əsasən alqı–satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427–ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1–ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə–hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə–hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı–satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 600.4–cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı–satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Beləliklə məhkəmə yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməli, cavabdehdən 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 559 manat, cərimə borcu üzrə 559 manat olmaqla, cəmi 1.118 manat məbləğində pul, 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 440 manat, cərimə borcu üzrə 440 manat olmaqla, cəmi 880 manat məbləğində pul, 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 263 manat, cərimə borcu üzrə 263 manat olmaqla, cəmi 526 manat məbləğində pul, 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 715,12 manat, cərimə borcu üzrə 715,12 manat olmaqla, cəmi 1.430,24 manat məbləğində pul və 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 245 manat, cərimə borcu üzrə 245 manat olmaqla, cəmi 490 manat məbləğində pul alınıb iddiaçıya ödənilməlidir. Ödənilmiş 64,45 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1–ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM–in 216–220 və 222–ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏTETDİ: İddia təmin edilsin. 20 may 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə Cavabdeh 559 manat əsas borc, 559 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1.118 (bir min yüz on səkkiz) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. 09 yanvar 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə Cavabdeh 440 manat əsas borc, 440 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 880 (səkkiz yüz səksən) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. 11 mart 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə Cavabdeh 263 manat əsas borc, 263 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 526 (beş yüz iyirmi altı) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. 14 aprel 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə Cavabdeh 715,12 manat əsas borc, 715,12 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1.430,24 (bir min dörd yüz otuz manat iyirmi dörd qəpik) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. 12 fevral 2021–ci il tarixli ********** saylı nisyə alqı–satqı müqaviləsi üzrə Cavabdeh 245 manat əsas borc, 245 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 490 (dörd yüz doxsan) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilsin. Cavabdeh 64,45 (altmış dörd manat qırx beş qəpik) manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şəmkir Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron Məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. X3
Məhkəmə qərarları › İş №e-2(076)-3229/2024
Şəmkir Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(076)-3229/2024
18.09.2024 · Müqavilələrdən əmələ gələn öhdəliklər üzrə mübahisələr - Alqı-satqı müqaviləsi üzrə mübahisələr
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver