Şəmkir Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(076)-925/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəmkir rayon İş № e-2(076)-925/2024 14.02.2024 ŞƏMKİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədova Şəfəq Ənvər qızı, iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borc tələbi barədə” iddiasına dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ : İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “borc tələbi barədə” iddia ərizəsi ilə Şəmkir Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh TOZSORAN SAMSUNG, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİ, İMEİ KODU **********66604 SAMSUNG GALAXY S21FE MARKALİ TELEFON, SAMSUNG WİRELES CHARGER, İMEİ KODU 35874/Q2NU01306 XİAOMİ PAD 5 MARKALİ TABLET, PALTARYUYAN SAMSUNG almış və nəticədə 3166 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilə şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 399,24 (üç yüz doxsan doqquz manat iyirmi dörd qəpik) manat (yəni 18 ay x 22,18 manat + 0 manat ilkin ödəniş) TOZSORAN SAMSUNG, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİLİPS üçün ümumilikdə 83 (səksən üç) manat olmaqla 75,08 (yetmiş beş manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 7,92 (yeddi manat doxsan iki qəpik) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsin əsasən, alqı-satqı qiyməti 1659,95 (min altı yüz əlli doqquz manat doxsan beş qəpik) manat (15 ay x 105,01 manat + 84,8 manat ilkin ödəniş) İMEİ KODU **********66604 SAMSUNG GALAXY S21FE MARKALİ TELEFON, SAMSUNG WİRELES CHARGER üçün ümumilikdə 1374 (min üz yüz yetmiş dörd) manat olmaqla ondan 1249,95 (min iki yüz qırx doqquz manat doxsan beş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 124,05 (yüz iyirmi dörd manat beş qəpik) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsin əsasən, alqı-satqı qiyməti 1029,96 (min iyirmi doqquz manat doxsan altı qəpik) manat (18 ay x 57,22 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ KODU 35874/Q2NU01306 XİAOMİ PAD 5 MARKALİ TABLET üçün ümumilikdə 1121 (min yüz iyirmi bir) manat olmaqla ondan 1019,96 (min on doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 101,04 (yüz bir manat dörd qəpik) manat; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsin əsasən, alqı-satqı qiyməti 940,8 (doqquz yüz qırx manat səksən qəpik) manat (24 ay x 39,2 manat + 0 manat ilkin ödəniş) PALTARYUYAN SAMSUNG üçün ümumilikdə 588 (beş yüz səksən səkkiz) manat olmaqla ondan 534,8 (beş yüz otuz dörd manat səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 53,02 (əlli üç manat iki qəpik) manat cərimə pulu borcu yaranmışdır. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİLİPS, X1 1 il ədəddən xx.xx.2021-ci il tarixindən imtina etmiş və məhsul 218,16 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavbabdehin xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 106 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiymət 218,16 manat, ümumilikdə 324,16 manat təşkil edir. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 826 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faiz həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir.Cavabdehlə aralarında bağlanmış xx.xx.2021-ci, xx.xx.2022-ci, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirilsədə , qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Odur ki, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, TOZSORAN SAMSUNG, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİLİPS üçün 75,08 (yetmiş beş manat səkkiz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 7,92 (yeddi manat doxsan iki qəpik) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsin əsasən, İmei kodu **********66604 SAMSUNG GALAXY S21FE markalı telefon, SAMSUNG WİRELES CHARGER üçün 1249,95 (min iki yüz qırx doqquz manat doxsan beş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 124,05 (yüz iyirmi dörd manat beş qəpik) manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsin əsasən, İMEİ KODU 35874/Q2NU01306 XİAOMİ PAD 5 MARKALİ TABLET üçün 1019,96 (min on doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 101,04 (yüz bir manat dörd qəpik) manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, PALTARYUYAN SAMSUNG üçün 534,8 (beş yüz otuz dörd manat səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 53,2 (əlli üç manat iyirmi qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 3166 manat borc, 51,66 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi 19 yanvar 2024-cü il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və həmin tarixdə məhkəmə cavabdehə prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, müqavilədən görünür ki, İddiaçı MMC dəyəri 399,24 manat olan əşyanı (TOZSORAN SAMSUNG, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİLİPS) Cavabdeh 0 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği “Ödəniş Cədvəlinə” uyğun olaraq aylıq ödəniş 22,18 manat olmaqla 18 ay müddətinə ödəmək şərti ilə satmışdır. