Şuşa Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(077)-200/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şuşa rayonu İş № e-2(077)-200/2022 17.06.2022 ŞUŞA RAYON MƏHKƏMƏSİ Şuşa Rayon Məhkəməsinin hakimi vəzifəsini müvəqqəti icra edən Abşeron Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, X1 iclas katibliyi ilə, İddiaçı QSC-nin Cavabdeh qarşı «pul tələbi»nə dair mülki işə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı QSC iddia ərizəsi ilə Şuşa Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək,Cavabdeh İddiaçı QSC-nin xeyrinə xx.xx.2021-ci il tarixli SNG000087 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 101 (bir yüz bir) manat əsas borc,15,15 (bir on beş manat on beş qəpik) manat cərimə borcunun və 30,40 (otuz manat qırx qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, "Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Cavabdeh rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş,lakin onun iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1, 386.1, 427.3, 442, 445, 468, 741-ci maddələrini, MPM 119.1-ci maddəsini nəzərə alaraq, məhkəmə araşdırılmasında müəyyən edildi ki,İddiaçı MMC ilə Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi və öz Nizamnaməsi əsasında fəaliyyət göstərən fiziki şəxs (VÖEN **********) X4 arasında xx.xx.2020-ci il tarixli R-576/20 saylı faktorinq müqaviləsi imzalanmış və müqaviləyə əsasən faktor,yəni İddiaçı MMC borclu barəsində Müştərinin,yəni X2 malların satılmasından irəli gələn pul tələbinin hesabına X3 pul vəsaiti vermiş, X4 isə borcluya qarşı pul tələbini Faktora,yəni İddiaçı MMC-yə güzəşt etmişdir. İddiaçı MMC xx.xx.2020-ci il tarixində təşkilati hüquqi formasını dəyişərək QSC yə çevrilmişdir. X4 ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli SNG000087 saylı nisyə alq-satqı müqaviləsinə əsasən satıcı dəyəri 306 manat olan velosipedi alıcıya nisyə satmış,alıcı isə satılmış əşyayı qəbul edərək 6 ay müddətinə hər ay 51 manat ödəmək şərti ilə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı QSC X4 arasında xx.xx.2020-ci il tarixli R-576/20 saylı faktorinq müqaviləsinə əlavə olunan xx.xx.2021-ci il tarixli R-5xx/xx-0032 saylı saziş imzalanmış və X4 borclu Cavabdeh qarşı olan 306 manat məbləğində pul tələbini İddiaçı QSC-yə güzəşt etmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqaviləsinin 1-1-ci maddəsinə görə satıcı alıcıya qeyd olunan müqavilənin 1 saylı Əlavəsində göstərilən malı satır,alıcı isə həmin malı qəbul edib tərəflər arasında razılaşdırılmış nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə malın dəyərini satıcıya ödəməli idi.Lakin Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir.Hazırda cavabdehin xx.xx.2022-ci il tarixinə 116,15 manat məbləğində əsas borcu vardır. Göründüyü kimi,cavabdeh müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir.Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür.Bu mənada,öhdəliyin pozulması - öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsində ifadə olunur.Öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi isə MM-in 425-ci maddəsində təsbit edilmiş «vicdanlılıq» anlayışı ilə birgə dəyərləndirilməlidir.Belə birgə dəyərləndirməyə görə öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi dedikdə öhdəliyin vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidməti qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən isə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə belə hesab edir ki,iddia tələbi təmin edilməli, cavabdehdən xx.xx.2021-ci il tarixli SNG000087 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsi üzrə 101 manat əsas borc,15,15 manat cərimə borcu olmaqla,cəmi 116,15 manat borc və 30,40 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2, 77.1, 88, 284-6, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli SNG000087 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 101 (bir yüz bir) manat əsas borc,15,15 (bir on beş manat on beş qəpik) manat cərimə borcu olmaqla,cəmi 116,15 (bir yüz on altı manat on beş qəpik) manat borc və 30,40 (otuz manat qırx qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub İddiaçı QSC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şuşa Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.