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, müqavilədən görünür ki, İddiaçı MMC dəyəri 1659,95 manat olan əşyanı (TOZSORAN SAMSUNG, FEN ÜTÜ PHİLİPS, EPİLYATOR PHİLİPS İmei kodu **********66604 SAMSUNG GALAXY S21FE markalı telefon, SAMSUNG WİRELES CHARGER) Cavabdeh 84,8 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği “Ödəniş Cədvəlinə” uyğun olaraq aylıq ödəniş 105,01 manat olmaqla 15 ay müddətinə ödəmək şərti ilə satmışdır İş materiallarında olan Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, müqavilədən görünür ki, İddiaçı MMC dəyəri 1029,96 manat olan əşyanı (İMEİ KODU 35874/Q2NU01306 XİAOMİ PAD 5 MARKALİ TABLET) Cavabdeh 0 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği “Ödəniş Cədvəlinə” uyğun olaraq aylıq ödəniş 57,22 manat olmaqla 18 ay müddətinə ödəmək şərti ilə satmışdır İş materiallarında olan Cavabdeh ilə İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli, müqavilədən görünür ki, İddiaçı MMC dəyəri 940,8 manat olan əşyanı (PALTARYUYAN SAMSUNG) Cavabdeh 0 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği “Ödəniş Cədvəlinə” uyğun olaraq aylıq ödəniş 39,2 manat olmaqla 24 ay müddətinə ödəmək şərti ilə satmışdır. İş materiallarında olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələr üzrə "xxxx" MMC-yə xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 75,08 manat ödənilməmiş məbləğ və 7,92 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə 1249,95 manat ödənilməmiş məbləğ və 124,05 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə 1019,96 manat ödənilməmiş məbləğ, 101,04 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə 534,8 manat ödənilməmiş məbləğ və 53,02 manat cərimə, ümumilikdə 3166 manat borcu qalmışdır. İş materiallarından olan xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünürkü ki, banka olan borcu cavabdehə xatırladılaraq ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İş materiallarından görünür ki, Cavabdeh rəsmi qaydada məhkəmə bildirişi göndərilmişdir. Məhkəmə, cavabdehə qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədlərin tədqiqi nəticəsinə əsaslanaraq hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh alqı-satqı müqaviləsi üzrə öhdəliyi müəyyənləşdirilmiş vaxt ərzində icra etməyi öhdəsinə götürməsinə baxmayaraq, icra etməmiş, göstərilənlər nəticəsində cavabdehin iddiaçıya cəmi 3166 manat borcu yarandığından, cavabdeh isə həmin pulu vaxtında ödəmədiyinə görə iddiaçı əlverişsiz vəziyyətə düşmüşdür. Ona görə də iddiaçının cavabdehə qarşı tələb hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 324.1–ci maddəsinə əsasən əqd mülki hüquq münasibətinin əmələ gəlməsinə, dəyişdirilməsinə və ya xitamına yönəldilmiş birtərəfli, ikitərəfli və ya çoxtərəfli iradə ifadəsidir. Həmin Məcəllənin 567–ci maddəsinə əsasən alqı–satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1–ci maddəsinə əsasən alqı–satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427–ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1–ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Həmin Məcəllənin 21.2–ci maddəsinə görə zərər dedikdə hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM–nin 1096.1–ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən şəxsə birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran, təqsirli, hüquqa zidd əməldir. Həmin Məcəllənin 1096.2–ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Beləliklə məhkəmə yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməli, cavabdehdən nisyə satış müqaviləsinə görə yaranmış xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 75,08 manat ödənilməmiş hissə, 7,92 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1249,95 manat ödənilməmiş hissə, 124,05 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən 1019,96 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 101,04 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 534,8 manat ödənilməmiş hissə, 53,2 manat cərimə, ümumilikdə 3166 (üç min bir yüz altmış altı) manat məbləğində pul alınıb iddiaçının hesabına ödənilməlidir. Ödənilmiş 51,66 (əlli bir manat altmış altı qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ : İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 75,08 manat ödənilməmiş hissə, 7,92 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1249,95 manat ödənilməmiş hissə, 124,05 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1019,96 manat ödənilməmiş hissə, 101,04 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 534,8 manat ödənilməmiş hissə, 53,2 manat cərimə, ümumilikdə 3166 (üç min bir yüz altmış altı) manat məbləğində pul alınıb iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilsin. Cavabdeh 51,66 (əlli bir manat altmış altı qəpik) manat dövlət rüsumu alınıb iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şəmkir Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Şəfəq Məmmədova